Kurt Koffka
| Kurt Koffka | |
|---|---|
 | |
| Rođenje | 17. mart 1886. Berlin, Njemačko Carstvo |
| Smrt | 22. novembar 1941. Northampton, Massachusetts, SAD |
| Prebivalište | Njemačka, SAD |
| Državljanstvo | Njemačko, Američko |
| Polje | Psihologija (geštalt psihologija) |
| Institucija | |
| Alma mater | |
| Akademski mentor | Carl Stumpf |
| Utjecao/-la na | |
| Utjecali na njega / nju | |
| Poznat(a) po |
|
| Supruga: Mira Klein (vjenčani 1909), Elisabeth Ahlgrimm (vjenčani 1923) | |
Kurt Koffka (12. mart 1886 – 22. novembar 1941) bio je njemački psiholog i univerzitetski profesor, jedan od osnivača geštalt psihologije. Rođen je i školovan u Berlinu, a preminuo je u Northamptonu, u saveznoj državi Massachusetts, od posljedica koronarne tromboze.[1][2] Na njegovo rano interesovanje za nauku značajno je utjecao njegov ujak, biolog, koji ga je usmjerio prema naučnom radu.[1] Tokom svoje akademske karijere bavio se različitim područjima psihologije, uključujući vizuelnu percepciju, posljedice oštećenja mozga, lokalizaciju zvuka, razvojnu psihologiju i eksperimentalnu psihologiju.[1][3]
Zajedno sa Maxom Wertheimerom i Wolfgangom Köhlerom učestvovao je u razvoju geštalt psihologije, psihološkog pravca koji naglašava proučavanje organizovanih cjelina u percepciji i mišljenju.[1]
Među njegovim najpoznatijim djelima su ″Razvoj uma: uvod u dječiju psihologiju″ (engleski: The Growth of the Mind: An Introduction to Child Psychology) iz 1924,[4] u kojem razmatra psihološki razvoj djece i ″Principi geštalt psihologije″ (engleski: The Principles of Gestalt Psychology) iz 1935,[5] koje predstavlja sistematski prikaz njegovih teorijskih i istraživačkih doprinosa geštalt psihologiji.
Privatni život
[uredi | uredi izvor]Kurt Koffka rođen je 18. marta 1886. u Berlinu, u tadašnjem Njemačkom Carstvu, kao sin Luise Levy i Emila Koffke.[6] Njegova majka se izjašnjavala kao protestantkinja, iako je poticala iz jevrejske porodice.[6] Otac mu je bio advokat, dok je njegov mlađi brat, Friedrich Koffka, kasnije obavljao dužnost sudije.[6] Iako je pravna profesija bila snažno prisutna u njegovoj porodici, Koffka se opredijelio za naučni rad, pod utjecajem svog ujaka, koji je bio biolog.[1]
Godine 1909. oženio se Mirom Klein, koja je učestvovala, ali je taj brak kasnije okončan razvodom.[6] Godine 1923. sklopio je brak s Elisabeth Ahlgrimm, koja je doktorirala na Univerzitetu u Giessenu, ali su se razveli 1926.[7] Nakon toga ponovo se vjenčao s Mirom Klein, ali je i taj brak završen razvodom 1928, nakon čega je ponovo stupio u brak s Elisabeth Ahlgrimm, s kojom je ostao do kraja života.[7]
U kasnijem životnom periodu razvio je koronarnu trombozu, što je zahtijevalo promjene u njegovom načinu života.[8] Uprkos zdravstvenim poteškoćama, nastavio je s nastavnim i naučnoistraživačkim radom sve do smrti.[1]
Preminuo je 22. novembra 1941. u Northamptonu, u saveznoj državi Massachusetts, ostavivši iza sebe više nedovršenih naučnih projekata.[1]
Obrazovanje
[uredi | uredi izvor]Akademsko obrazovanje Kurta Koffke započelo je u školi Wilhelmsgymnasium u Münchenu, koju je pohađao od 1892. do 1903.[1] Godine 1903. otputovao je u Škotsku, gdje je jednu akademsku godinu studirao na Univerzitetu u Edinburghu.[1] Boravak na Univerzitetu u Edinburghu imao je značajan utjecaj na njegov akademski razvoj, posebno kroz usavršavanje engleskog jezika, što će kasnije imati važnu ulogu u predstavljanju i širenju principa geštalt psihologije u engleskom govornom području.
Godine 1904. vratio se u Berlin, gdje je nastavio studije na Univerzitetu u Berlinu, na kojem je studirao naredne tri godine.[1] Za psihologiju se opredijelio jer je smatrao da to područje najviše odgovara njegovim naučnim interesovanjima.[1]
Tokom studija na Univerzitetu u Berlinu, u fiziološkom laboratoriju Willibalda Nagela istraživao je vlastiti sistem percepcije boja.[1] Njegovo interesovanje za vizuelnu percepciju bilo je povezano i s vlastitim poremećajem raspoznavanja crvene i zelene boje, što ga je usmjerilo ka proučavanju percepcije boja i naknadnih slika.[3]
Rezultat tih istraživanja bio je njegov prvi naučni rad iz 1908. pod naslovom ″Istraživanja o protanomalnom sistemu″ (njem. Untersuchungen an einem protanomalen System), u kojem je analizirao različita svojstva percepcije boja, uključujući kontrast, utjecaj svjetline i talasnih dužina na opažanje boja.[1] U okviru tih istraživanja bavio se i fenomenom figure i pozadine.[1]
Iste godine završio je doktorsku disertaciju pod naslovom ″Eksperimentalna istraživanja o teoriji ritma″ (njem. Experimental-Untersuchungen zur Lehre von Rhythmus), čime je stekao akademski stepen doktora filozofije.[1] Tokom izrade doktorske disertacije radio je pod mentorstvom Carla Stumpfa.[1]
Karijera
[uredi | uredi izvor]Nakon stjecanja doktorata 1908, Kurt Koffka započeo je akademsku karijeru na Univerzitetu u Würzburgu, gdje je radio kao asistent Oswalda Külpea, čiji je naučni pristup imao značajan utjecaj na njegov daljnji razvoj. Nakon Külpeovog odlaska nastavio je raditi kao asistent Karla Marbea.[1]
Godine 1910. postao je asistent Friedricha Schumanna na Psihološkom institutu u Frankfurtu na Majni, gdje je zajedno sa Maxom Wertheimerom i Wolfgangom Köhlerom učestvovao u istraživanjima percepcije pokreta.[1] Koffka je ovaj period smatrao posebno značajnim za vlastiti naučni razvoj, budući da su upravo tada postavljeni temelji geštalt psihologije.[1]
Kasnije je imenovan profesorom na Univerzitetu u Giessenu.[9] Godine 1911. dodijeljeno mu je zvanje docenta, a kasnije i zvanje vanrednog profesora, za vrijeme saradnje s Augustom Messerom.[6] Tokom dvanaest godina provedenih u Giessenu objavio je osamnaest naučnih članaka i proveo šest eksperimentalnih istraživanja.[1]
Za vrijeme Prvog svjetskog rata radio je i u psihijatrijskoj klinici profesora Roberta Sommera u Giessenu, gdje se bavio proučavanjem pacijenata s traumatskim povredama mozga, posebno slučajevima afazije. Istovremeno je istraživao i lokalizaciju zvuka, s ciljem praktične primjene za vojne potrebe kopnene vojske i mornarice.[1]
Godine 1924. preselio se u Sjedinjene Američke Države, gdje je nastavio akademsku karijeru, a od 1927. djelovao je kao istraživački profesor na Smith Collegeu u Northamptonu. U tom periodu najveći dio njegovog istraživačkog rada bio je usmjeren na vizuelnu percepciju.[1]
Godine 1932. boravio je u Uzbekistanu, tada dijelu Sovjetskog Saveza, gdje je učestvovao u istraživanjima utjecaja ubrzanih društvenih, kulturnih i ekonomskih promjena na kognitivni razvoj stanovništva.[1] Posebna pažnja bila je usmjerena na novu generaciju stanovništva, koja je predstavljala prvu potpuno pismenu generaciju u historiji zemlje i prvu koja je prošla formalno obrazovanje. Iako ovo istraživanje nije rezultiralo objavljenim radovima,[1] boravak u Uzbekistanu imao je značajnu ulogu u njegovom daljnjem radu.
Tokom boravka u Uzbekistanu teško je obolio od povratne groznice, ali je uprkos bolesti započeo rad na svom najpoznatijem djelu ″Principi geštalt psihologije″ (engleski: The Principles of Gestalt Psychology), koje je objavljeno 1935.[1][10]
Nakon objavljivanja ovog djela proširio je područje svog interesovanja i počeo povezivati psihološke koncepte s drugim oblastima, uključujući umjetnost i etiku.[1]
Tokom akademske 1939–1940. boravio je u Oxfordu, gdje je sarađivao sa Sir Hughom Cairnsom na Nuffield institutu.[10]
Doprinos psihologiji
[uredi | uredi izvor]Učenje
[uredi | uredi izvor]
Kurt Koffka dao je značajan doprinos razumijevanju procesa učenja unutar okvira geštalt psihologije. Smatrao je da se najveći dio ranog učenja odvija kroz ono što je nazivao ″senzomotornim učenjem″, odnosno oblikom učenja zasnovanim na neposrednom iskustvu i posljedicama djelovanja.[11] Prema ovom shvatanju, ponašanje se oblikuje kroz odnos između radnje i njenog ishoda; primjer takvog procesa jeste situacija u kojoj dijete, nakon dodira s vrućim predmetom, razvija izbjegavajuće ponašanje prema sličnim iskustvima.[11]
Koffka je također smatrao da značajan dio učenja nastaje putem imitacije, koju je posmatrao kao prirodni oblik usvajanja ponašanja i obrazaca djelovanja.[11] Pri tome je isticao da razumijevanje mehanizma imitacije nije nužno za prepoznavanje njene uloge u razvoju pojedinca.
Poseban značaj pridavao je ″idejnom učenju″ (engleski: ideational learning), koje je smatrao najvišim oblikom učenja, jer uključuje upotrebu jezika i simboličkog mišljenja.[11] Prema Koffki, važna razvojna faza kod djece nastupa u trenutku kada razumiju da predmeti i pojave imaju svoja imena, čime se otvara mogućnost složenijeg misaonog organizovanja iskustva i razvoja apstraktnog mišljenja.[11]
Geštalt psihologija
[uredi | uredi izvor]Kurt Koffka razvio je svoje početno interesovanje za geštalt psihologiju kroz učešće u istraživanjima Maxa Wertheimera o fi-fenomenu. Godine 1910. radio je zajedno sa Wertheimerom i Wolfgangom Köhlerom na Psihološkom institutu u Frankfurtu na Majni, gdje su se bavili istraživanjima percepcije, senzorne organizacije i pamćenja.[1] Njihov zajednički rad smatra se osnovom razvoja geštalt psihologije kao zasebnog psihološkog pravca.
Iako se Max Wertheimer najčešće navodi kao začetnik geštalt psihologije, razvoj ovog pravca bio je pod utjecajem ranijih ideja Christiana von Ehrenfelsa, posebno njegovog stanovišta da melodija kao cjelina posjeduje osobine koje se ne mogu svesti na prost zbir pojedinačnih tonova.[3] Ovo stanovište kasnije je postalo jedno od osnovnih teorijskih polazišta geštalt psihologije, prema kojem organizovana cjelina ima vlastita svojstva različita od svojih sastavnih dijelova.
Geštalt principi razvijeni su radi objašnjenja načina na koji ljudski perceptivni sistem organizuje vizuelne informacije. Ovi principi opisuju tendenciju opažajnog sistema da složene vizuelne elemente organizuje u strukturirane i smislene cjeline, umjesto da ih registruje kao niz odvojenih elemenata.[12]
Među najpoznatijim geštalt principima su princip blizine, princip sličnosti i princip kontinuiteta. Princip blizine podrazumijeva da se elementi koji se nalaze prostorno blizu jedni drugih opažaju kao dijelovi iste cjeline.[13] Princip sličnosti označava tendenciju grupisanja elemenata koji dijele zajednička obilježja, dok princip kontinuiteta opisuje sklonost opažanja linija i obrazaca kao neprekinutih i povezanih cjelina.[13]
Kako bi pružio empirijsku osnovu geštalt teoriji, Koffka je razradio tri osnovne postavke koje su imale značajan utjecaj na tadašnje psihološke pristupe:[1]
- Opažajno iskustvo ne može se adekvatno objasniti kao prost zbir pojedinačnih osjetnih elemenata, jer organizovana cjelina posjeduje vlastita svojstva i značenja.
- Odnos između podražaja i osjeta ne može se tumačiti izolovano, nego mora biti sagledan unutar cjelokupnog perceptivnog polja.
- Psihološki i fizički procesi zahtijevaju novo razumijevanje međusobnog odnosa, zasnovano na organizovanoj strukturi iskustva.
Godine 1922. Koffka je objavio članak ″Percepcija: uvod u geštalt teoriju″ (engleski: Perception: An Introduction to the Gestalt-Theorie) u časopisu Psychological Bulletin, s ciljem predstavljanja geštalt psihologije američkoj akademskoj zajednici.[1] U tom radu izložio je osnovne principe geštalt pristupa i način na koji se perceptivni fenomeni mogu tumačiti drugačije od tada dominantnih psiholoških pravaca.
Objavljivanje ovog rada doprinijelo je širenju geštalt psihologije u Sjedinjenim Američkim Državama, ali je istovremeno izazvalo kritike da je ovaj pravac pretežno usmjeren na percepciju, uz ograničen doprinos drugim područjima psiholoških istraživanja.[1]
Estetski geštalt (1940)
[uredi | uredi izvor]Godine 1940. Kurt Koffka boravio je u Philadelphiji, gdje je učestvovao na konferenciji održanoj na Bryn Mawr Collegeu, koja je okupila istaknute naučnike i istraživače iz različitih oblasti s ciljem interdisciplinarnog razmatranja umjetnosti.[14]
U to vrijeme discipline kao što su kultura, ekologija, evolucija, emocije, psihologija, teorija znanja i fiziologija uglavnom su se razvijale kao zasebna područja istraživanja, bez izraženijeg međusobnog povezivanja. U tom kontekstu Koffka je nastojao razviti interdisciplinarni pristup umjetnosti, koji je nazvao ″estetikom geštalta″ (engleski: Aesthetic of Gestalt).[14]
Koffkino izlaganje na ovoj konferenciji predstavljalo je pokušaj osnivanja naučne teorije umjetnosti zasnovane na principima geštalt psihologije. Iako je u svoje vrijeme predstavljalo značajan teorijski doprinos, ova koncepcija kasnije je ostala relativno zanemarena u historiografiji psihologije i estetike.[14]
Centralno pitanje Koffkine estetske teorije odnosilo se na razumijevanje ljepote i estetskog iskustva u susretu s umjetničkim djelom. Prema ovom pristupu, estetski odnos čine tri međusobno povezana elementa: posmatrač, umjetničko djelo i odnos koji se uspostavlja između njih.[14]
Koffka je smatrao da estetsko iskustvo podrazumijeva prepoznavanje značenja i organizacije unutar umjetničkog djela, pri čemu posmatrač aktivno učestvuje u oblikovanju doživljaja djela. U analizi estetskog iskustva identifikovao je tri osnovna problema.
Prvi problem odnosi se na kontingenciju estetskog odgovora. Za razliku od biheviorističkog stanovišta, prema kojem umjetnički podražaji neposredno izazivaju emocionalne reakcije, Koffka je smatrao da estetsko značenje zavisi od prethodno uspostavljenih asocijacija i iskustava.[14]
Drugi problem odnosi se na teorije estetike zasnovane na empatiji, posebno na pitanje projekcije vlastitih emocija na umjetničko djelo. Koffka je ukazivao da pojedinac mora najprije prepoznati emociju kao organizovanu strukturu iskustva prije nego što je može povezati s umjetničkim djelom.[14]
Treći problem odnosi se na pretpostavku da emocije koje posmatrač pripisuje umjetničkom djelu nužno proizvode iste emocionalne reakcije kod drugih posmatrača. Koffka je smatrao da perceptivno prepoznavanje emocionalnog značenja ne podrazumijeva nužno identičan emocionalni doživljaj kod svih pojedinaca.[14]
Priznanja
[uredi | uredi izvor]Članovi Odsjeka za psihologiju Univerziteta Justus Liebig u Giessenu osnovali su 2006. Medalju Kurt Koffka, koja se dodjeljuje naučnicima za izuzetne doprinose u području percepcije i razvojne psihologije.[15]
Publikacije
[uredi | uredi izvor]Percepcija: uvod u geštalt teoriju (1922)
[uredi | uredi izvor]Godine 1922. Kurt Koffka objavio je članak pod naslovom ″Percepcija: uvod u geštalt teoriju″ (engleski: Perception: An Introduction to the Gestalt-Theorie) u časopisu Psychological Bulletin, s ciljem predstavljanja geštalt psihologije američkoj akademskoj zajednici.[1]
U ovom radu Koffka je izložio osnovne teorijske postavke geštalt psihologije, posebno u odnosu na tada dominantna shvatanja osjeta, asocijacija i pažnje.[16]
U razmatranju osjeta Koffka kritički pristupa tzv. ″hipotezi snopa″ (engleski: bundle-hypothesis), prema kojoj je iskustvo rezultat prostog povezivanja elementarnih osjetnih jedinica u cjelinu.[16] Nasuprot tome, geštalt pristup polazi od stanovišta da perceptivno iskustvo od početka ima organizovanu strukturu.
Pojam asocijacije Koffka razmatra kao proces koji utječe na tok ideja i povezanost misaonih sadržaja, ali ukazuje da samo asocijativno povezivanje nije dovoljno za objašnjenje složenih psiholoških procesa.[16]
U pogledu pažnje, Koffka je ukazivao da odsustvo pažnje prema određenom podražaju može dovesti do izostanka odgovora na njega, čak i kada je podražaj objektivno prisutan, čime je naglašena uloga selektivne organizacije opažajnog polja.[16]
Objavljivanje ovog rada doprinijelo je širenju geštalt psihologije u Sjedinjenim Američkim Državama, ali je istovremeno izazvalo kritike da je ovaj pravac pretežno usmjeren na istraživanje percepcije, uz manji utjecaj na druga područja psihologije.[1]
Razvoj uma: uvod u dječiju psihologiju (1924)
[uredi | uredi izvor]Jedno od najznačajnijih Koffkinih djela iz područja razvojne psihologije jeste knjiga ″Razvoj uma: uvod u dječiju psihologiju″ (engleski: The Growth of the Mind: An Introduction to Child Psychology), objavljena 1924.[4] Engleski prevod knjige priredio je Robert Morris Ogden.[4]
Koffka je pri pisanju ovog djela imao dva osnovna cilja. Prvi je bio primjena principa geštalt psihologije na razumijevanje psihološkog razvoja djece, dok je drugi bio pružanje savremenog teorijskog okvira za obrazovni rad i unapređenje nastavne prakse.[4]
U ovoj knjizi analizirao je razvoj dječijeg uma kroz četiri osnovne dimenzije razvoja. Prva se odnosi na razvoj motoričkih sposobnosti, pri čemu fizički pokreti postaju precizniji i složeniji s odrastanjem. Druga obuhvata razvoj senzorne integracije, odnosno sposobnosti organizovanja perceptivnih iskustava u koherentne cjeline. Treća dimenzija odnosi se na međusobnu povezanost senzornog i motoričkog sistema, koji zajedno omogućavaju prilagođeno i funkcionalno ponašanje. Četvrta dimenzija uključuje razvoj kognitivnih procesa, pri čemu dijete postepeno prelazi s impulsivnog djelovanja na ponašanje zasnovano na mišljenju i planiranju.[4]
Principi geštalt psihologije (1935)
[uredi | uredi izvor]Knjiga ″Principi geštalt psihologije″ (engleski: The Principles of Gestalt Psychology), objavljena 1935, predstavlja Koffkino najopsežnije teorijsko djelo i sistematizaciju njegovih istraživanja u području percepcije, pamćenja i učenja.[5]
U ovom djelu posebno se razmatra pitanje veridičke percepcije, odnosno načina na koji pojedinci opažaju objekte iz okruženja kao relativno stabilne i dosljedne u svojim osobinama, poput veličine i boje, uprkos promjenama u uslovima opažanja.[5]
Koffka je odbacio tadašnje stanovište prema kojem psihološka istraživanja percepcije trebaju biti usmjerena prvenstveno na perceptivne iluzije, smatrajući da je jednako važno objasniti i svakodnevnu, uobičajenu percepciju objekata.[5]
Njegov pristup ovom pitanju bio je fenomenološki i holistički, u skladu s principima geštalt psihologije, prema kojima se perceptivno iskustvo mora razumijevati kao organizovana cjelina.
U ovoj knjizi Koffka je također razvio koncept ″bihevioralne okoline″ (engleski: behavioural environment), prema kojem ponašanje pojedinca nije određeno samo objektivnim karakteristikama okruženja, nego i načinom na koji to okruženje subjektivno doživljava i organizuje.[17]
Ovaj koncept ukazuje na mogućnost da različiti pojedinci isto ponašanje ili situaciju tumače na različite načine, što je imalo značajan utjecaj na kasniji razvoj socijalne i kognitivne psihologije.[17]
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 Harrower-Erickson, M. R. (1942). "Kurt Koffka: 1886-1941". The American Journal of Psychology (jezik: engleski). University of Illinois Press. 55 (2): 278–281. ISSN 0002-9556. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- ↑ International Society for Gestalt Theory and its Applications (GTA). "Gestalt Theory: Society for Gestalt Theory and its Applications (GTA) - Welcome". gestalttheory.net (jezik: engleski). Arhivirano s originala, 20. 9. 2016. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 3 Sheehy, Noel; Chapman, Antony J.; Conroy, Wenday A., ured. (2016). Biographical Dictionary of Psychology (jezik: engleski). London: Routledge. doi:10.4324/9780203827086. ISBN 9780203827086. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 3 4 5 Koffka, Kurt (1925). The Growth of the Mind: An Introduction to Child-Psychology (jezik: engleski). New York: Harcourt, Brace & Company. doi:10.1037/13440-000. hdl:2027/uc1.$b93564. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 3 4 Koffka, Kurt (2014). Principles of Gestalt Psychology (jezik: engleski). Milano: Mimesis International. ISBN 9788857523934. OCLC 1039695390. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 3 4 5 Ash, Mitchell G. (1998). Gestalt Psychology in German Culture, 1890–1967: Holism and the Quest for Objectivity (jezik: engleski). Cambridge University Press. ISBN 9780521646277.
- 1 2 Harrower, Molly (1973). Dictionary of American Biography (jezik: engleski). Suplement 3. New York: Charles Scribner's Sons.
- ↑ "Kurt Koffka". encyclopedia.com (jezik: engleski). International Encyclopedia of the Social Sciences. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- ↑ Wade, Nicholas (1995). Psychologists in Word and Image (jezik: engleski). Cambridge: MIT Press. ISBN 9780262285674. OCLC 956673657. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 Harrower, Molly (1983). Kurt Koffka: An Unwitting Self-Portrait (jezik: engleski). Gainesville: University Presses of Florida. ISBN 9780813007601. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 3 4 5 King, D. Brett; Viney, Wayne; Woody, William Douglas (2009). A History of Psychology: Ideas and Context (jezik: engleski) (4. izd.). Boston: Pearson/Allyn and Bacon. ISBN 9780205512133. OCLC 1256239245. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- ↑ Arnheim, Rudolf (1986). "The Two Faces of Gestalt Psychology". American Psychologist (jezik: engleski). 41 (7): 820–824. doi:10.1037/0003-066X.41.7.820. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 Verlaers, K.; Wagemans, J.; Overvliet, K. (2015). "The effect of perceptual grouping on haptic numerosity perception". Attention, Perception, & Psychophysics (jezik: engleski). 77 (1): 353–367. doi:10.3758/s13414-014-0770-8. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 Spehar, Branka; van Tonder, Gert J. (2017). "Koffka's Aesthetic Gestalt". Leonardo (jezik: engleski). 50 (1): 53–57. doi:10.1162/LEON_a_01020. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- ↑ "Kurt Koffka Medal". uni-giessen.de (jezik: engleski). Justus-Liebig-Universität Gießen. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 3 4 Koffka, Kurt (1922). Green, Christopher D. (ured.). "Perception: An introduction to the Gestalt-theorie". Classics in the History of Psychology (jezik: engleski). York University. Pristupljeno 1. 5. 2026.
- 1 2 Benjafield, John G. (1996). A History of Psychology (jezik: engleski). Boston: Allyn and Bacon. ISBN 9780205154036. OCLC 33244243. Pristupljeno 1. 5. 2026.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]
- Međunarodno društvo za geštalt teoriju i njene primjene – GTA
- Kratki biografski članci o Wertheimeru i saradnicima
- Uvod u djelo: "Perception: An introduction to the Gestalt-Theorie", autor Kurt Koffka (1922)
- Koffka, Kurt – Članak u enciklopediji International Encyclopedia of the Social Sciences (1968)
Normativna kontrola  |
|
|---|