Heteropatrijska specijacija

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Heteropatrijska heteropatrija su termini biogeografije, koji se odnosi na organizme, čiji se geografski areali mijenjaju, preklapaju ili su čak identični, tako da se javljaju zajedno barem u nekim mjestima, ali koji zauzimaju takve ekološke niše koje su dovoljno različite da se spriječi česta hibridizacija. Takvi organizmi obično su usko povezani (npr. sestrinske vrste), rasprostranjenjem i ekološki, što je rezultat alopatrijske specijacije.[1][2][3][4][5]

Alopatrijska specijacija je poseban slučaj simpatrijske specijacije, koja se javlja kada se različiti ekotipovi ili rase iste vrste geografski koegzistiraju ali iskorištavaju različite niše u istom ili heterogenom okruženju. Tako je heteropatrijska specijacija usavršavanje pojma simpatrijska specijacija po tome što predstavlja etološke, a ne geografske barijere za protok gena između suprotstavljenih grupa unutar jedne populacije. Značaj razdvajanje ponašanja kao mehanizma za promociju simpatrične specijacije u heteropatrijsku ili kolažno-pejzažnu je naglašen u John Maynard Smithovom radu na simpatrijskoj specijaciji.[6] U prepoznavavanju značaja razlikovanja etoloških i geografskih barijera Wayne Getz i Veijo Kaitala predstavili su termin heteropatrija u svom proširenju Smithove analize[7]i uvjeta koji oličavaju simpatijsku specijaciju.

Neki evolucijski bioloziu također su realizirali veoma povezane teorijske[8] i empirijske[9] studije koje podržavaju smpatrijsku specijaciju kao vjerovatni diversifikacije životnih oblika u pojedinim ekosistemima. Argumenti, bilo implicitno ili eksplicitno podrazumijevaju konkurenciju i odvojene niše u kojima se javljaju ekološke varijante koje putem asortativnohg parenja na kraju prerastu u odvojene tokove i onda vrste. Asortativno parenje najlakše se javlja ako je povezano sa poželjnom nišom, kao što se dešava kod jabukčnog crva, insekta Rhagoletis pomonella , gdje pojedine muhe različitih rasa koriste nestabilne mirise za razlikovanje između gloga i jabuke i traže partnere pri na nastanku ploda.

U suštini, termin heteropatija semantički rješava pitanje simpatrijske specijacije reduciranjem pitanja skaliranja, u smislu načina na koji jedinke koriste prostor u odnosu na populaciju. Naime, iz populacijske perspektive , proces izgleda simpatrijski, ali iz perspektive individue, proces izgleda alopatrijski, kada se vrijeme provedeno leteći iznad ili u brzom kretanju nisu preferirani, tada se niša uzima u obzir.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Hadžiselimović R. (1986): Uvod u teoriju antropogeneze. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.
  2. ^ Hadžiselimović R. (1986): Uvod u teoriju antropogeneze. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.
  3. ^ Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.
  4. ^ Sofradžija A., Berberović Lj., Hadžiselimović R. (2003): Biologija za 2. razred opće gimnazije: 39-41. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 9958-10-581-0.
  5. ^ Berberović Lj., Hadžiselimović R. (1977): Rječnik nauke o evoluciji. Svjetlost, Sarajevo.
  6. ^ Smith J. M. (1966): Sympatric speciation. The American Naturalist, 110:637-650.
  7. ^ W. M. Getz and V. Kaitala, 1989. Ecogenetic models, competition, and heteropatry. Theoretical Population Biology, 36:34-58.
  8. ^ Bolnick D. I. (2006): Multispecies outcomes in a common model of sympatric speciation. Journal of Theoretical Biology, 241:734-744.
  9. ^ A. A. Forbes, J. Fisher and J. L. Feder, 2005. Habitat avoidance: overlooking an important aspect of host-specific mating and sympatric speciation. Evolution, 59:1552-1559.[[

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]