11. krajiška divizija NOVJ

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Jedanaesta krajiška udarna divizija NOVJ formirana je naredbom Vrhovnog komandanta NOV i POJ Josipa Broza Tita 1. juna 1943. godine u okolini Prnjavora od Pete krajiške (kozarske) brigade, Dvanaeste krajiške udarne brigade i grupe partizanskih odreda. U vrijeme formiranja brojala je oko 2.900 boraca pod oružjem. Naredbom o formiranju dobila je naziv „Dvanaesta divizija NOVJ“, ali je tri mjeseca kasnije, prilikom revizije i unifikacije naziva, preimenovana u Jedanaestu. Komandant divizije bio je Josip Mažar, a politički komesar Žarko Zgonjanin.

Borbeni put 11. divizije[uredi | uredi izvor]

Uznemiren ofanzivnim djelovanjem divizije u okolini Banja Luke, komandant njemačkih snaga u NDH, general Rudolf Lüters pokrenuo je u cilju njenog razbijanja 13. juna operaciju „Pfingsten“. Za ovu operaciju angažovao je 721. lovački puk 114. lovačke divizije i borbenu grupu „Istok“ koju su sačinjavali ojačana 8. lovačka domobranska pukovnija i četnički odredi „Borja“ i „Obilić“. Prema planu operacije, trebalo je da ove snage koncentričnim djejstvima okruže i unište diviziju. Međutim, operacija je završena potpunim neuspjehom. Jedanaesta krajiška divizija manevrom je izbjegla opkoljavanje i nastavile napadna djejstva u oblasti Banja Luke.

Jedinice divizije su sa Drugom krajiškom brigadom, 10. jula savladale ustaško-domobranski garnizon u Prnjavoru. Divizija je tokom cijele druge polovine 1943. godine vodila neprekidne borbe protiv njemačkih, ustaško-domobranskih i četničkih snaga u srednjoj Bosni.

Krajem decembra 1943. i početkom januara 1944. godine divizija je učestvovala u napadu na Banja Luku. Nakon toga divizija se našla na pravcu glavnog udara tokom njemačke operacije „Napfkuchen“ i tom prilikom je pretrpjela znatne gubitke.

Divizija je forsirala rijeku Bosnu 8. avgusta 1944. godine i pod neprekidnom borbom sa jedinicama 13. SS divizije uspjela da se početkom septembra probije preko rijeke Drine u zapadnu Srbiju. U sastavu Dvanaestog vojvođanskog korpusa učestvovala je u Beogradskoj operaciji.

Nakon popune novim borcima iz Srbije, divizija je nastavila nastupanje kroz Srijem i učestvovala u oštrim borbama na Sremskom frontu. Nakon proboja fronta nastavila je nastupanje dolinom Save prema Zagrebu i sredinom maja učestvovala u zarobljavanju ostataka Armijske grupe „E“ u Sloveniji.

Literatura[uredi | uredi izvor]