Gornja mrtva tačka

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prikaz GMT unutar cilindra

Gornja mrtva tačka (GMT) je pojam koji se koristi u mašinstvu, kod sistema klipnih mehanizama. Naime, gornja mrtva tačka klipnog mehanizma je ona tačka kada klip dostigne svoj krajnji hod prema gornjem kraju cilindra. U tom trenutku brzina kretanja klipa je jednaka 0, tj. kad klip dostigne GMT on se zaustavlja u svom kretanju prema čelu cilindra i započinje svoj put prema drugom kraju cilindra tj. prema donjoj mrtvoj tački (DMT). Kretanje klipa od GMT do DMT ili obrnuto, se poklapa sa vremenskim trajanjem jednog radnog ciklusa kod četverotaktnih SUS motora. Kretanjem klipa iz GMT ka DMT otpočinje radni takt usisavanja ili takt širenja (ekspanzije), dok kretanjem klipa iz DMT ka GMT počinje radni takt sabijanja ili takt izduvavanja, to znači da klip počinje ili sa radnim taktom usisavanja ili taktom širenja (ekspanzije). Kada je u pitanju takt sabijanja, dolaskom klipa u GMT se poklapa sa trenutkom kada je zapremina unutar cilindra najmanja a pritisak zraka (kod dizelskih SUS motora), odnosno smjese zraka i goriva (kod benzinskih SUS motora) najveći. Udaljenost između GMT i DMT se naziva hod klipa (s) i dvaput je veća u odnosu na rastojanje između centara glavnog ležaja klipa i letećeg ležaja (r).