Johann Strauss mlađi

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Johann Strauss mlađi
Johann Strauss II.jpg
Rođenje Johann Baptist Strauss
(1825-03-25) 25. mart 1825.
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Neubau, Habsburška Monarhija
Smrt 3. juni 1899(1899-06-03) (0 god.)
Austro-Ugarska Beč, Austro-Ugarska
Era Romantizam
Značajna djela Na lijepom plavom Dunavu, Priče iz Bečke šume, opereta Šišmiš

Johann Strauss mlađi (rođen pod imenom Johann Baptist Strauss, 25. mart 18253. juni 1899) najveći je bečki kompozitor lagane muzike, bio je poznat po svojim valcerima i operetama (lagane opere sa pjesmama i plesovima). Komponovao je preko 500 valcera, polki, quadrille i drugih vrsta plesne muzike, kao i nekoliko opereta i baleta. Za života je bio poznat kao "kralj valcera" i bio je u velikoj mjeri zaslužan za popularnost valcera u Beču tokom 19. vijeka. Njegov otac, Johann Strauss stariji, bio je samouki muzičar koji je osnovao muzičku dinastiju u Beču, kojoj je pripadao i Johann Strauss mlađi. Strauss je imao dva mlađa brata, Josefa Straussa i Eduarda Straussa, koji su također postali kompozitori lagane muzike, iako nikada nisu bili poznati kao njihov stariji brat. Neke od najpoznatijih djela Johanna Straussa su Na lijepom plavom Dunavu, Kaiser-Walzer (bos. Carski valcer), Priče iz Bečke šume i Tritsch-Tratsch-Polka. Među njegovim operetama najpoznatije su Šišmiš i Der Zigeunerbaron (Ciganski baron).

Njegova muzika je obuhvatala vrhunac elegancije i profinjenosti režima Habsburgovaca.[1] Kao rezultat napora Clemensa Kraussa, koji je s Bečkom filharmonijom izveo poseban cjelovečernji Straussov program 1929. godine, danas se muzika Johanna Straussa mlađeg redovno izvodi na godišnjem Bečkom novogodišnjem koncertu.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rodna kuċa Johanna Straussa mlađeg u Lerchenfelder Straße 15; nekadašnji St. Ulrich, a danas Neubau, Beč, 7. distrikt.

Strauss je bio najstariji sin kompozitora Johanna Straussa starijeg, poznatog kompozitora i dirigenta, a također poznatog kao "otac valcera." Muzički talent Johanna Straussa mlađeg je vrlo brzo bio očigledan jer je komponovao svoj prvi valcer već u 6. godini života. Iako je u vrijeme mladosti njegov otac, Johann Strauss stariji bio protiv njegove muzičke karijere, Johann mlađi se odlučio za muziku zahvaljujući majci Anni, koja je oduvijek podupirala njegov izuzetan muzički talent. Majka je uredila da Strauss mlađi tajno bez znanja njegovog oca uči sviranje violine kao dijete kod Franza Amona, koji je bio prvi violinista u plesnom orkestru njegovog oca. Njegov otac je više volio da mu sin bude bankar, a ne muzičar. Zbog toga je po želji njegovog oca započeo svoju karijeru kao službenik jedne bečke banke. Izgleda da je umjesto da izbjegne muzičko rivalstvo svog sina, stariji Strauss samo želio da njegov sin pobjegne od rigoroznosti života muzičara. Tek kada je otac napustio svoju porodicu zbog ljubavnice Emilie Trampusch, sin je bio u potpunosti slobodan usredsrediti se na kompozitorsku karijeru uz podršku njegove majke.[1] Strauss je studirao polifoniju i harmoniju kod muzičkog teoretičara profesora Joachima Hoffmanna, koji je posjedovao privatnu muzičku školu. Nakon što je završio teoretske i kompozicijske studije kod kompozitora Josefa Drechela u Katedrali sv. Stjepana, dobio je "dozvolu za muziku" koja mu je omogućavala da osnuje vlastiti orkestar.


Muzička karijera[uredi | uredi izvor]

Kompozitorski počeci[uredi | uredi izvor]

U to vrijeme komponirao je svoje jedino sakralno muzičko djelo pod nazivom Tu qui regis totum orbem (1844). Njegov drugi učitelj violine, Anton Kollmann, koji je bio baletni korepetitor u Bečkoj državnoj operi, napisao je odlične preporuke za njega. Naoružan tim, prijavio se bečkim vlastima u svrhu dobijanja dozvole za koncertne nastupe. U početku je osnovao svoj mali orkestar gdje je regrutovao svoje članove u kafani Zur Stadt Belgrad, gdje su se muzičari koji traže posao mogli lahko zaposliti.

Utjecaj Johanna Straussa mlađeg na lokalne zabavne ustanove značio je da su mnogi od njih bili oprezni ponuditi mlađem Straussu ugovor zbog straha od bijesa njegovog oca. Uspio je uvjeriti vlasnika Dommayer kazina u Hietzingu, predgrađu Beča da mu dopusti koncertni nastup. Tu je godine 1844 mladi Strauss po prvi put predvodio svoju ​​plesnu muzičku grupu. Stariji Strauss, bijesan zbog neposlušnosti svog sina i vlasnika restorana, odbio je da više svira u Dommayer kazinu, koji je bio mjesto mnogih njegovih ranijih trijumfa.

Napredovanje u karijeri[uredi | uredi izvor]

Godine 1849. nakon smrti njegovog oca, Johann je u kombinaciji sa svojim i sa orkestrom njegovog oca otišao na evropsku turneju gdje su svirali koncerte u Rusiji (1865–66) i Engleskoj (1869), osvojivši veliku popularnost.1856., a 1872. kreće na turneju po Americi. Bio je impresioniran offenbachovim operetama koje je vidio u Beču, pa je počeo sam komponovati slična djela koja je nazivao komičnim operama. Njegova prva opereta je Šišmiš ("Fledermaus") 1871, a jedna od njegovih najboljih opereta je Ciganski baron ("Zigeunerbaron"). Operete doživljavaju vrhunac 1885.godine sa Straussom kao glavnim kompozitorom i teoretičarem. Strauss je svoje operete zasnivao na popularnim plesnim melodijama poput valcera ili polke. Iako ponekad težak za otplesati, zbog dužine i sporog ritma, Bečki valcer je za Straussa bio savršen plesni oblik. Njegov bečki valcer je uveliko zaslužan za činjenicu da se Austrija do danas najviše povezuje s takvim vrstama plesa (npr. valcer, polka, galop, mazurka ili marš). Njegov sigurno najpoznatiji valcer je Na lijepom plavom Dunavu (njemački, An der schönen blauen Donau) komponovan 1867, kojeg Austrijanci nazivaju svojom neslužbenom himnom. Ostali poznati valceri su: Priče iz bečke šume (Geschichten aus dem Wienerwald) iz 1868, Vino,žene i pjesma (Wein, Weib und Gesang) iz 1869, Bečka krv (Wiener Blut) iz 1871.

Njegova muzika objedinjuje značajne melodijske izume, ogromnu energiju i sjaj s umilnošću i rafiniranošću, pa čak i na momente nevjerovatnom rafiniranom senzualnošću. On je oplemenio valcer i podigao ga iz svojih početaka u zajedničkim pivskim dvoranama i restoranima na stalno mjesto u aristokratskim plesnim dvoranama.[1]

Djela[uredi | uredi izvor]

Literatura[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c "Johann Strauss Biography - life, family, story, mother, son, information, born, time". www.notablebiographies.com. Pristupljeno 30. 12. 2018. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]