Kavakinjo
| Kavakinjo | |
|---|---|
 Kavakinjo | |
| Klasifikacija | Žičani instrument |
| Srodni instrumenti | Ukulele, Viola braguesa, Cuatro |
Kavakinjo (portugalski: cavaquinho [kɐvɐˈkiɲu]) je mali portugalski žičani instrument iz porodice evropskih gitara, sa četiri metalne ili crijevne žice (žice napravljene od životinjskih crijeva, obično od ovčijih).
Osoba koja svira kavakinjo naziva se kavakista.
Štimovanje
[uredi | uredi izvor]Uobičajeno štimovanje u Portugalu je C G A D (pri čemu je C najniži ton[1], ili od najnižeg ka najvišem tonu[2]).
Standardno štimovanje u Brazilu je D G B D.[3]
Ostala podešavanja uključuju:
- D A B E – staro portugalsko štimovanje, popularizovao ga je Júlio Pereira, pri čemu je A najniži ton[4]
- G G B D[5]
- A A C♯ E
- D G B E – koristi se za solističke dionice u Brazilu
- G D A E – štimovanje poput mandoline
- G C E A – tzv. „cavacolele“ štimovanje, isto kao kod soprano/tenor ukulelea[6]
- D G B E – isto kao najviše četiri žice standardnog štimovanja gitare, često korišteno od samih gitarista, i isto štimovanje kao kod bariton ukulelea[7]
Oblici
[uredi | uredi izvor]Postoji nekoliko oblika kavakinja koji se koriste u različitim regionima i za različite muzičke stilove. Posebne varijante nose imena po mjestima: Portugal, Braga (braguinha), Minho (minhoto), Lisabon, Madeira, Brazil i Zelenortska Ostrva. Ostali oblici uključuju braguinha, „cavacolele“, cavaco, machete i ukulele.
Machete and braguinha
[uredi | uredi izvor]Machete je varijanta kavakinja s Madeire. Predak je modernog ukulelea. Machete de Braga („machete u stilu Brage“) naziva se braguinha.
Minhoto
[uredi | uredi izvor]Minhoto kavakinjo, povezan s regionom Minho u Portugalu, sličan je violi braguesi. Njegov vrat je u istoj ravni kao tijelo. Kao i kod braguese, zvučni otvor minhota je tradicionalno bio oblikovan kao stilizovana raža; taj oblik se na portugalskom naziva „raia“.
Međunarodna upotreba
[uredi | uredi izvor]Različiti oblici kavakinja prilagođeni su u različitim regionima. Varijante koje se koriste izvan Pirinejskog poluostrva nalaze se u Brazilu, Zelenortskim Ostrvima i na Madeiri. Lokalno prepoznatljive porodice instrumenata iz Kariba su cuatro, i havajski ukuleli, a nastale su prilagođavanjem kavakinja.
Brazil
[uredi | uredi izvor]
Brazilski kavakinjo je nešto veći od portugalskog kavakinja i podsjeća na malu klasičnu gitaru. Njegov vrat je podignut iznad ravni zvučne kutije, a zvučni otvor je obično okrugao, slično kavakinjima iz Lisabona i Madeire.
Kavakinjo je veoma važan instrument u brazilskoj sambi i horskoj muzici. Svira se trzalicom, sa sofisticiranim perkusivnim ritmičkim udarcima koji povezuju ritam i harmoniju kroz izvođenje ritma poznatog kao „comping“. Neki od najvažnijih svirača i kompozitora ovog brazilskog instrumenta su Waldir Azevedo, Paulinho da Viola i Mauro Diniz.
Zelenortska Ostrva
[uredi | uredi izvor]
U Zelenortskim Ostrvima kavakinjo je uveden 1930-ih iz Brazila. Savremeni zeleniortski kavakinjo veoma je sličan brazilskom po dimenzijama i podešavanju. Obično se koristi kao ritmički instrument u zelenortskim muzičkim žanrovima (kao što su morna, coladeira, mazurka), ali se povremeno koristi i kao melodijski instrument.
Havaji
[uredi | uredi izvor]
Havajski ukulele takođe ima četiri žice i oblik sličan kavakinju[8], iako je drugačije podešen – obično G C E A.
Ukulele je prepoznatljiv element havajske popularne muzike, koja se proširila na kopnene dijelove Sjedinjenih Američkih Država početkom 20. stoljeća.[9] Razvijeno je iz braguinhe i raia (raža), koje su krajem 19. stoljeća na Havaje donijeli portugalski imigranti s ostrva Madeira.[10]
Machete je donešen na Havaje 1879. godine od strane Augusto Diasa, Manuela Nunesa i Joãa Fernandesa, što je dodatno uticalo na razvoj ukulelea.[11]
Sjeverna Latinska Amerika i Karibi
[uredi | uredi izvor]
Cuatro je porodica većih četvorožičanih instrumenata nastalih iz kavakinja, koji su popularni u zemljama Latinske Amerike i u Karibskom području. Varijante prepoznatljivog venecuelanskog cuatra veoma su slične brazilskom kavakinju, s vratom u istoj ravni kao zvučna kutija, što je slično portugalskom kavakinju.
Porijeklo
[uredi | uredi izvor]Porijeklo ovog portugalskog instrumenta je nejasno. Autor Gonçalo Sampaio smatra da su kavakinjo i gitara možda doneseni u Bragu od strane Biskajaca.
Sampaio objašnjava arhaične i helenističke modalitete u regionu Minho mogućim očuvanjem grčkih uticaja na drevne Galaike tog područja, te naglašava povezanost ovog instrumenta s historijskim helenističkim tetrahordima.
Dodatno čitanje
[uredi | uredi izvor]- Richards, Tobe A. (2008). The Cavaquinho Chord Bible: DGBD Standard Tuning 1,728 Chords. United Kingdom: Cabot Books. ISBN 978-1-906207-09-0. – A comprehensive chord dictionary instructional guide for the Brazilian and Portuguese cavaquinho.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Curso de Cavaquinho - Lição nº2 - Tessitura, Escala e 4 Afinações". Pristupljeno 16. 12. 2023.
- ↑ "How to Tune a Cavaquinho". Arhivirano s originala, 9. 6. 2023. Pristupljeno 9. 6. 2023.
- ↑ "How to Tune a Cavaquinho". Arhivirano s originala, 9. 6. 2023. Pristupljeno 9. 6. 2023.
- ↑ "Curso de Cavaquinho - Lição nº2 - Tessitura, Escala e 4 Afinações". Pristupljeno 16. 12. 2023.
- ↑ "Cavaquinho Acordes". Pristupljeno 9. 6. 2023.
- ↑ "The Brazilian phenomenom of Beirutando". Sounds and Colours. 3. 8. 2010. Pristupljeno 20. 3. 2018.
- ↑ "C". The Stringed Instrument Database. Pristupljeno 20. 3. 2018.
- ↑ "Leapin' Fleas!". Honolulu Star-Bulletin. 17. 8. 1979. Pristupljeno 9. 3. 2023.
- ↑ "5 things you probably didn't know about the 'ukulele". National Museum of American History (jezik: engleski). 18. 5. 2015. Pristupljeno 6. 10. 2020.
- ↑ "History". BCukelele.org. Arhivirano s originala, 30. 4. 2011.
- ↑ "The Ukulele Hall of Fame Museum - Augusto Dias". www.ukulele.org. Pristupljeno 6. 10. 2020.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- "All the Cavaquinhos types". Associação Cultural Museu Cavaquinho.
