Idi na sadržaj

Lazarevo

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Lazarevo
Selo
Лазарево
Pogled na naselje Lazarevo
Pogled na Lazarevo
Grb Lazareva
Grb
Lazarevo nalazi se u Srbija
Lazarevo
Lazarevo
Lokacija u Srbiji
Koordinate: 45°23′16″N 20°32′16″E / 45.38778°N 20.53778°E / 45.38778; 20.53778
Država Srbija
RegionVojvodina
OkrugSrednjobanatski
GradZrenjanin
Površina
 • Ukupno44,7 km2
Nadmorska visina76 m
Stanovništvo (2022.)[1]
 • Ukupno2.231
 • Gustoća49,91 /km2
Vremenska zonaCET (UTC+1)
 • Ljeti (DST)CEST (UTC+2)
Poštanski broj23241
Pozivni broj023

Lazarevo (srpski: Лазарево; mađarski: Lázárföld; njemački: Lazarfeld) je naseljeno mjesto u sastavu Zrenjanina, u Srednjobanatskom okrugu u Srbiji. Nalazi se u Autonomnoj Pokrajini Vojvodini, u historijskoj regiji Banat.

Prema popisu stanovništva iz 2022, Lazarevo je imalo 2.231 stanovnika, među kojima 1.101 muškarca i 1.130 žena.[2]

Naselje je osnovano 1800. kao njemačko kolonističko naselje na imanju Lazara Janoša, a prvobitno je dobilo naziv Lazarfeld, prema prezimenu vlasnika imanja.[3] Nakon Drugog svjetskog rata struktura stanovništva bitno je promijenjena planskom kolonizacijom Vojvodine, tokom koje su u Lazarevo doseljene uglavnom boračke porodice iz Bosne i Hercegovine.[4]

Naziv

[uredi | uredi izvor]

Prema historijskim izvorima, naselje je nastalo početkom 19. stoljeća na posjedu Lazara Janoša, sina Lazara Lukača, pod njemačkim nazivom Lazarfeld.[5] U mađarskom jeziku koristio se oblik Lázárföld.[6]

Naziv Lazarevo uveden je 5. jula 1922.[5] Nakon okupacije Kraljevine Jugoslavije 1941. ponovo je uveden naziv Lazarfeld, koji je ostao u upotrebi do 3. oktobra 1944.[5] Lazarfeld je oslobođen 2. oktobra 1944. godine, a narednog dana naselje je ponovo dobilo naziv Lazarevo.[4]

Historija

[uredi | uredi izvor]
Pravoslavna crkva u izgradnji
Ambulanta

Osnivanje i njemačka kolonizacija

[uredi | uredi izvor]

Historija današnjeg Lazareva povezana je s imanjem u srednjem Banatu čije je centar bilo Ečka. Lazar Lukač, trgovac jermenskog porijekla, je 1. augusta 1781. na licitaciji u Beču kupio veliko imanje u tom području, a nakon njegove smrti 1793. naslijedio ga je njegov sin Lazar Janoš.[5]

Lazar Janoš je potom pregovarao o naseljavanju njemačkih porodica na svom posjedu. Godine 1800. na imanje su stigle prve njemačke doseljeničke porodice iz Sent Huberta, Šarlevira i Seltura, a za njihovo naseljavanje određena je "Martinica pusta", nenaseljena pustara istočno od Bečkereka.[5]

Novo naselje bilo je, nakon Ečke i Jankovog Mosta, treće naselje koje je nastalo na posjedu Lazara Janoša. Dobilo je naziv Lazarfeld, prema porodici kojoj je pripadalo imanje.[5] Izgradnja prvih kuća započela je u maju 1800, a kuće su u početku građene od naboja i pokrivane trskom.[5]

Njemačka kolonizacija predstavljala je osnovu razvoja naselja tokom 19. i prve polovine 20. stoljeća. Lazarevo je do kraja Drugog svjetskog rata bilo povezano s njemačkim stanovništvom Banata. Njemačko stanovništvo pripadalo je različitim kršćanskim konfesijama, a u naselju su postojale katolička i evangelistička crkvena zajednica, o čemu svjedoči i njemačka evangelistička crkva izgrađena 1939–1940.[6]

Drugi svjetski rat i promjena stanovništva

[uredi | uredi izvor]

Lazarfeld je oslobođen 2. oktobra 1944, a već narednog dana naziv naselja promijenjen je u Lazarevo.[4] Nakon završetka Drugog svjetskog rata uslijedila je planska kolonizacija Vojvodine, u okviru koje je Lazarevo naseljavano porodicama doseljenim iz Bosne i Hercegovine.[4]

Doseljene porodice uglavnom su poticale s područja Romanije, iz višegradskog kraja, okoline Trnova i Kalinovika, dok ih je manji broj došao iz okoline Doboja i Bosanske krajine, posebno s područja Mrkonjić Grada i Šipova.[4]

Prva organizovana grupa kolonista stigla je 18. septembra 1945. i brojala je 60 porodica. Druga grupa, također sa 60 porodica, stigla je 19. novembra, dok je 29. decembra iste godine u Lazarevo doseljeno još 100 porodica.[4]

Tokom aprila 1946. u Lazarevo je stiglo još 120 porodica, čime je ukupan broj doseljenih porodica u okviru ove kolonizacije dostigao 340.[4]

Kolonizacija Lazareva bila je dio šireg procesa naseljavanja Vojvodine nakon Drugog svjetskog rata. Prema podacima Grada Zrenjanina, između 1945. i 1948. u Vojvodinu je doseljeno oko 230.000 ljudi, dok je područje predviđeno za koloniste iz Bosne i Hercegovine obuhvatalo 38 naselja, od kojih se 29 nalazilo u Banatu.[4]

Vjerski objekti njemačke zajednice

[uredi | uredi izvor]

U Lazarevu je 1809. izgrađena katolička crkva, koja se nalazila u centru naselja. Nakon oslobođenja 1944. crkva je porušena.[3]

Njemačka evangelistička crkva izgrađena je 1939–1940. u neogotičkom stilu, na južnom kraju naselja, u blizini nekadašnjeg njemačkog groblja. Prema Zavodu za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin, crkva je sačuvana do danas.[3]

Stanovništvo

[uredi | uredi izvor]

Prema rezultatima popisa stanovništva, broj stanovnika Lazareva povećavao se od 2.499 stanovnika 1948. do 3.480 stanovnika 1981, nakon čega je započeo dugotrajan demografski pad.[7]

Broj stanovnika smanjio se sa 3.450 u 1991. na 3.308 u 2002, zatim na 2.877 u 2011. i 2.231 u 2022.[7][2]

Kretanje broja stanovnika Lazareva (1948–2022)
Godina popisa1948.1953.1961.1971.1981.1991.2002.2011.2022.
Broj stanovnika 2.4992.8363.3133.4303.4803.4503.3082.8772.231

Između 1981. i 2022. broj stanovnika smanjen je za oko 36%, što ukazuje na izražen dugoročni trend depopulacije.[7][2]

Etnički sastav

[uredi | uredi izvor]

Prema popisu stanovništva iz 2002, u Lazarevu su većinu činili Srbi, kojih je bilo 3.135, odnosno 94,77% ukupnog stanovništva.[8]

Jugoslavena je bilo 52 (1,57%), Mađara 40 (1,20%), Hrvata 16 (0,48%), Makedonaca 6 (0,18%), Roma 4 (0,12%), Crnogoraca 3 (0,09%), Rumuna 2 (0,06%), Rusina 1 (0,03%) i Nijemaca 1 (0,03%).[8]

Etnički sastav prema popisu iz 2002.[9]
NarodiBroj%
Srbi3.13594,77%
Jugoslaveni521,57%
Mađari401,20%
Hrvati160,48%
Makedonci60,18%
Romi40,12%
Crnogorci30,09%
Rumuni20,06%
Rusini10,03%
Nijemci10,03%
Nepoznato/Ostalo120,36%
Ukupno3.308100%

Podaci popisa pokazuju veliku promjenu etničke strukture u odnosu na period prije Drugog svjetskog rata, kada je Lazarevo, odnosno tadašnji Lázárföld, bilo naselje s pretežno njemačkim stanovništvom.[10]

Prema podacima za 1910, Lázárföld je imao 1.901 stanovnika, od kojih je 1.875 bilo rimokatoličke vjeroispovijesti, dok su podaci o nacionalnoj pripadnosti iz tog perioda dostupni u kasnijim historijskim pregledima popisa stanovništva.[10]

Obrazovanje

[uredi | uredi izvor]

U Lazarevu djeluje Osnovna škola "Slavko Rodić", koja pruža osnovno obrazovanje učenicima od prvog do osmog razreda.[11]

Škola je namijenjena učenicima iz Lazareva i susjedne Zlatice, a u njenom sastavu djeluju i programi predškolskog odgoja.[12]

Prema podacima Grada Zrenjanina iz decembra 2025, školu je pohađalo oko 130 učenika od prvog do osmog razreda.[11]

Kultura i društveni život

[uredi | uredi izvor]

U Lazarevu se održavaju različiti kulturni i muzički programi, među kojima posebno mjesto zauzima alternativna i underground muzička scena.[13]

U Lazarevu djeluje Udruženje ljubitelja rok muzike "RNR Zona Lazarevo", koje organizuje muzičke programe i festival "Lazarus Fest".[14]

Prvi festival održan je 20. oktobra 2018. u Domu kulture u Lazarevu. Četvrto festival održaan je 22. oktobra 2022, također u Domu kulture u Lazarevu, uz pokroviteljstvo Grada Zrenjanina, Mjesne zajednice Lazarevo i Kulturnog centra Zrenjanina.[13] Festival iz 2022. označen je kao prvi korak ka internacionalizaciji festivala, jer su u programu prvi put učestvovali bendovi iz Mađarske i Hrvatske.[15] Na festivalu su 2022. nastupili sastavi "Restore", "Sides", "Lednik", "Jenner i Violent Chapter" iz Srbije, "Torn From Earth" iz Mađarske i "Defiant" iz Hrvatske.[15] Lazarus Fest je nastavljen i narednih godina; Ministarstvo kulture Republike Srbije je u odluci o finansiranju projekata iz oblasti muzičkih festivala i manifestacija iz 2023. evidentiralo Udruženje ljubitelja rok muzike "RNR Zona Lazarevo" kao podnosioca projekta "Lazarus Fest V: The Fifth Incarnation".[16]

Sport

[uredi | uredi izvor]

U Lazarevu djeluje Fudbalski klub "Zadrugar", osnovan 1946.[17]

"Zadrugar" je tokom svoje historije nastupao u različitim rangovima takmičenja, a prema podacima Fudbalskog saveza grada Zrenjanina u više navrata takmičio se u višim rangovima vojvođanskog fudbala.[18]

Klub je 1998. godine Kup Zrenjanina, a u sezoni 1999/2000. nastupao je u Srpskoj ligi – grupa Vojvodina. U toj ligi nastupio je i u sezoni 2011/2012.[18]

U Lazarevu djeluje i karate klub "Zadrugar", čiji su članovi učestvovali na međunarodnim i balkanskim takmičenjima. Karatistkinja Sanja Cvrkota, članica KK "Zadrugar" iz Lazareva, osvojila je zlatnu medalju na Balkanskom prvenstvu u Ohridu 2014.[19]

Hapšenje Ratka Mladića

[uredi | uredi izvor]
Ratni zločinac Ratko Mladić (1942–2026), osuđen na doživotnu kaznu zatvora pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju

Lazarevo je postalo poznato izvan Srbije nakon što je u njemu 26. maja 2011. uhapšen Ratko Mladić, bivši komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske i tadašnji optuženik Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju (MKSJ).[20]

Mladić je uhapšen u kući svog rođaka u Lazarevu, nakon gotovo 16 godina provedenih u bjekstvu od međunarodnog pravosuđa.[21] Hapšenje su izvele srbijanske sigurnosne službe, a Vlada Srbije je saopštila da su u operaciji učestvovali Bezbednosno-informativna agencija (BIA) i Služba za otkrivanje ratnih zločina.[22]

Prema tadašnjem ministru unutrašnjih poslova Srbije Ivici Dačiću, policija je dan ranije prvi put pretražila lokaciju u Lazarevu, nakon višemjesečnog praćenja četiri kuće Mladićevih rođaka.[23] Dačić je naveo da Mladić prilikom hapšenja nije pružao otpor i da je kod sebe imao ličnu kartu koja je istekla i vojne isprave.[22]

Vijest o hapšenju izazvala je okupljanje većeg broja mještana oko kuće u kojoj je Mladić pronađen. RTS je izvijestio da su pojedini mještani verbalno prijetili novinarima i pokušavali spriječiti snimanje kuće, dok je Radio Slobodna Evropa izvijestila da je oko stotinu mještana blokiralo prilaz kući.[21][24]

Prema izvještajima iz Lazareva, policijska akcija počela je nešto poslije pet sati ujutro i završena je za približno sat vremena.[24] U selu su se nakon hapšenja pojavili i natpisi podrške Mladiću, uključujući natpis "Ratko heroj" postavljen na tabli s nazivom mjesta.[24]

MKSJ je istog dana pozdravio hapšenje, navodeći da je Mladić uhapšen nakon 16 godina izbjegavanja hapšenja i da će nakon završetka postupka pred srbijanskim pravosudnim organima biti prebačen u Haag.[20]

Mladić je 31. maja 2011. prebačen u pritvorsku jedinicu Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju u Haagu, čime je okončan njegov gotovo šesnaestogodišnji period bjekstva od međunarodnog pravosuđa.[25]

Poznate osobe

[uredi | uredi izvor]

Među poznatim osobama rođenim ili porijeklom iz Lazareva ističe se više sportista, posebno nogometaša i karatista. Grad Zrenjanin je među istaknutim sportistima povezanim s Lazarevom naveo Nenada Bjekovića, Milana Šarovića, Jovu Simanića, Sanju Cvrkotu i druge sportiste.[26]

Također pogledajte

[uredi | uredi izvor]

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ "Starost i pol – Podaci po naseljima (Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. godine)" (jezik: srpski). Republički zavod za statistiku Srbije. 2023. Pristupljeno 6. 9. 2026.[mrtav link]
  2. 1 2 3 "Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. godine" (PDF) (jezik: srpski). Republički zavod za statistiku Republike Srbije. 2023. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  3. 1 2 3 "Nemačka evangelička crkva u Lazarevu" (jezik: srpski). Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Sedam decenija od dolaska kolonista u Banat – svečanosti u Banatskom Despotovcu i Lazarevu" (jezik: srpski). Grad Zrenjanin. 18. 9. 2015. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 "Lazarevo" (jezik: srpski). Osnovna škola "Slavko Rodić". Pristupljeno 6. 9. 2026.
  6. 1 2 "Nemačka evangelička crkva u Lazarevu" (jezik: srpski). Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  7. 1 2 3 "Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Republici Srbiji – Uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002. i 2011. godine" (PDF) (jezik: srpski). Republički zavod za statistiku Republike Srbije. 2014. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  8. 1 2 "Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u 2002. – Stanovništvo prema nacionalnoj ili etničkoj pripadnosti po naseljima" (PDF) (jezik: srpski). Republički zavod za statistiku Republike Srbije. 2003. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  9. ↑ "Nacionalna ili etnička pripadnost – Podaci po naseljima" (jezik: srpski). Republički zavod za statistiku Srbije. 2003. Pristupljeno 6. 9. 2026.[mrtav link]
  10. 1 2 Gyémánt, Richárd (2018). Duma, Attila (ured.). Etnikai és felekezeti viszonyok a történelmi Torontál vármegye Nagybecskereki járásában (PDF) (jezik: mađarski) (2. izd.). Pamabo Kft. / Históriaantik Könyvkiadó. ISBN 978-615-5613-96-8. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  11. 1 2 "Posetom Lazarevu završen četvrti ciklus akcije "Da nam sela budu bliža": Novi ciklus poseta od naredne godine" (jezik: srpski). Grad Zrenjanin. 29. 12. 2025. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  12. ↑ "Prvi dan nove školske godine – pokloni Grada Zrenjanina đacima prvacima" (jezik: srpski). Grad Zrenjanin. 2. 9. 2019. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  13. 1 2 "Lazarus fest ponovo okuplja generacije ljubitelja čvrstog gitarskog zvuka" (jezik: srpski). Zrenjaninski. 4. 9. 2022. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  14. ↑ "TO Zrenjanin 2022 – Informator" (PDF) (jezik: srpski). Turistička organizacija Grada Zrenjanina. 2022. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  15. 1 2 "Četvrti Lazarus Fest krajem oktobra, pred publikom i bendovi iz Hrvatske i Mađarske" (jezik: srpski). Serbian Metal Portal. 9. 9. 2022. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  16. ↑ "Решење у области музике – Конкурс 2023" (PDF) (jezik: srpski). Ministarstvo kulture Republike Srbije. 2023. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  17. ↑ "FK Zadrugar – Lazarevo" (jezik: srpski). srbijasport.net. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  18. 1 2 "Klubovi" (jezik: srpski). Fudbalski savez grada Zrenjanina. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  19. ↑ "Prijem za sportiste, osvajače medalja na balkanskim takmičenjima" (jezik: srpski). Grad Zrenjanin. 29. 10. 2014. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  20. 1 2 "Tribunal Welcomes the Arrest of Ratko Mladić" (jezik: engleski). Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju. 26. 5. 2011. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  21. 1 2 "Lazarevo, posle hapšenja". RTS (jezik: srpski). 26. 5. 2011. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  22. 1 2 "Mladic arrested by Serbian security services" (jezik: engleski). Vlada Republike Srbije. 27. 5. 2011. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  23. ↑ "Kako je uhapšen Mladić". RTS (jezik: srpski). 27. 5. 2011. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  24. 1 2 3 Glavonjić, Zoran (27. 5. 2011). "RSE u Lazarevu - selu u kom je uhapšen Mladić" (jezik: srpski). Radio Slobodna Evropa. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  25. ↑ "Ratko Mladić in Tribunal's Custody" (jezik: engleski). Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju. 31. 5. 2011. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  26. ↑ "Aktivnost "Da nam sela budu bliža" u Lazarevu: sportsko selo, nastavak gradnje kanalizacije i potreba za novom jaslenom grupom u školi" (jezik: srpski). Grad Zrenjanin. 2023. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  27. ↑ "Bjeković Nenad" (jezik: srpski). Fudbalski savez Srbije. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  28. ↑ "Jovica Simanić – Profile" (jezik: engleski). WorldFootball.net. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  29. ↑ "„Povreda me uskratila učešća na Mondijalu 1974."" (jezik: srpski). Sportski žurnal. 2025. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  30. ↑ "Šarencu plaketa za životno delo" (jezik: srpski). Sportski žurnal. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  31. ↑ "Meštani ogorčeni, Lazarevo postaje Mladićevo". Danas (jezik: srpski). 27. 5. 2011. Pristupljeno 6. 9. 2026.
  32. ↑ "Pogled sa Mišeluka: Odavde se lepše vidi" (jezik: srpski). Radio-televizija Vojvodine. 19. 11. 2023. Pristupljeno 6. 9. 2026.

Dodatna literatura

[uredi | uredi izvor]
  • Eisler, Michael (1900). Monographie der Gemeinde Lazarföldje anläßlich des hundertjährigen Bestehens. 1800-1900. Groß-Becskerek: Gemeindevorstehung / Druck von J. B. Seits.
  • Lang, Lorenz (1972). 150 Jahre Lazarfeld, 1800-1950. Die Geschichte einer deutschen Gemeinde im Banat. Herrsching: Heimatortsgemeinschaft Lazarfeld.
  • Zwirner, Helmut (1978). Die Besiedelung von Lazarfeld/Banat. Homburg: Eigenverlag / HOG Lazarfeld.
  • Летопис Подунавских места: обичаји, настанак села, ко су били досељеници, чиме су се бавили мештани. Beč. 1998.</ref>
  • "How fugitive Ratko Mladic was caught". BBC News. 2011.

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Lazarevo&oldid=3925121"