Esma bint Ebu-Bekr
Esma bint Ebu-Bekr | |
|---|---|
أسماء بنت أبي بک | |
| Rođenje | cca 595. |
| Smrt | cca 695. |
| Etnicitet | Arapkinja |
| Poznat(a) po | Kao Muhammedova ashabijka, kćerka Ebu-Bekra, prvog halife i sestra Aiše supruge Muhammeda |
| Titula | Dhat an-Nitaqajn (što znači ona s dva pojasa) |
| Religija | Islam |
Esma bint Ebu-Bekr (arapski: أسماء بنت أبي بكر; oko 594/595 – 694-695.) zvana Dhat an-Nitaqayn (što znači ona s dva pojasa) bila je sljedbenica ili saputnica (ashabijka) islamskog poslanika Muhameda i polusestra njegove treće supruge Aiše. Nadimak Dhat an-Nitaqayn joj je dao Muhammed tokom migracije u Medinu. Smatra se jednom od najistaknutijih islamskih ličnosti, jer je pomagala Muhammedu tokom hidžre iz Meke u Medinu.
Porodica
[uredi | uredi izvor]Bila je Ebu-Bekrova kćerka. Njena majka je bila Kutajla bint Abdul-Uzza, i bila je prava sestra Abdullaha ibn Ebu-Bekra. Njene polusestre bile su Aiša i Umm Kulthum, a polubraća Abdulrahman ibn Ebu-Bekr i Muhammed ibn Ebu-Bekr. Imala je i maćehu iz plemena Kinana, Umm Ruman bint Amir, i polubrata, al-Tufajla ibn al-Haritha al-Azdija.[1] Historičari Ibn Kathir i Ibn Asakir navode predanje da je Esma bila deset godina starija od Aiše;[2][3][4] dok je prema Al-Dhahabiju, razlika u godinama bila je trinaest do petnaest godina.[5]
Biografija
[uredi | uredi izvor]Esmini roditelji su se razveli prije nego što je Muhammed počeo propovijedati poruku Islama.[6] Zbog toga je ostala u očevoj kući.
Bila je jedna od prvih koja je prihvatila islam, na Ibn Ishaqovoj listi onih koji su prihvatili islam na poziv Ebu-Bekra bila je petnaesta.[7] Udala se za Zubejra ibn al-Avvama, pretpostavlja se da je to bilo neposredno prije Hidžre. Suprugu se pridružila u Medini nekoliko mjeseci nakon njegovog preseljenja u to mjesto.
Kada su Muhammed i Ebu-Bekr potražili utočište u Džebel Sevuru izvan Meke tokom svoje hidžre u Medinu 622, Esma im je nosila hranu pod okriljem mraka. Nakon što su njih dvojica, nakon nekoliko dana skrivanja, napustili pećinu, Esma je vezala njihove zavežljaje s dva pojasa svog pokrivača, s obzirom da u tom momentu nisu imali užad za tu namjenu. Zbog toga je od Muhammeda dobila nadimak Dhat an-Nitaqayn, što znači "Ona od dva pojasa".
Nakon što je otkriveno da su Muhammed i Ebu-Bekr pobjegli, Ebu Džehl, jedan od najvećih neprijatelja islama, otišao je do Esmine kuće, zahtijevajući od nje da otkrije lokaciju svog oca i Poslanika. Esma, tada u poodmakloj trudnoći, odbila je odgovoriti, nakon čega je u bijesu, Ebu Džehl tako snažno ošamario da joj je naušnica koju je nosila pala. Uprkos tome, nije otkrila ništa i Ebu Džehl je potom otišao.[8]
Sa suprugom je 623. stigla u Medinu "bez imovine, roba ili ikakvog posjeda na zemlji osim svog konja". Imali su osmoro djece. Imala je problema u braku zbog suprugove ljubomore, što je bio jedan od uzroka njihovog razvoda.
Pokazala je veliku hrabrost tokom bitke na Jermuku 636, koja se smatra se jednom od značajnih bitaka u vojnoj historiji. Muslimani su bili znatno nadjačani od strane Bizantijske vojske, ali su ipak odnijeli pobjedu nakon čega je Bizantijsko Carstvo izgubilo teritoriju Sirije.[9] U toj bici su se mnoge žene borile odlučnije i od muškaraca u strahu da će u slučaju poraza biti pretvorene u roblje.[10]
Suprotstavljanje Jezidu
[uredi | uredi izvor]Esmin sin, Abdullah, i njegov rođak, Kasim ibn Muhammed ibn Ebu-Bekr, bili su unuci Ebu-Bekra i nećaci Aiše. Kada je Husein ibn Ali ubijen u Kerbeli, Abdullah, koji je bio Huseinov prijatelj, okupio je narod Meke i pobunio se protiv Jezida. Kada je čuo za to, Jezid je dao napraviti srebrni lanac i poslao ga u Meku s namjerom da al-Valid ibn Utbah uhapsi Abdullaha ibn al-Zubejra i okuje tim lancem.[11] U Meki i Medini, Huseinova porodica imala je snažnu bazu podrške, lokalni stanovnici su bili spremni da se zauzmu za njih. Preostali članovi Huseinove porodice vratili su se u Medinu. Na kraju je Abdullah učvrstio svoju vlast slanjem guvernera u Kufu. Ubrzo je uspostavio vlast i u Iraku, južnoj Arabiji, većem dijelu Sirije i dijelovima Egipta.
Jezid je pokušao okončati Abdullahovu pobunu invazijom na Hidžaz, te je zauzeo Medinu nakon Bitke kod Haraha, nakon čega je uslijedila opsada Meke. Njegova iznenadna smrt okončala je kampanju i izazvala probleme lozi Emevida, te je na kraju izbio građanski rat. Nakon završetka tih sukoba, Abdullah je od Marvana I izgubio Egipat i dijelove od Sirije koje je do tada kontrolisao. Ovo, zajedno s pobunama Haridžija u Iraku, svelo je njegovu vlast samo na Hidžaz.
Abdullaha ibn al-Zubejra konačno je porazio Abdulmalik ibn Marvan, koji je protiv njega poslao Al-Hadždžadža ibn Jusufa. Abdullah se prije sukoba konsultovao sa majkom, a zatim se suprotstavio napadačima. Poginuo je na bojnom polju 692. godine. Poraz Abdullaha ibn al-Zubejra ponovo je vratio kontrolu Emevija nad Halifatom.
Smrt
[uredi | uredi izvor]Esma je umrla nekoliko dana nakon što je njen sin ubijen, u utorak, 17. džumade al-ula 73. po Hidžri. u dobi od 100 godina (po lunarnom kalendaru).[12][13]
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Muhammad ibn Saad, Tabaqat, vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). The Women of Madina, p. 193. London: Ta-Ha Publishers.
- ↑ Dameshghi, Ibn Kasir. Albedayat wa Alnahaya. pp. chapter 8, page 345.
- ↑ Asqalani, Ibn_Hajar. al-Isaba fi tamyiz al-Sahaba. p. 1810.
- ↑ Al-Dhahabi, Muhammad ibn Ahmad. Siyar a'lam al-nubala'. pp. Vol 2, 289.
- ↑ Muhammad ibn Ahmad al-Dhahabi. Siyar a'lam al-nubalaa (The Lives of Noble Figures) vol. 2 #143.
- ↑ Bewley/Saad p. 178.
- ↑ Guillaume, A. (1955). A Translation of Ishaq’s Sirat Rasul Allah, p. 116. Oxford: Oxford University Press.
- ↑ "Asma Bint Abi Bakr (ra) : The Possessor of Two Waist Belts". Yaqeen Institute for Islamic Research.
- ↑ Islamic Conquest of Syria: A translation of Fatuhusham by al-Imam al-Waqidi Translated by Mawlana Sulayman al-Kindi Pages 325, 331-334, 343–344, 352–353 "Kalamullah.Com | the Islamic Conquest of Syria (Futuhusham) | al-Imam al-Waqidi". Archived from the original on 2013-10-12. Retrieved 2013-09-24.
- ↑ Islamic Conquest of Syria: A translation of Fatuhusham by al-Imam al-Waqidi Translated by Mawlana Sulayman al-Kindi Page 331-332 "Kalamullah.Com | the Islamic Conquest of Syria (Futuhusham) | al-Imam al-Waqidi".
- ↑ Najeebabadi, Akbar Shah (2001). The History of Islam vol. 2, p. 110. Riyadh: Darussalam. ISBN 9960892883.
- ↑ Ibn Kathir, Al-Bidayah wa’l-nihayah, Vol. 8, p. 372, Dar al-fikr al-`arabi, Al-jizah, 1933
- ↑ Siyar A’lama-nubala, Al-Zahabi, Vol. 2, pg 289, Arabic, Muassasatu-risalah, 1992