Margarita Xhepa
Margarita Xhepa | |
|---|---|
 Margarita Xhepa, 2021. | |
| Rođenje | 2. april 1932. |
| Smrt | 3. april 2025 (93 godine) |
| Zanimanje | glumica |
| Supružnik/ci | Xhavit Xhepa |
| Djeca | Ndricim Xhepa, Sokol Xhepa |
| Roditelji | Zoi Prifti, Marije Prifti |
Margarita Zoi Xhepa (arumunski: Margarita Gepa)[1] 2. aprila 1932. – 3. aprila 2025. bila je albanska glumica. Njezina karijera trajala je više od osam desetljeća s izvrsnim izvedbama u 140 pozorišnih predstava i 40 uloga u klasičnoj i modernoj kinematografiji, što joj je omogućilo da bude nazvana jednom od velikih dama albanske umjetnosti i kulture.[2]
Biografija
[uredi | uredi izvor]Xhepa je bila albansko-aromunskog porijekla.[3][4] Rođena je u Lushnjëu u Albaniji kao Margarita Prifti, oca Zoi i majke Marijë Prifti. Majka joj je umrla kada je Margarita imala devet godina. Od malih nogu voljela je albansku poeziju, a učitelj ju je poticao da se pridruži satovima glume. Gëzim Libohova, tada poznata učiteljica drame u kulturnom institutu Lushnjë, tražila je među lokalnim školama odgovarajuću ulogu mlade Ruskinje u pozorišnoj predstavi. Čim je vidjela Xhepu, odmah ju je odabrala zbog njezine plave kose i plavih očiju. Predstava je bila toliko uspješna da je premijerno izvedena i u Fieru i Beratu. Nakon završetka osnovne škole prijavila se na poznatu Školu umjetnosti "Jordan Misja" u Tirani, na dramski odjel.[5]
Karijera
[uredi | uredi izvor]Xhepa je karijeru započela u Tirani, u Narodnom pozorištu Albanije. Tamo je nastupala u predstavama Antona Čehova, Friedricha Schillera, Nikolaja Gogolja i drugih. Predstavila je prvi Festivali i Këngës 1962. Smatrana je jednom od najvećih dama albanske kinematografije i pozorišta, dobila je titulu Narodne umjetnice Albanije. Nastavila je glumiti u novijim filmovima poput uloge Firdus u filmu Bolero në vilën e pleqve, temeljenom na istoimenom romanu Fatosa Kongolija.[6]
Međunarodni uspjeh
[uredi | uredi izvor]Glumica je nagrađena nagradom Actor Of Europe na 19. izdanju Međunarodnog pozorišnog festivala. Glavna nagrada za najbolju glumu otišla je jednoj od najvažnijih glumica u širem prostoru balkanskog pozorišta, za ulogu 'Gospođe Majke' u predstavi Constantin and Doruntinë u režiji Laerta Vasilija.[7]
Filmografija
[uredi | uredi izvor]- Unë Jam Lepuri dhe Breshka nga prapa – (1999)
- 4 Nënat e Lepurit'' dhe ''Uznova '95 – (1995)
- E dashur Armike – (1993)
- E Zeza e Nënës – (1993)
- E shtuna e 11 Korrikut Xhiro – (1992)
- Gjyshja dhe Motra – (1992)
- Nositi – (1990)
- Uznova '89 (1989)
- Këngët Të Zemrës – (1987)
- Vrasje Në Gjueti – (1987)
- Rrethi i Kujtesës – (1987)
- Fjalë pa Fund – (1987)
- Dhe Vjen Një Ditë'' dhe ''Gabimi – (1986)
- Gurët e shtëpisë sime – (1985)
- Militanti – (1984)
- Apasionata – (1983)
- Dora e ngrohtë – (1983)
- Shokët – (1982)
- Dita e parë e emrimit – (1981)
- Me hapin e shokëve – (1979) (TV)
- Dollia e dasmës sime – (1978)
- Gjeneral gramafoni – (1978)
- Koncert në vitin 1936 – (1978)
- Dimri i fundit – (1976)
- Pylli i lirisë – (1976)
- Tokë e përgjakur – (1976)
- Vitet e para – (1965)
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Ballamaci, Iancu (2012). "Figuri ilustri di etnia aromână/vlahă tu Arbinușiă / Figura të shquara të etnisë arumune/vllahe në Shqipëri". Frația (jezik: albanski i arumunski). 9–10 (198–199). str. 10–11.
- ↑ "Margarita Xhepa sezoni i një DAME! Intervista e yllit të kinematografisë shqiptare për Revistën Newsbomb". NEWSBOMB (jezik: albanski). 3. 4. 2025. Pristupljeno 6. 4. 2025.
- ↑ "Minoriteti Vllah/Arumun" (jezik: albanski). State Committee on Minorities. Arhivirano s originala, 4. 3. 2022. Pristupljeno 16. 1. 2022. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ Bizhyti, Jovan (4. 10. 2015). "Vllehtë në hapësirat myzeqare". Gazeta DITA (jezik: albanski). Arhivirano s originala, 20. 4. 2020.
- ↑ "Diva Margarita Xhepa" (jezik: albanski). 24. 6. 2018. Arhivirano s originala, 29. 6. 2023. Pristupljeno 4. 4. 2026.
- ↑ donika (6. 1. 2022). "Filmi "Bolero në vilën e pleqve" rikthen në kinema Margarita Xhepën e Robert Ndrenikën, aktorja: Isha e sëmurë, por…!". ObserverKult (jezik: engleski). Pristupljeno 6. 4. 2025.
- ↑ "Kush triumfoi në "Festivalin Ndërkombëtar të Teatrit"?" (jezik: albanski). 13. 7. 2021. Arhivirano s originala, 14. 7. 2021. Pristupljeno 4. 4. 2026.