Ljetni trougao

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ljetni trougao preslikan na zvjezdanu kartu

Ljetni trougao je astronomski asterizam na sjevernoj nebeskoj hemisferi. Definicijski vrhovi ovog zamišljenog trougla povezuju se na zvijezdama Altairu, Denebu i Vegi. Svaka od njih predstavlja najsjajniju zvijezdu svog zviježđa: (Orao, Labud i Lira ).

Historija[uredi | uredi izvor]

Izraz su popularizirali američki autor Hans Augusto Rey i britanski astronom Patrick Moore 1950-ih. Ime se može naći u vodičima o konstelaciji iz 1913. godine. [1] Austrijski astronom Oswald Thomas opisao je ove zvijezde Grosses Dreieck (Veliki trougao) kasnih 1920-ih i Sommerliches Dreieck (Ljetni trougao) 1934. godine. Asterizam je primijetio Joseph Johann von Littrow, koji ga je opisao kao "vidljivi trougao" u tekstu svog atlasa (1866), a Johann Elert Bode povezao je zvijezde na karti u knjizi iz 1816. godine, iako bez oznaka. To su iste zvijezde prepoznate u kineskoj narodnoj priči o Kauboju i tkalčici, staroj više od 2.600 godina, koja se slavila na festivalu Qixi. U drugoj polovini 20. stoljeća, prije nego što su inercijalni navigacijski sistemi i druga elektronska i mehanička oprema zauzeli svoje mjesto u vojnim avionima, pripadnici zračnih snaga Sjedinjenih američkih država nazvali su ovu zvijezdu "navigatorskim trouglom".

Vidljivost[uredi | uredi izvor]

Ljetni trougao u kontekstu noćnog neba, pri čemu su prve svijetle zvijezde izblijedjele, a najsvjetlije posljednje.

Sa srednjovjekovnih geografskih širina, Ljetni trougao se pojavljuje gotovo iznad ponoći tokom ljeta. Također je vidljiv na istočnom nebu u rano jutro tokom proljeća. U jesenjim i zimskim večerima Trougao je vidljiv na zapadnom nebu sve do januara. Sa zemljopisnih širina srednjeg juga asterizam gleda obrnuto, s Denebom ispod Altaira i zimom na nebu.

Zvijezde ljetnog trougla[uredi | uredi izvor]

ime konstelacija Prividna veličina Spektralni tip Udaljenost ( svjetlosne godine ) Radijus (solarni radijus)
Vega Lira 00:03 A0 25 2,36 do 2,82
Deneb Labud 1.25 A2 3550 203 ± 17
Altair Orao 0.77 A7 16.6 1,63 do 2,03
  • Sjeverni krst
  • Proljetni veliki dijamant
  • Zimski trougao
  • Zimski heksagon

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Alice Mary Matlock Griffiths (1913), The Stars and Their Stories: A Book for Young People.