Kisač

Kisač
naselje
Pogled sa evangelističkog crkvenog tornja u Kisaču
Grb
Kisač Lokacija u Srbiji
Koordinate: 45.3597°N 19.7290°E
Država	Srbija
Površina
• Naselje	26,8 km2
Vremenska zona	CET (UTC+1)
• Ljeti (DST)	CEST (UTC+2)

Kisač (slovački: Kysáč) je prigradsko naselje u Novom Sadu u Srbiji.

Ime

Mjesto je poznato pod imenom Kisač (Кисач); na slovačkom kao Kysáč; na češkom kao Kysáč; a na mađarskom kao Kiszács.

Historija

Selo se prvi put spominje 1457. godine. U to vrijeme bilo je pod upravom srednjovjekovne Kraljevine Ugarske i pripadalo je Bačkoj županiji. U 16. i 17. stoljeću bilo je pod upravom Osmanskog Carstva i činilo je dio Segedinskog sandžaka, najprije u sastavu Budimskog ejaleta, a kasnije Jegarskog pašaluka. U tom periodu selo su naseljavali Srbi.

Krajem 17. stoljeća, oblast Bačke zauzela je Habsburška monarhija, a početkom 18. stoljeća Kisač je imao 110 srpskih domaćinstava. Međutim, Srbi su se iselili u Srijem i selo je ostalo napušteno. Kasnije je obnovljeno i naseljeno slovačkim doseljenicima iz Peštanske županije i centralne Slovačke. Prvi doseljenici stigli su 1773. godine, dok je većina njih došla između 1776. i 1786. godine. Godine 1798. Kisač je imao 337 slovačkih porodica.

Do sredine 19. stoljeća selo je bilo dio Bačko-bodroške županije u okviru Habsburške Kraljevine Ugarske. U periodu 1848–1849. bilo je dio autonomne Srpske Vojvodine, a od 1849. do 1860. godine pripadalo je Vojvodstvu Srbije i Tamiškom Banatu, posebnoj habsburškoj krunovini. Nakon ukidanja vojvodstva 1860. godine, selo je ponovo uključeno u Bačko-bodrošku županiju. Prema popisu stanovništva iz 1910. godine, većina stanovnika sela govorila je slovačkim jezikom.

Od 1918. godine, selo je bilo dio Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (kasnije premenovana u Jugoslaviju). U periodu 1918–1919. bilo je dio Banata, Bačke i Baranje, a također je od 1918. do 1922. bilo dio Novosadske županije. Od 1922. do 1929. godine nalazilo se u sastavu Bačke oblasti, a od 1929. do 1941. godine u sastavu Dunavske banovine. Nakon Prvog svjetskog rata, u blizini Kisača izgrađeno je novo naselje pod nazivom Tankosićevo. Ovo novo naselje naseljeno je s 24 porodice srpskih kolonista.

U periodu od 1941. do 1944. godine Kisač i Tankosićevo bili su pod okupacijom sila Osovine i pripojeni Mađarskoj pod vlašću Hortija. Godine 1944. sovjetska Crvena armija i jugoslavenski partizani protjerali su snage Osovine iz ove oblasti, te su oba naselja uključena u autonomnu pokrajinu Vojvodinu u okviru nove socijalističke Jugoslavije. Od 1945. godine Vojvodina je dio Narodne Republike Srbije u sastavu Jugoslavije. Nakon rata, u oba naselja zabilježena je slovačka etnička većina. Tokom 1970-ih godina, dva sela, Kisač i Tankosićevo, spojena su u jedno naselje pod nazivom Kisač.

Populacija kroz historiju

• 1948: 5,664
• 1953: 5,671
• 1961: 5,907
• 1971: 6,022
• 1981: 6,220
• 1991: 5,850
• 2002: 5,471
• 2011: 5,091
• 2022: 4,511

Etničke grupe

Prema podacima popisa stanovništva iz 2022. godine, etnički sastav sela čine:

• 3.137 (69,5%) – Slovaci

• 911 (20,2%) – Srbi

• Ostali / neopredijeljeni / nepoznato

Kultura

U naselju postoji Slovačka evangelistička crkva, napravljena 1795. godine, kao i Srpska pravoslavna crkva iz 1773. godine. Kulturno-informativni centar Kisač (KYS), osnovan 1964. godine, promoviše kulturne aktivnosti, uglavnom folklor i amatersko pozorište. Radio Kisač, koji djeluje u okviru KYS-a, bio je i prva lokalna radio-stanica osnovana u Vojvodini.

Također pogledajte: Slovačka evangelistička crkva augsburške vjeroispovijesti u Srbiji

Saobraćaj

Povezana je sa Novim Sadom autobuskim linijama 42 i 43.

Poznate osobe

• Milan Stepanov, fudbaler
• Ján Podhradský, fudbaler
• Jozef Roháček, prevodilac Biblije
• Ivan Vladimir Rohaček, šahist
• Daniel Pixiades, pisac

Pobratimski gradovi

Kisač ima prijateljske odnose sa:

• Kysak, Slovačka
• Belá-Dulice, Slovačka
• Hontianske Nemce, Slovačka

Također pogledajte

• Tankosićevo
• Novi Sad
• Naseljena mjesta u Srbiji
• Spisak gradova i sela u Vojvodini