Gadolinij

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Gadolinijum)
Idi na: navigacija, traži
Gadolinij,  64Gd
Gadolinium (Gd).jpg
Gadolinij u periodnom sistemu
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Gadolinij, Gd, 64
Serija Lantanoidi
Grupa, Perioda, Blok La, 6, f
Izgled srebrenobijeli metal
Zastupljenost 0,00059[1] %
Atomske osobine
Atomska masa 157,25(3)[2] u
Atomski radijus (izračunat) 188 (233) pm
Kovalentni radijus 196 pm
Van der Waalsov radijus - pm
Elektronska konfiguracija [Xe] 4f75d16s2
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 25, 9, 2
1. energija ionizacije 593,4 kJ/mol
2. energija ionizacije 1170 kJ/mol
3. energija ionizacije 1990 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto
Kristalna struktura heksagonalna
Gustoća 7886 kg/m3 pri 298,15[3] K
Magnetizam feromagnetičan (Kirijeva temp. 292,5 K)[4]
Tačka topljenja 1585 K (1312 °C)
Tačka ključanja 3273 K (3000[5] °C)
Molarni volumen 19,90 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja 301[5] kJ/mol
Toplota topljenja 10,0 kJ/mol
Brzina zvuka 2680 m/s pri 293,15 K
Specifična električna provodljivost 0,763 · 106 S/m
Toplotna provodljivost 11 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacioni broj 2 , 3
Elektronegativnost 1,20 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
150Gd

sin

1.790.000 god α 2,809 146Sm
151Gd

sin

124 d ε 0,464 151Eu
152Gd

0,20 %

1,08 · 1014god α 2,205 148Sm
153Gd

sin

241,6 d ε 0,485 153Eu
154Gd

2,18 %

Stabilan
155Gd

14,80 %

Stabilan
156Gd

20,47 %

Stabilan
157Gd

15,65 %

Stabilan
158Gd

24,84 %

Stabilan
159Gd

sin

18,479 h β- 0,971 159Tb
160Gd

21,86 %

≥ 1,3 · 1021 god β-β- n.p. 160Dy
Sigurnosno obavještenje

Oznake upozorenja

Lahko zapaljivo

F
Lahko zapaljivo
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: 15
S: 7/8-43
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Gadolinij (Gd, latinski - gadolinium) - je lantanoid. Ime je dobio po finskom minerologu i hemičaru Johanu Gadolinu.

Zastupljenost: Gadolinij je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 7,7 ppm.

Najvažniji minerali gadolinija su:

  • monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Gd)PO4 i
  • (Ce,La,Nd,Y,Pr,Gd)CO3F

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente, S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3.
  2. ^ CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013.
  3. ^ N. N. Greenwood; A. Earnshaw: Chemie der Elemente, 1. izd., VCH, Weinheim 1988, ISBN 3-527-26169-9, str. 1579.
  4. ^ Weast, Robert C. (gl. ur.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990. str E-129 do E-145. ISBN 0-8493-0470-9. U navedenom izvoru navedene su vrijednosti u g/mol. Ovdje navedena vrijednost je preračunata u SI jedinice.
  5. ^ a b Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. u: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, str. 328–337, doi:10.1021/je1011086.