Gonada

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Par jajnika šarana (Cyprinus carpio) u posudi za disekciju
Muška gonada: testis ćovjeka sa dodatnnim strukturama

Gonada ili spolna žlijezda ili reprodukcijska žlijezda[1] je endokrina žlijezda koja proizvodi gamete (spolne ćelije) nekog organizma. Kod ženki, reprodukcijske ćelije su jajne ćelije ili jaja, a kod mužjaka to su spermatozoidi. Prema tome ženska gonada je jajnik, a muška − testis. I muške i ženske gonade imaju po jednu haploidnu hromosomsku garnituru (n).[2][3][4]

Regulacija[uredi | uredi izvor]

Gonada djeluju pod kontrolom luteinizirajućeg hormona i hormona za stimulaciju folikula, koje proizvode i luče gonadotropi u prednjem režnju hipofize.[5] Ovo lučenje je regulirano putem hormona za otpuštanje gonadotropina koji se proizvodi u hipotalamusu.[6][4]

Razvoj[uredi | uredi izvor]

Glavni članak: Razvoj gonada

Gonade započinju razvoj kao zajednički primordij (organ u najranijoj fazi razvoja), u obliku gonadnih grebenova, a tek kasnije se diferenciraju u muške ili ženske spolne organe. Prisustvo SRY gena,[7] smještenog na Y hromosomu, koji kodira sintezu testis determinirajućeg faktora, određuje mušku spolnu diferencijaciju. U odsustvu SRY gena na Y hromosomu, razvijaju se ženski spolni organi (jajnici, umjesto testisa).[8]

Razvoj gonada je dio razvoja urinarnih i reprodukcijskih organa (urogenitalnog sistema organa).

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ http://dictionary.reference.com/browse/sex+gland?r=66
  2. ^ Korene Z., Hadžiselimović R., Maslić E. (2001). Biologija 8. Sarajevo: Svjetlost. ISBN 9958-10-396-6. 
  3. ^ Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. (2004). Biologija 1. Svjetlost, Sarajevo. ISBN 9958-10-686-8. 
  4. ^ a b Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2002). Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo. ISBN 9958-10-222-6. 
  5. ^ "gonadotropin". The Free Dictionary. Mosby's Medical Dictionary, 8th edition. Elsevier. 2009. Pristupljeno 2012. 
  6. ^ Marieb, Elaine (2013). Anatomy & physiology. Benjamin-Cummings. str. 915. ISBN 9780321887603. 
  7. ^ "Human Developmental Genetics". Institut Pasteur. Institut Pasteur. Pristupljeno 4 June 2012. 
  8. ^ Hadžiselimović R. (2005). Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo. ISBN 9958-9344-2-6. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]