Gondi Šapur

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Ime je historijskog grada, univerziteta i bolnice između gradova Šušter i Dezfula na jugo-zapadu Irana. Historijski pripada periodu dinastije Sasanida. Gondi Šapur se u različitim izvorima naziva raznim imenima poput Vendišapur, Šapurgerd i Gondešapur (Baza Šapurove vojske).

Izvorni naziv Džondišapur u prijevodu znači stolica Huzestana dok domaći hrišćani ovo mjesto zovu „Bejt lapat“. U blizini lokacije ovog historijskog objekta se nalazi i drevni grada „Nilave“.

Šapur Prvi Sasanidski (240-271 p.h.) nakon što je pobijedio i zarobio Rimljane u ratu sa Valerinom, zarobljenike je iskoristio za izgradnju stepenica „Šušter“ te šahovskog grada Gondi Šapur.

Ovaj grad i visoki centar za obrazovanje je posjedovao vrhunske naučne organizacije na poljima fizike, filozofije, matematike i astronomije. Za vrijeme Šapura Drugog, grad je dosta napredovao, a svoj naučni i kulturni vrhunac je dosegao u vrijeme kralja Anuširvana. Može se reći da je poslije u doba dolaska islama, Gondi Šapur ostavio veliki trag i uticaj na naučne institucije tog doba. To se posebno odnosi na bolnice i sudnice u Bagdadu te škole za razvijanje misli i kulture muslimana. Veliki je trag je ostavljen i na evropske institucije u periodu Srednjeg vijeka. Gondi Šapur je bio najveći intelektualni centar tog doba u kojoj su vladale grčke, jevrejske, hrišćanske, sorjanske, hinduističke i iranske ideologije između sebe. Kao da je bozorgmehr Bahtegan (Liječnik Borzuj-Buzarđmehr) na čelu jedne liječničke delegacije otišao u Indiju. Također se može navesti da su poznati liječnici kao što su Serđis Ra'sul Ejni Serjani, Džebrail Darastbad (kraljev mudri hakim), Stefan Edsi, Tribunus, boravili u Gondi Šapuru. Oslonivši se na Nasturijan Adsa iz 498 p.k. kaže se da je tu boravilo i predavalo sedam neoplatonaca koji su tada protjerani iz Grčke. Također mnogi kraljevski liječnici dinastije Abasijana iz Bagdada dolaze iz ovog središta. Među ostacima koji se trenutno mogu pronaći u Gondi Šapuru se nalazi i hram šaha Abulkasima koji je posvećen Ja'gubu Lejs Safaru. Univerzitet u Ahvazu je prije nego li je promijenio ime u Šehid Čamran, zbog kredibiliteta Gondi Šapura, nosio naziv Džondi Šapur.


Autor: Naser Takmil Homajun