Horatio Nelson

Horatio Nelson
Rođenje	(1758-09-29) 29. septembar 1758. Burnham Thorpe, Engleska, Kraljevstvo Velika Britanija
Smrt	21. oktobar 1805(1805-10-21) (47 godina) na moru kod rta Trafalgar, Španija
Pripadnost	Kraljevska mornarica
Čin	Viceadmiral
Važnije bitke	Američki rat za nezavisnost Francuski revolucionarni ratovi Napoleonski ratovi - Bitka kod Nila - Bitka kod Kopenhagena - Bitka kod Trafalgara

Horatio Nelson, 1. vikont Nelson (29. septembar 1758 – 21. oktobar 1805), bio je britanski viceadmiral i jedan od najslavnijih pomorskih komandanata u historiji Ujedinjenog Kraljevstva. Poznat po svom izuzetnom strateškom umu, hrabrosti i nekonvencionalnim taktikama, donio je niz ključnih pobjeda britanskoj Kraljevskoj mornarici tokom Francuskih revolucionarnih i Napoleonskih ratova.

Rani život i početak karijere

Nelson je rođen u mjestu Burnham Thorpe u grofoviji Norfolk, Engleska. Bio je šesto od jedanaestero djece velečasnog Edmunda Nelsona i Catherine Suckling. Mornarici se pridružio sa samo dvanaest godina na brodu svog ujaka, kapetana Mauricea Sucklinga. Brzo je napredovao kroz vojne činove, a vlastitu komandu preuzeo je sa dvadeset godina tokom Američkog rata za nezavisnost.

Nakon završetka rata uslijedio je period mira, tokom kojeg je Nelson bio bez zapovjedništva i živio s pola plate. Međutim, izbijanjem Francuskih revolucionarnih ratova 1793. vraćen je u aktivnu službu, te je dobio komandu nad brodom HMS Agamemnon.

Pomorska karijera i ranjavanja

Njegova karijera obilježena je velikom ličnom hrabrošću, ali i brojnim fizičkim povredama. Tokom opsade Calvija na Korzici 1794. pogođen je gelerom u lice, zbog čega je trajno izgubio vid na desno oko. Tri godine kasnije, tokom neuspješnog britanskog napada u bici kod Santa Cruz de Tenerifea (1797), teško je ranjen u desnu ruku koja mu je ubrzo morala biti amputirana.

Uprkos invaliditetu, Nelson je nastavio ostvarivati vojne uspjehe. Njegova pobjeda u Bici kod Nila u augustu 1798. uništila je francusku flotu u Sredozemnom moru i osujetila planove Napoleona Bonapartea o osvajanju Egipta i prijetnji britanskim posjedima u Indiji. Godine 1801. komandovao je flotom u Bici kod Kopenhagena, gdje je, prema legendi, stavio teleskop na svoje slijepo oko kako bi ignorisao naredbu za povlačenje, nakon čega je osigurao pobjedu nad dansko-norveškom flotom.

Bitka kod Trafalgara i smrt

Najpoznatiji trenutak njegove karijere odigrao se 21. oktobra 1805. tokom Bitke kod Trafalgara. Nelsonova flota suočila se sa znatno brojnijom udruženom francusko-španskom flotom kod rta Trafalgar uz obalu Španije. Prije početka bitke, Nelson je podigao čuveni signal zastavama: "Engleska očekuje da svaki čovjek obavi svoju dužnost" (engleski: England expects that every man will do his duty).

Koristeći inovativnu taktiku probijanja neprijateljske linije pod pravim uglom, britanska mornarica ostvarila je odlučujuću pobjedu koja je osigurala britansku pomorsku dominaciju za narednih stotinu godina. Međutim, usred bitke, na palubi njegovog admiralskog broda HMS Victory, Nelsona je pogodio francuski snajperista. Metak mu je probio pluća i kičmu. Preminuo je nekoliko sati kasnije, neposredno nakon što mu je potvrđena vijest o potpunoj pobjedi.

Naslijeđe

Kip lorda Nelsona na vrhu Nelsonovog stuba na Trafalgar Squareu u Londonu.

Vijest o Nelsonovoj smrti izazvala je duboku tugu širom Ujedinjenog Kraljevstva, a njegova sahrana u katedrali sv. Pavla u Londonu bila je jedna od najvećih državnih počasti tog vremena. Nelson je ostao upamćen kao najveći britanski pomorski heroj. Njegov spomenik, čuveni Nelsonov stub, podignut je na centralnom trgu Trafalgar Square u Londonu kao trajni podsjetnik na njegova dostignuća.