Generalni sekretar Ujedinjenih nacija

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Generalni sekretar Ujedinjenih nacija
Emblem of the United Nations.svg
Flag of the United Nations.svg
António Guterres crop.jpg
trenutno
Portugal António Guterres

od 1. januara 2017.
Sekretarijat Ujedinjenih nacija
PrebivališteSutton Place, Manhattan
SjedišteSjedište Ujedinjenih nacija, New York City, SAD
PredlagačVijeće sigurnosti
Imenuje gaGeneralna skupština
MandatPet godina, obnovljivo (tradicionalno ograničeno na dva mandata)
Konstituirani instrumentPovelja Ujedinjenih nacija
Osnivanje24. oktobar 1945.
Prvi nosilacGladwyn Jebb
kao v.d. „generalnog sekretara“ (24. oktobar 1945)
Trygve Lie
kao prvi "generalni sekretar" (2. februar 1946)
Veb-sajtwww.un.org/sg

Generalni sekretar Ujedinjenih nacija (UNSG ili SG) glavni je administrativni službenik Ujedinjenih nacija i šef Sekretarijata Ujedinjenih nacija, jednog od šest glavnih organa Ujedinjenih nacija.

Uloga generalnog sekretara i Sekretarijata utvrđena je poglavljem XV (članovi 97 do 101) Povelje Ujedinjenih nacija. Međutim, kvalifikacije ureda, postupak odabira i mandata mogu se tumačiti i uspostavljeni su prema običaju.[1]

Uloga[uredi | uredi izvor]

Funkcija generalnog sekretara je u Povelji opisana kao "glavni administrativni službenik" organizacije. Neki su s početka smatrali da bi uloga generalnog sekretara trebala biti čisto administrativna. Prvi je norvežanin Trygve Lie koji je tvrdio da je njegova uloga da govori i djeluje kao lider i posrednik. Od tada svaki generalni sekretar raspravlja o globalnim temama i problemima u ime organizacije i koristi svoj položaj kako bi posredovao u sporovima. Ovo je u skladu sa originalnom vizijom predsjednika SAD-a Franklina D. Roosvelta, koji je imao sličnu ulogu prije nastanka UN-a i koji je imao veliki uticaj na njeno formiranje, da organizaciju treba predvoditi "svjetski posrednik".

Spisak generalnih sekretara[uredi | uredi izvor]

Br. Ime i prezime Vrijeme na vlasti Zemlja porijekla
N/D Sr. Gladwyn Jebb.jpg Gladwyn Jebb 24. oktobar 1945 – 2. februar 1946. Ujedinjeno Kraljevstvo Ujedinjeno Kraljevstvo
1. UtenriksministerTrygveLie.jpg Trygve Lie 2. februar 1946 – 10. novembar 1952. Norveška
2. Dag Hammarskjöld.jpg Dag Hammarskjöld 10. april 1953 – 18. septembar 1961. Švedska
3. U Thant at UN press conference.PNG U Thant 3. novembar 1961 – 31. decembar 1971. Mjanmar
4. Kurt Waldheim 1971b.jpg Kurt Waldheim 1. januar 1972 – 31. decembar 1981. Austrija
5. Javier Pérez de Cuéllar (1982).jpg Javier Pérez de Cuéllar 1. januar 1982 – 31. decembar 1991. Peru
6. Boutros Boutros-Ghali (1980).jpg Boutros Boutros-Ghali 1. januar 1992 – 31. decembar 1996. Egipat
7. Kofi Annan 2012 (cropped).jpg Kofi Annan 1. januar 1997 – 31. decembar 2006. Gana
8. Ban Ki-moon April 2015.jpg Ban Ki-moon 1. januar 2007 – 31. decembar 2016 Južna Koreja
9. António Guterres crop.jpg António Guterres 1. januar 2017 – trenutni Portugal
Mapa koja pokazuje koje su nacije imale državljanina koji je bio generalni sekretar Ujedinjenih nacija.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Urquhart, Brian (28. 1. 2009). "The Next Secretary-General: How to Fill a Job With No Description". Foreign Affairs: America and the World (jezik: engleski). ISSN 0015-7120. Pristupljeno 3. 9. 2020.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]