Masakr u Gnadenhuttenu
| Masakr u Gnadenhuttenu | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dio Američkog rata za nezavisnost | |||||||
 Gravura masakra nad Moravskim Indijancima iz 1852. (autor: Henry Howe) | |||||||
| |||||||
| Sukobljene strane | |||||||
| Milicija Pennsylvanije | Pacifistički Moravski Indijanci (Lenape i Mohikanci) | ||||||
| Komandanti i lideri | |||||||
| David Williamson | Nema | ||||||
| Snage | |||||||
| 100–160 milicionera | Nenaoružani civili | ||||||
Masakr u Gnadenhuttenu (također poznat i kao Moravski masakr) bio je događaj tokom Američkog rata za nezavisnost u kojem su pripadnici američke milicije iz Pennsylvanije 8. marta 1782. ubili 96 nenaoružanih, pacifističkih Moravskih Indijanaca.[1] Žrtve su pretežno pripadale plemenima Lenape i Mohikancima, a ubijene su u moravskom misionarskom naselju Gnadenhutten u tadašnjoj teritoriji Ohija.[2]
Pozadina
[uredi | uredi izvor]Tokom ratnih sukoba na američkom Zapadu, domorodačka plemena našla su se u nezavidnom položaju između britanskih snaga i američkih kolonista. Moravska crkva ranije je uspostavila misije i sela, poput Gnadenhuttena, kako bi preobratila domorodačko stanovništvo na kršćanstvo. Kršćanski Indijanci, koji su prihvatili pacifizam, pokušavali su ostati neutralni u ratu.[1]
Zbog njihove neutralnosti, obje zaraćene strane su na njih gledale sa sumnjom. U septembru 1781. britanske snage i njihovi domorodački saveznici iz plemena Vajandoti prisilno su premjestili stanovnike Gnadenhuttena sjeverozapadno prema jezeru Erie, sumnjajući da prenose obavještajne podatke američkoj vojsci.[2] Misionari su bili uhapšeni i odvedeni u tvrđavu Detroit na suđenje za izdaju, gdje su na kraju oslobođeni. U međuvremenu, brojni Indijanci počeli su gladovati u novim selima te su se u rano proljeće 1782. vratili u Gnadenhutten kako bi prikupili neobrani kukuruz i zalihe hrane.
Događaji prije masakra
[uredi | uredi izvor]Američka milicija pod komandom kapetana Davida Williamsona stigla je u područje Gnadenhuttena početkom marta 1782, u potrazi za domorodačkim ratnicima koji su navodno vršile napade na bijele doseljenike u Pennsylvaniji.[3]
Kada su milicioneri 6. marta stigli do sela, pretvarali su se da imaju prijateljske namjere. Mještani su ih nahranili, a vojnici su obećali da će ih odvesti na sigurno u Pittsburgh.[2] Stekavši njihovo povjerenje, vojnici su zatražili od Indijanaca da predaju svoje lovačke puške i sjekire. Nakon što su domoroci predali oružje, milicija ih je odmah zarobila. Dio milicije otišao je do susjednog sela Salem i prevarom doveo preostale kršćanske Indijance u Gnadenhutten.
Masakr
[uredi | uredi izvor]Nakon što su svi Indijanci okupljeni i razoružani, milicioneri su održali glasanje o njihovoj sudbini. Većina vojnika glasala je za pogubljenje zarobljenika, dok je samo manjina (16 do 18 vojnika) bila protiv.[2] Zarobljenici su podijeljeni i zatvoreni u dvije zgrade koje su nazvane "kućama smrti"; muškarci u jednoj, a žene i djeca u drugoj.[3]
Saznavši za svoju sudbinu, pacifistički Indijanci proveli su noć moleći se i pjevajući kršćanske himne. Ujutro, 8. marta, milicija ih je počela uvoditi po dvoje ili troje, nakon čega su ubijani udarcima maljevima u glavu i skalpirani.[3] Prema svjedočanstvima, masakrirano je 96 osoba, od čega 28 muškaraca, 29 žena i 39 djece. Samo su dva mlada dječaka uspjela preživjeti masakr, uključujući jednog koji je bio skalpiran i ostavljen da iskrvari, te su kasnije obavijestili druge domorodačke grupe o događaju.[1]
Nakon ubistava, milicija je tijela ostavila u zgradama misije i spalila cijelo selo, zajedno sa susjednim moravskim naseljima.[2]
Posljedice
[uredi | uredi izvor]
Masakr u Gnadenhuttenu duboko je šokirao mnoge domorodačke narode i doveo do pojačanog nasilja na granici.[2] Plemena koja su bila naklonjena Britancima iskoristila su ovaj događaj kao razlog za krvavu odmazdu protiv američkih doseljenika i vojnika tokom narednih vojnih operacija. Ubistvo nenaoružanih, neutralnih kršćana smatra se jednim od najokrutnijih ratnih zločina počinjenih tokom američke borbe za nezavisnost. Na mjestu masakra danas se nalazi spomenik podignut u znak sjećanja na stradale žrtve.
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 "Gnadenhütten Massacre | Native Americans, Ohio, Moravian" (jezik: engleski). Encyclopædia Britannica. 19. 7. 1998. Pristupljeno 8. 3. 2026.
- 1 2 3 4 5 6 "Gnadenhutten Massacre, Ohio" (jezik: engleski). Encyclopedia.com. Pristupljeno 8. 3. 2026.
- 1 2 3 "The Gnadenhutten Massacre" (jezik: engleski). Ohio History Connection. 23. 1. 2025. Pristupljeno 8. 3. 2026.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]