Fesad
| Islamske teme |
| Principi islamske jurisprudencije (Usulul-fikh) |
|---|
 |
| Fikh |
| Ahkam |
| Teološke titule |
Fesad (arapski: فساد), ili fasad, je arapska riječ koja znači 'trulež', 'korupcija' ili 'izopačenost'.[1] U islamskom kontekstu, može se odnositi na "širenje korupcije na Zemlji" ili "širenje nereda u muslimanskoj zemlji",[2] moralnu korupciju protiv Allaha,[3] ili narušavanje javnog mira.[4]
Širenje fesada je glavna tema u Kur'anu, a taj pojam se često suprotstavlja izrazu islah ("ispravljanje stvari").[5] Klasični kur'anski komentatori su obično tumačili "korupciju na zemlji" kao otvorenu neposlušnost protiv Boga ili njene posljedice.[5] U određenim kontekstima, klasični pravnici su to shvatali kao pravnu kategoriju Hiraba, koja obuhvata oružani napad, silovanje i ubistvo.[6] Neki savremeni muslimani smatraju da je uništavanje prirodnog okoliša jedno od centralnih značenja ajeta koji se odnose na fesad.[5]
Termin se koristi u pravnim zakonima Islamske Republike Pakistan i Islamske Republike Iran. U Iranu, zakoni koji se na njega pozivaju korišteni su za krivično gonjenje ili prijetnje političkim opozicionim ličnostima.
U islamskim spisima
[uredi | uredi izvor]Kur'an
[uredi | uredi izvor]Širenje fesada je glavna tema u Kur'anu, a pojam se često suprotstavlja izrazu islah ("ispravljanje stvari").[5]
Termini izvedeni iz glagolskog korijena f-s-d pojavljuju se u brojnim kur'anskim ajetima. Glagol afsad (izazvati fesad) pojavljuje se, na primjer, u poglavlju 2 (El-Bekara), ajeti 11-12,
Kada im se kaže: "Ne remetite red na Zemlji!" – odgovaraju: "Mi samo red uspostavljamo!" Zar?! A, uistinu, oni nered siju, ali ne opažaju.
Sura El-Bekare, ajeti 11-12.
Klasični kur'anski komentatori obično su tumačili širenje "korupcije na zemlji" ili "nereda na zemlji" kao otvorenu neposlušnost Bogu ili njenu posljedicu.[5] Neki savremeni muslimani smatraju da je uništavanje prirodnog okoliša jedno od centralnih značenja ovih ajeta.[5]
U 5. poglavlju (El-Ma'ida) Kur'ana, 33. ajet sadrži izraz "činiti nered na zemlji" (yas'awna fi-l-ardi fasadan):
Kazna za one koji protiv Allaha i Poslanika Njegova vojuju i koji nered na Zemlji čine jeste: da budu ubijeni, ili razapeti, ili da im se unakrst ruke i noge odsijeku ili da se iz zemlje prognaju. To im je poniženje na ovome svijetu, a na onome svijetu čeka ih patnja velika
Sura El-Ma'ide, ajet 33.
Opseg ovog ajeta većina klasičnih komentatora ograničila je na oružane zločine koji spadaju u pravnu kategoriju Hiraba, koja obuhvata oružanu pljačku, napad (uključujući silovanje) i ubistvo, posebno nevinih putnika na putu.[6] "Mala manjina" smatrala je da se ovaj ajet odnosi na otpadnike općenito.[6] Ovaj ajet slijedi ajete 26-31 koji se odnose na događaj u kojem je Kabil (Kain), sin Ademov, ubio svog brata Habila (Abela).[7][8]
koji krše već čvrsto prihvaćenu obavezu prema Allahu i prekidaju ono što je Allah naredio da se održava, i prave nered na Zemlji; oni će nastradati.
Sura El-Bekare, ajet 27
Riječ "gubitnici" označava biti lišen nečega, a može značiti i "biti izgubljen", u smislu gubitka puta ili sebe.[9]
Hadisi
[uredi | uredi izvor]Nered ima široko značenje u Buharijinovom "Sahihu" i drugim islamskim tekstovima.[10]
Prekid veza s muslimanskom rodbinom i srodnicima navodi se kao oblik fasada u 73. knjizi Sahih Buharija,[10]
Poslanik je rekao: "Allah je stvorio stvorenja, a kada je završio sa svojim stvorenjima, Er-Rahm (utroba) je rekao: "(O Allahu) na ovom mjestu tražim utočište kod Tebe od svih onih koji prekidaju veze rodbine i srodstva. Allah je rekao: 'Da, zar nećeš biti zadovoljan što ću održavati dobre odnose s onim ko će održavati dobre odnose s tobom, a prekinut ću odnose s onim ko će prekinuti odnose s tobom.' Dodao je Allahov Poslanik. "Pročitajte (u Kur'anu) ako želite, Allahove riječi: 'Zar i vi ne biste, kada biste se vlasti dočepali, nered na Zemlji činili i rodbinske veze kidali!' (Sura Muhammed, poglavlje 47: ajet 22)' – Sahih el-Buhari, 8:73:16
Lopovi koji su ubili pastira i počinili druge zločine kažnjeni su smrću. Buhari:5727
Ebu Davudov Sunen, u 38.4359, navodi da je kazna za fasad objavljena za mnogobošce.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Hans Wehr, J. Milton Cowan (1976). A Dictionary of Modern Written Arabic (3rd izd.). Spoken Language Services. str. 712.
- ↑ Oliver Leaman (2013), Controversies in Contemporary Islam, Routledge, ISBN 978-0415676137, Chapter 9
- ↑ Oliver Leaman (2009), Islamic Philosophy, ISBN 978-0745645988, pp. 140-141
- ↑ Muhammad in History, Thought, and Culture, Editors: Coeli Fitzpatrick and Adam Hani Walker, ISBN 978-1610691772, p. 59
- 1 2 3 4 5 6 Nasr, Seyyed Hossein; Dagli, Caner K.; Dakake, Maria Massi; Lumbard, Joseph E.B.; Rustom, Mohammed. (2015). The Study Quran: A New Translation and Commentary. HarperCollins (Kindle edition). str. Loc. 3292 (Commentary to 2:11-12).
- 1 2 3 Nasr, Seyyed Hossein; Dagli, Caner K.; Dakake, Maria Massi; Lumbard, Joseph E.B.; Rustom, Mohammed. (2015). The Study Quran: A New Translation and Commentary. HarperCollins (Kindle edition). str. Loc. 15198 (Commentary to 5:33).
- ↑ Abu Khalil, Shawqi (2003), Atlas al Quran, Dar us Salam, str. 24, ISBN 9960-897-54-0
- ↑ Rahman Al Mubarakpuri, Safiur (2003), Tafsir ibn Kathir, Dar us Salam, str. 150, ISBN 9789960892740
- ↑ Nasr, Seyyed Hossein; Dagli, Caner K.; Dakake, Maria Massi; Lumbard, Joseph E.B.; Rustom, Mohammed. (2015). The Study Quran: A New Translation and Commentary. HarperCollins (Kindle edition). str. Loc. 3451 (Commentary to 2:27).
- 1 2 Fethi Ahmed (2005), The Dilemma of Corruption in Southeast Asia, University Malaya Press, ISBN 978-983100-2643, pp 25-28
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- Tefsir Sura 5, Ajet 33: Analiza Kur'anskih ajeta.
