Kamniška Bistrica (rijeka)
| Kamniška Bistrica | |
|---|---|
 Gornji tok Kamniške Bistrice pri ulazu u klisuru Predoselj | |
| Dužina | 33 km |
| Izvor | Blizu planinarskog doma, Kamniško-savinjske Alpe |
| Ušće | Sava, kod naselja Videm |
| Sliv | 530 km2 |
| Lijeve pritoke | Nevljica, Črna |
| Desne pritoke | Pšata |
Kamniška Bistrica[1] je alpska rijeka u sjevernoj Sloveniji, lijeva pritoka rijeke Save. Izvire u Kamniškim Alpama u blizini granice s Austrijom i duga je 33 km. Rijeka protiče kroz grad Kamnik, gdje prima pritoku Nevljicu, te se ulijeva u Savu južno od naselja Videm, oko 10 km istočno od Ljubljane.
Tok i geologija sliva
[uredi | uredi izvor]Rijeka izvire iz kraškog vrela na južnoj strani Kamniško-Savinjskih Alpi na otprilike 630 m nadmorske visine. Sliv obuhvata otprilike 380 km² uglavnom šumovitog krečnjačkog i dolomitnog gorja. Kamniška Bistrica počinje kao hladan i bistar alpski potok, ali nizvodno skuplja sedimente prolazeći kroz glacijalne doline i pleistocenske terase.
Njene glavne pritoke su lijeva Črna i Nevljica, te desna Pšata. Črna je značajna jer nosi ostatke gline i metala iz napuštenog rudnika kaolina, što kod Stahovice označava tačku gdje ljudski utjecaj prvi put značajno mijenja kvalitet vode. Srednji protok na ušću u Savu iznosi oko 15 m³/s, ali alpski režim padavina uzrokuje oštre sezonske kontraste s vrhuncima u kasno proljeće i novembru.
Hidrologija i hemija vode
[uredi | uredi izvor]Gornja klisura rijeke usječena je u čvrste trijaske krečnjake i dolomite koji se lako rastvaraju, zasićujući vodu kalcijem i magnezij bikarbonatom. Hemijska ispitivanja pokazuju koncentracije bikarbonata između 1,9 i 5,6 mmol/l. Voda je često prezasićena kalcitom i dolomitom, a pritisak otopljenog CO₂ može biti i do 25 puta veći od atmosferskog, zbog čega rijeka služi kao neto izvor CO₂ za atmosferu.[2]
Izotopska analiza potvrđuje da trošenje karbonatnih stijena opskrbljuje između jedne četvrtine i dvije petine otopljenog neorganskog karbonata koji rijeka predaje Savi. Ovi hemijski procesi također objašnjavaju karakteristične tirkizne bazene rijeke i brzo taloženje sedre (tufa) na potopljenom kamenju i korijenju, što gornju dolinu čini popularnom turističkom destinacijom.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Perko, Drago; Ciglič, Rok; Zorn, Matija (2020). The Geography of Slovenia: Small But Diverse. Cham, Switzerland: Springer. str. 67.
- ↑ Kanduć, Tjaša; Kocman, David; Verbovšek, Timotej (2017). "Biogeochemistry of some selected Slovenian rivers (Kamniška Bistrica, Idrijca and Sava in Slovenia)". Geologija. 60 (1): 9–26. doi:10.5474/geologija.2017.001.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]
- Stanje Kamniške Bistrice – podaci o vodostaju i temperaturi (ARSO)