Koagulopatija
| Koagulopatija | |
|---|---|
| Drugi nazivi | Poremećaj krvarenja |
 | |
| Trombociti | |
| Specijalnost | Hematologija |
| Simptomi | Ozbiljniji uključuju obilno vanjsko krvarenje, krv u urinu ili stolici, dvostruki vid, jake bolove u glavi ili vratu, ponovljeno povraćanje, poteškoće s hodanjem, konvulzije ili napade. |
| Komplikacije | Teže krvarenje, višeorgansko otkazivanje, visoka smrtnost |
| Uzroci | Smanjeni nivoi ili odsustvo proteina koji zgrušavaju krv, poznatih kao faktori zgrušavanja ili faktori koagulacije |
| Faktori rizika | Transfuzijom povezani akutno oštećenje pluća, sindrom akutnog respiratornog distresa, sindrom višestruke organske disfunkcije, veliko krvarenje i venska tromboembolija. |
| Diferencijalna dijagnoza | Trombocitopenija |
| Liječenje | Nadomjesna terapijom, smanjeni ili odsutni faktori zgrušavanja zamjenjuju se proteinima dobivenim iz ljudske krvi ili stvorenim u laboratoriji |
| Lijek | Antikoagulansi poput varfarina |
| Smrtnost | Visoka |
Koagulopatija (također se naziva poremećaj krvarenja) je stanje u kojem je smanjena sposobnost krvi da zgrušava (formira ugruške)[1] Ovo stanje može uzrokovati sklonost produženom ili prekomjernom krvarenju (krvareća dijateza), koje se može javiti spontano ili nakon povrede ili medicinskih i stomatoloških zahvata. Koagulopatije se ponekad pogrešno nazivaju "poremećajima zgrušavanja", ali poremećaj zgrušavanja je suprotnost, definiran kao predispozicija za prekomjerno stvaranje ugrušaka (tromb), također poznat kao hiperkoagulabilno stanje ili trombofilija.
Znaci i simptomi
[uredi | uredi izvor]Koagulopatija može uzrokovati nekontrolirano unutrašnje ili vanjsko krvarenje. Ako se ne liječi, nekontrolirano krvarenje može uzrokovati oštećenje zglobova, mišića ili unutrašnjih organa i može biti opasno po život. Ljudi trebaju odmah potražiti medicinsku pomoć za ozbiljne simptome, uključujući obilno vanjsko krvarenje, krv u urinu ili stolici, dvostruki vid, jake bolove u glavi ili vratu, ponovljeno povraćanje, poteškoće s hodanjem, konvulzije ili napade. Trebaju odmah potražiti medicinsku pomoć ako osjete blago, ali nezaustavljivo vanjsko krvarenje ili oticanje i ukočenost zglobova.
Mehanizam
[uredi | uredi izvor]Normalni proces zgrušavanja zavisi od međudjelovanja različitih proteina u krvi. Koagulopatiju mogu uzrokovati smanjeni nivoi ili odsustvo proteina koji zgrušavaju krv, poznatih kao faktori zgrušavanja ili faktori koagulacije. Genetički poremećaji, kao što su hemofilija i Von Willebrandova bolest, mogu uzrokovati smanjenje faktora zgrušavanja.[2]
Antikoagulansi poput varfarina također će spriječiti pravilno formiranje ugrušaka.[2] Koagulopatija se također može javiti kao rezultat disfunkcije ili smanjenog nivoa trombocita (mala tijela u obliku diska u krvotoku koja pomažu u procesu zgrušavanja).
Akutna traumatska koagulopatija
[uredi | uredi izvor]Godine 2003., Karim Brohi, profesor traumatoloških nauka na Univerzitetu Queen Mary u Londonu, prvi je uveo termin akutna traumatska koagulopatija (ATC),[3] utvrđivanje da koagulopatija izazvana traumom rezultira:
- težim krvarenjem
- višeorganskim otkazivanjem
- visokom smrtnošću
Liječenje
[uredi | uredi izvor]Ako neko ima koagulopatiju, njihov ljekar može im pomoći u upravljanju simptomima lijekovima ili nadomjesnom terapijom. U nadomjesnoj terapiji, smanjeni ili odsutni faktori zgrušavanja zamjenjuju se proteinima dobivenim iz ljudske krvi ili stvorenim u laboratoriju. Ova terapija se može primijeniti ili za liječenje krvarenja koje je već započelo ili za sprječavanje njegovog nastanka.
Intenzivna njega
[uredi | uredi izvor]Jedno od područja liječenja je liječenje osoba s velikim krvarenjem u kritičnom okruženju, poput hitne pomoći.[1] U ovim situacijama, uobičajeni tretman je transfuzija kombinacije crvenih krvnih zrnaca s jednom od sljedećih opcija:
- Krvna plazma
- Koncentrat kompleksa protrombina, faktora XIII i fibrinogena
- Fibrinogen s traneksamskom kiselinom
Upotreba traneksamske kiseline je jedina opcija koju trenutno podržava veliko, randomizirano, kontrolirano kliničko ispitivanje i daje se osobama s velikim krvarenjem nakon traume.[4] Postoji nekoliko mogućih rizika kod liječenja koagulopatija, kao što su transfuzijom povezani akutno oštećenje pluća, sindrom akutnog respiratornog distresa, sindrom višestruke organske disfunkcije, veliko krvarenje i venska tromboembolija.
| Stanje | Protrombinsko vrijeme | Parcijalno tromboplastinsko vrijeme | Vrijeme krvarenja | Broj trombocita | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nedostatak vitamina K ili varfarin | Produženo | Normalno ili blago produženo | Nepromijenjeno | Nepromijenjeno | ||||||
| Diseminirana intravaskularna koagulacija | Produženo | Produženo | Produženo | Produženo | Smanjeno | |||||
| Von Willebrandova bolest | Nepromijenjeno | Produženo ili nepromijenjeno | Produženo | Nepromijenjeno | ||||||
| Hemofilija | Nepogođeno | Produženo | Nepogođeno | Nepogođeno | ||||||
| Aspirin | Nepogođeno | Nepogođeno | Produženo | Nepogođeno | ||||||
| Trombocitopenija | Nepogođeno | Nepogođeno | Produženo | Smanjeno | ||||||
| Zatajenje jetre, rano | Produženo | Nepogođeno | Nepogođeno | Nepogođeno | Nepogođeno | |||||
| Zatajenje jetre, završni stadij | Produženo | Produženo | Produženo | Smanjeno | ||||||
| Uremija | Nepogođeno | Nepogođeno | Produženo | Nepogođeno | ||||||
| Kongenitalna afibrinogenemija | Produženo | Produženo | Produženo | Nepogođeno | ||||||
| Nedostatak Faktora V | Produženo | Produženo | Nepogođeno | Nepogođeno | ||||||
| Nedostatak Faktora X kao što se vidi kod amiloidne purpure | Produženo | Produženo | Nepogođeno | Nepogođeno | - | Glanzmannova trombastenija | Nepogođeno | Nepogođeno | Produženo | Nepogođeno |
| Bernard-Soulierov sindrom | Nepogođeno | Nepogođeno | Produženo | Smanjeno ili nepromijenjeno | ||||||
| Nedostatak faktora XI | Nepogođeno | Produženo | Nepogođeno | Nepogođeno | ||||||
| Nedostatak C1INH | Nepogođeno | Skraćeno | Nepogođeno | Nepogođeno |
Također pogledajte
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 Hunt BJ (februar 2014). "Bleeding and coagulopathies in critical care". The New England Journal of Medicine. 370 (9): 847–859. doi:10.1056/NEJMra1208626. PMID 24571757.
- 1 2 Spahn DR, Bouillon B, Cerny V, Coats TJ, Duranteau J, Fernández-Mondéjar E, et al. (april 2013). "Management of bleeding and coagulopathy following major trauma: an updated European guideline". Critical Care. 17 (2). doi:10.1186/cc12685. PMC 4056078. PMID 23601765.
- ↑ Brohi K, Singh J, Heron M, Coats T (juni 2003). "Acute traumatic coagulopathy". The Journal of Trauma (jezik: English). 54 (6): 1127–1130. doi:10.1097/01.TA.0000069184.82147.06. PMID 12813333. S2CID 7583542.CS1 održavanje: nepoznati jezik (link)
- ↑ Shakur H, Roberts I, Perel P (2010). "Tranexamic acid for trauma – Authors' reply". The Lancet. 376 (9746): 1050–1051. doi:10.1016/S0140-6736(10)61479-1. ISSN 0140-6736. S2CID 54321951.
