Enkefalin
 3D struktura met-enkefalina, alfa-ugljici prikazani kao kuglice i označeni ostatkom.[1] | |||||||
| Identifikatori | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Simbol | PENK | ||||||
| NCBI gen | 5179 | ||||||
| HGNC | 8831 | ||||||
| OMIM | 131330 | ||||||
| RefSeq | NM_006211 | ||||||
| UniProt | P01210 | ||||||
| Ostali podaci | |||||||
| Lokus | Hrom. 8 q23-q24 | ||||||
| |||||||
Enkefalin je pentapeptid koji učestvuje u regulaciji nocicepcije (osjećaja bola) u tijelu. Enkefalini se nazivaju endogenim ligandom, jer su interno izvedeni (i stoga endogeni) i vežu se kao ligandi za tjelesne opioidne receptore. Otkriven je 1975. godine, a pronađena su dva oblika enkefalina, jedan koji sadrži leucin ("leu"), a drugi koji sadrži metionin ("met"). Oba su produkti gena proenkefalina:[2]
- Met-enkefalin is Tyr-Gly-Gly-Phe-Met.
- Leu-enkefalin is Tyr-Gly-Gly-Phe-Leu.
Endogeni opioidni peptidi
[uredi | uredi izvor]Postoje tri dobro okarakterizirane porodice opioidni peptidi koje proizvodi tijelo: enkefalini, β-endorfin i dinorfini. Sekvenca peptida met-enkefalin kodirana je genom enkefalina; sekvenca peptida leu-enkefalin kodirana je i genom enkefalina i genom dinorfina.[3] Gen proopiomelanokortina (POMC) također sadrži met-enkefalin sekvencu na N-terminusu beta-endorfina, ali endorfin peptid se ne prerađuje u enkefalin.
Uticaj na stres
[uredi | uredi izvor]Enkefalin se također smatra neuropeptidom, koji u ljudskom tijelu djeluje kao važna signalna molekula u mozgu. Enkefalini se nalaze u visokoj koncentraciji u ljudskom mozgu, kao i u ćelijama adrenalne medule. Kao odgovor na bol, norepinefrin, hormon koji se aktivira u reakciji borbe ili bijega, oslobađa se zajedno s endorfinima.[4] Studija iz 2017. godine ukazuje na to da ovaj polipeptid može biti povezan s funkcioniranjem mozga tokom reakcija na stres, posebno u hipokampusu i prečeonom korteksu. Ovo istraživanje sugerira da, kao dio reakcije na stres, nekoliko analoga met-enkefalina ima povećanu aktivnost u hipokampusu, dok su analozi leu-enkefalina, kao i somatostatini, smanjeni tokom stresa. Stresori mogu utjecati na neuropeptide čije je djelovanje lokalizirano na određenu regiju mozga.[5]
Enkefalinski receptor
[uredi | uredi izvor]Receptori za enkefalin su delta opioidni receptori i mi opioidni receptori. Opioidni receptori su grupa G-protein spregnutih receptora, s drugim opioid imakao ligandi. Ostali endogeni opioidi su dinorfin (koji se vežu za kappa receptore), endorfin (mi receptori), endomorfini i nociceptin-orfanin FQ. Opioidni receptori su ~40% identični sa somatostatin skim receptorima (SSTR).
Također pogledajte
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ PDB 1plx; Marcotte I, Separovic F, Auger M, Gagné SM (mart 2004). "A multidimensional 1H NMR investigation of the conformation of methionine-enkephalin in fast-tumbling bicelles". Biophys. J. 86 (3): 1587–600. Bibcode:2004BpJ....86.1587M. doi:10.1016/S0006-3495(04)74226-5. PMC 1303993. PMID 14990485.
- ↑ Noda M, Teranishi Y, Takahashi H, Toyosato M, Notake M, Nakanishi S, Numa S (juni 1982). "Isolation and structural organization of the human preproenkephalin gene". Nature. 297 (5865): 431–4. Bibcode:1982Natur.297..431N. doi:10.1038/297431a0. PMID 6281660. S2CID 4371340.
- ↑ Opioid peptides: Molecular pharmacology, biosynthesis and analysis Arhivirano 26. 8. 2009. na Wayback Machine, R.S. Rapaka and R. L. Hawks (editors) in a National Institute on Drug Abuse Research Monograph (#70), 1986.
- ↑ Pasternak GW. "Endorphins". AccessScience. doi:10.1036/1097-8542.232500.
- ↑ Henry MS, Gendron L, Tremblay ME, Drolet G (2017). "Enkephalins: Endogenous Analgesics with an Emerging Role in Stress Resilience". Neural Plasticity. 2017: 1546125. doi:10.1155/2017/1546125. PMC 5525068. PMID 28781901.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- Enkephalins na US National Library of Medicine Medical Subject Headings (MeSH)
- Nosek, Thomas M. "Section 6/6ch2/s6ch2_36". Essentials of Human Physiology. Arhivirano s originala, 24. 3. 2016.