Idi na sadržaj

Kopnena vojska JNA

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Kopnena vojska JNA
Amblem KoV
Država Jugoslavija
GranaKopnena vojska
DioJNA
Glavno sjedišteBeograd
BitkeRat u Sloveniji
Rat u Hrvatskoj
Rat u Bosni i Hercegovini
Komandanti
General-pukovnikŽivota Panić

Kopnena vojska JNA (skraćeno KoV JNA) je po brojnosti bila najveći vid Jugoslovenske narodne armije. Imala je oko 140.000 aktivnih vojnika (uključujući 90.000 regruta), a mogla je u ratnim okolnostima da mobilizira preko milion rezervista. Rezervne snage, po Koncepciji općenarodne odbrane i društvene samozaštite su bile organizirane po republičkim linijama u snage Teritorijalne odbrane i u ratnim prilikama bile bi potčinjene Vrhovnoj komandi JNA kao integralni dio obrambenog sistema. Osim TO, u ratu bi Komandi JNA bile podređene i jedinice milicije. Teritorijalnu obranu činili su bivši regruti koji su povremeno pozivani na vojne vježbe.

Historija

[uredi | uredi izvor]

Kopnena vojska JNA svoje korijene vuče iz jugoslavenskih partizanskih jedinica Drugog svjetskog rata. Kao dio antifašističke borbe u narodnooslobodilačkom ratu Jugoslavije, Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ), osnovana je 22. decembra 1941. u Rudom u Bosni i Hercegovini. Poslije oslobođenja Jugoslavije od okupacije Sila osovine, tog datuma se službeno obilježavao Dan JNA u SFR Jugoslaviji. U martu 1945, NOVJ je preimenovana u Vojsku Jugoslavije (Jugoslavenska Armija) a poslije 10 godina 22. decembra 1951, dobija pridjev narodna.

U septembru 1968. za podršku JNA je osnvana Teritorijalna odbrana (TO), a 21. februara 1974. jedinice TO su bile podređena pokrajinama ili republikama. Tako da su JNA i TO postali jednaki dijelovi jugoslavenskih oružanih snaga.

Organizacija

[uredi | uredi izvor]

Organizacija Kopnene vojske se od osnivanja nekoliko puta mijenjala. Kopnena vojska je bila podijeljena na armije (armijske oblasti), koje su uglavnom bile raspoređene po granicama saveznih republika.[1]

1983.

[uredi | uredi izvor]

Po jugoslavenskom Ustavu iz 1974., Kopnena vojska je bila podijeljena u šest vojnih oblasti u pet republika:

1991.

[uredi | uredi izvor]

Uslijed proglašavanja nezavisnosti Hrvatske i Slovenije, te povlačenja JNA sa teritorija tih država, došlo je do reorganizacije armijskih oblasti:

1992.

[uredi | uredi izvor]

Konačna struktura Kopnene vojske JNA izgledala je 1992. godine:

Napetosti unutar JNA i TO postalo je očigledno i odrazilo se na političku situaciju u Jugoslaviji koja se postupno pogoršavala poslije 1980. Savezna vlada je bila zabrinuta da će jugoslavenske republike iskoristiti TO što bi olakšalo njihovo otcjepljenje od Jugoslavije i zbog toga su razoružali Kosovski TO sa 130.000 članova. Godine 1988 JNA objedinjuje čitav TO u sastav JNA, a general Blagoje Adžić postaje gavnkmandujući oružanih snaga JNA i Generalštaba.

Činovi

[uredi | uredi izvor]

Činovi u Kopnenoj vojsci JNA odgovarali su činovima u RV i PVO, dok su se oficirski činovi razlikovali u Jugoslavenskoj ratnoj mornarici. Osobe u rezervnom sastavu TO imale su ispred čina prefiks (rez.), što je označavalo da u tom trenutku nisu u redovnom sastavu. Čin pripadnika TO se prenosio iz vremena služenja JNA, a vremenom bi se povećavao sve do najvišeg čina (Zastavnik prve klase - za podoficire i kapetan prve klase za oficire). U slučaju aktiviranja oznaka se nije mijenjala. U kolokvijalnoj upotrebi postojala je razlika između prva četiri oficirska čina i sljedeća tri, ali se ne može govoriti o nižim oficirskim i višim oficirskim činovima, jer su svi oni bili oficiri. Nije bilo formalnog razlikovanja među njima. Uvijek se znalo, ko je stariji po činu taj je pretpostavljeni, ko je mlađi po činu taj je potčinjeni.[2] JNA - SFRJ</ref>

Uniforme

[uredi | uredi izvor]

Vojnici

[uredi | uredi izvor]

Oficiri

[uredi | uredi izvor]

Naoružanje i vojna oprema

[uredi | uredi izvor]

Pješadijsko naoružanje

[uredi | uredi izvor]

Oklopna vozila

[uredi | uredi izvor]
M4 Sherman je u programu pomoći tadašnjoj SFRJ pristigao u velikim količinama počevši od 1951.
T-34 bio je najduže korišteni tenk JNA. Sa vojne vježbe 1969. godine.
JNA je u inventaru imala veći broj lovaca tenkova M36 Jackson
U trenutku isporuke JNA je dobila najmoderniji zapadni tenk M47 Patton, 1951. godine.
M18 Hellcat, jedan od najbržih lovaca tenkova ostao je u JNA do kraja postojanja armije.
M-84 predstavljao je najmoderniji i jedini masovno proizvođen tenk u SFR Jugoslaviji.
Tenkovi
VoziloZemlja porijeklaGodine korištenjaTipBrojno stanje
M3 Stuart SAD1944. - 1956.Laki tenk25+ [3]
PT-76 SSSR1968. - 1992.Laki tenk63
T-34/85 SSSR1945. - 1992.[4]srednji tenk~ 1018 [5]
T-34/76 SSSR1945. - 1950. (?)Srednji tenk~ 5
M4 Sherman SAD1951. - 1973.Srednji tenk630 [6]
M47 Patton SAD1951. - 1988.Srednji tenk319 [7][8]
T-54 SSSR1961. - 1992.Osnovni borbeni tenk140 [9]
T-55 SSSR1964. - 1992.Osnovni borbeni tenk1600 [10]
T-72 SSSR1979. - 1992.Osnovni borbeni tenk72 do 76
M-84 SFRJ1983. - 1992.Osnovni borbeni tenk~ 430
Samohodna vozila
VoziloZemlja porijeklaGodine eksploatacijeTipbrojno stanje
M7 SAD1945. - 1992.Samohodna artiljerija70+ [11]
M8 Scott SAD1945. -?Samohodna artiljerija7
ISU-152 SSSR1945. -?Samohodna artiljerija1 [12]
2S1 Gvozdika SSSR1953. - 1992.Samohodna artiljerija~ 100
SU-76 SSSR1945. - 1956.Lovac tenkova87
M18 Hellcat SAD1953. - 1992.Lovac tenkova250
M36 Jackson SAD1953. - 1992.Lovac tenkova399
SU-100 SSSR1945. - 1992.Lovac tenkova40
Samohodna PVO vozila
VoziloZemlja porijeklaGodine eksploatacijeTipbrojno stanje
M15 MGMK SAD1951. -?Samohodna artiljerija15
M53/59 Praga Čehoslovačka1969. - 1992.Samohodna artiljerija789
ZSU-57-2 SSSR1961. - 1992.Samohodna artiljerija60
BOV-3 SFRJ? - 1992.Samohodna artiljerija150+

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. 1 2 3 Oružane snage SFRJ
  2. ↑ Greška kod citiranja: Nevaljana oznaka <ref>; nije naveden tekst za reference s imenom IZV
  3. ↑ [http: //stef124.tripod.com/m3.htm "Laki tenk M3 Stuart"] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć). Stef124.tripod.com. Arhivirano s originala, 10. 3. 2004. Pristupljeno 5. 4. 2013.
  4. ↑ "Tenk T-34 u jugoslavenskoj uporabi 1945-1997". Oklop.net23.net. Arhivirano s [http: //www.oklop.net23.net/t34_u_jugoslaviji/opis.html originala] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć), 18. 1. 2013. Pristupljeno 2013/4/5.. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  5. ↑ "Tenk T -34/85". Stef124.tripod.com. Arhivirano s [http: // stef124 .tripod.com / t34.htm originala] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć), 20. 3. 2004. Pristupljeno 5. 4. 2013.
  6. ↑ [http: //stef124.tripod.com/m4.htm "Tenk Serman M-4"] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć). Stef124.tripod.com. Arhivirano s originala, 10. 3. 2004. Pristupljeno 5. 4. 2013.
  7. ↑ "Sa osloncem na zapadnu vojnu pomoc 1950-1957". Oklop.net23.net. Arhivirano s [http: //www.oklop.net23.net/jna/1950-1957.htm originala] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć), 18. 1. 2013. Pristupljeno 5. 4. 2013. }
  8. ↑ "Patton II M-47". Oklop.net23.net. Arhivirano s [http: //www.oklop.net23.net/m-47/PATON.HTM originala] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć), 26. 3. 2013. Pristupljeno 2013/5/4.. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  9. ↑ "Novi pocetak, stari saveznik (1961-1979)". Oklop.net23.net. Arhivirano s [http: //www.oklop.net23.net/jna/1961-1987.htm originala] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć), 18. 1. 2013. Pristupljeno 2013/4/5.. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  10. ↑ [http: //stef124.tripod.com/t55.htm "Tenk T-55"] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć). Stef124.tripod.com. Arhivirano s originala, 20. 3. 2004. Pristupljeno 5. 4. 2013.
  11. ↑ "Samohodni top M7". Members.multimania.co.uk. Arhivirano s [http: //members.multimania.co.uk/oklop/m7prist.htm originala] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć), 23. 5. 2013. Pristupljeno 2013/4/5.. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  12. ↑ "samohodnim orudje SU-152". Oklop.net23.net. Arhivirano s [http: //www.oklop.net23.net/isu152/opis.html originala] Provjerite vrijednost parametra |url= (pomoć), 10. 9. 2013. Pristupljeno 2013/4/5.. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Kopnena_vojska_JNA&oldid=3779547"