Idi na sadržaj

Ljetni trougao

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ljetni trougao preslikan na zvjezdanu kartu

Ljetni trougao je astronomski asterizam na sjevernoj nebeskoj hemisferi. Definicijski vrhovi ovog zamišljenog trougla povezuju se na zvijezdama Altairu, Denebu i Vegi. Svaka od njih predstavlja najsjajniju zvijezdu svog zviježđa: (Orao, Labud i Lira ).

Historija[uredi | uredi izvor]

Izraz su popularizirali američki autor Hans Augusto Rey i britanski astronom Patrick Moore 1950-ih. Ime se može naći u vodičima o konstelaciji iz 1913. godine. [1] Austrijski astronom Oswald Thomas opisao je ove zvijezde Grosses Dreieck (Veliki trougao) kasnih 1920-ih i Sommerliches Dreieck (Ljetni trougao) 1934. godine. Asterizam je primijetio Joseph Johann von Littrow, koji ga je opisao kao "vidljivi trougao" u tekstu svog atlasa (1866), a Johann Elert Bode povezao je zvijezde na karti u knjizi iz 1816. godine, iako bez oznaka. To su iste zvijezde prepoznate u kineskoj narodnoj priči o Kauboju i tkalčici, staroj više od 2.600 godina, koja se slavila na festivalu Qixi. U drugoj polovini 20. stoljeća, prije nego što su inercijalni navigacijski sistemi i druga elektronska i mehanička oprema zauzeli svoje mjesto u vojnim avionima, pripadnici zračnih snaga Sjedinjenih američkih država nazvali su ovu zvijezdu "navigatorskim trouglom".

Vidljivost[uredi | uredi izvor]

Ljetni trougao u kontekstu noćnog neba, pri čemu su prve svijetle zvijezde izblijedjele, a najsvjetlije posljednje.

Sa srednjovjekovnih geografskih širina, Ljetni trougao se pojavljuje gotovo iznad ponoći tokom ljeta. Također je vidljiv na istočnom nebu u rano jutro tokom proljeća. U jesenjim i zimskim večerima Trougao je vidljiv na zapadnom nebu sve do januara. Sa zemljopisnih širina srednjeg juga asterizam gleda obrnuto, s Denebom ispod Altaira i zimom na nebu.

Zvijezde ljetnog trougla[uredi | uredi izvor]

ime konstelacija Prividna veličina Spektralni tip Udaljenost ( svjetlosne godine ) Radijus (solarni radijus)
Vega Lira 00:03 A0 25 2,36 do 2,82
Deneb Labud 1.25 A2 3550 203 ± 17
Altair Orao 0.77 A7 16.6 1,63 do 2,03
  • Sjeverni krst
  • Proljetni veliki dijamant
  • Zimski trougao
  • Zimski heksagon

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Alice Mary Matlock Griffiths (1913), The Stars and Their Stories: A Book for Young People.