Dusina u srednjem vijeku

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Dusina je naselje smješteno u srednjoj Bosni kod grada Fojnice. Prvi put se spominje u pisanim izvorima 14. marta 1413. godine. Od najranijih vremena predstavlja rudnik srebra srednjobosanskog rudarskog bazena i rudarsko naselje koje se razvija uz rudnik usljed pojačane eksploatacije srebra u razvijenom srednjem vijeku.

Na boravak rudara Sasa i rudarsku djelatnost na području Dusine ukazuje toponim Saška rupa. Pripada području župe Lepenica u neposrednoj kraljevoj vlasti (u Kraljevoj zemlji). Važan faktor u razvoju predstavljaju Dubrovčani koji ovdje radi posla povremeno borave, a stalnija uporišta imaju u Fojnici i Visokom. Tokom 1413. carinici u Deževicama, Dusini i Fojnici Dubrovčani Vlakota Kranković i Radin Tolilović onemogućavali su ostalim dubrovačkim trgovcima da kupuju srebro na ovim trgovima. To je izazvalo reakciju dubrovačke vlade.

Kanun rudnika Fojnice i susjednih rudnika Deževice i Dusine iz 1489. spominje Kraljev zakon o srebrenoj rudi, što je odraz nesačuvanog pisanog rudarskog zakona iz vremena srednjovjekovne Bosne. U Sumarnom popisu sandžaka Bosna iz 1468/1469. Dusina pripada nahiji Kreševo u vilajetu Kral (ranije Kraljeva zemlja), označena je kao selo i rudnik sa 15 domova i 8 neoženjenih. U austrougarsko doba Dusina kao seoska općina pripada političkoj ispostavi Kreševo u fojničkom srezu. Pored srebra vađena je i topljena željezna ruda sve do 20. stoljeća.

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Kanuni i kanun-name za bosanski, hercegovački, zvornički, kliški, crnogorski i skadarski sandžak, Sarajevo 1957, 17.
  • Desanka Kovačević, Trgovina u srednjovjekovnoj Bosni, Sarajevo 1961, 81, 146.
  • Д. Ковачевић-Којић, Градска насеља средњовјековне босанске државе, Сарајево 1978, 67-68, 138, 148, 196.
  • Sumarni popis sandžaka Bosna iz 1468/69. godine, Mostar 2008, 45-46.