Jože Plečnik

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Jože Plečnik
Jože Plečnik (1943), Zbirka upodobitev znanih Slovencev NUK - Crop1.jpg
slovenski arhitekt
Rođenje (1872-01-23) 23. januar 1872.
Ljubljana, Slovenija
Smrt 7. januar 1957(1957-01-07) (84 god.)
Ljubljana, Slovenija

Jože Plečnik (23. januar 1872, Ljubljana - 7. januar 1957, Ljubljana), slovenski arhitekt.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Nakon prve neuspješne godine u nižoj gimnaziji, napustio je školovanje. Otac ga je potom uzeo u svoju stolarsku radionicu gdje je Jože Plečnik počeo polako graditi svoj zanat. Uz državnu stipendiju nastavio svoje obrazovanje u Državnoj obrtničkoj školi u Grazu. Izučio je zanat stolara i dizajnera namještaja.

Arhitekturom se počeo baviti nakon što je ostao zapanjen vidjevši nacrte Berlinske katedrale Otta Wagnera. Nadugo zatim se upisao na studij u Grazu, a potom u Beču u klasi gospodina Wagnera. Njegove rane projekte karakterišu racionalna organizacija i planiranje, tipični za Wagnerove dizajne stanova i infrastrukture i bogato dekorisane površine sa organskim motivima tipičnim za secesiju. Kao nagradu za izvrstno urađen diplomsko rad, dobio je Rimsku stipendiju, koja mu je omogoćila višemjesečno studijsko putovanje po Italiji i Franciji. Godine 1901. je otvorio samostalni arhitektni atelje. Od 1911. godine je bio profesor na Umjetničko-obrtnoj školi u Pragu, od 1920. na Tehničkom fakultetu u Ljubljani. 1938. godine je postao član Slovenske akademije znanosti i umjetnosti. Proglašen je za počastnog građanina Ljubljane, te je dobio odlikovanje Zasluge za narod, Prešernovu nagradu.

Plečnikova Crkva Svetog Duha (Beč, 1910 - 1913) je značajna zbog svog inovativnog korišćenja livenog (poured-in-place) betona kao strukture, a ujedno i spoljne površine. Najradikalnija je crkvena kripta, sa vitkim betonskim stubovima, i uglastim kapitolima i bazama.

Do uvođenja Eura, njegov lik se nalazio na SIT - u apoenu od 500 tolara, a na pozadini slika njegovog velikog djela Narodne i univerzitetne biblioteke u Ljubljani.