Idi na sadržaj

Metilmalonska kiselina

Nepregledano
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Metilmalonska kiselina
Općenito
Hemijski spojMetilmalonska kiselina
Druga imena2-Metilpropandionska kiselina
Molekularna formulaC4H6O4
CAS registarski broj516-05-2
SMILESCC(C(=O)O)C(=O)O
InChIInChI = 1/C4H6O4/c1-2(3(5)6)4(7)8/h2H,1H3,(H,5,6)(H,7,8)
1S/C4H6O4/c1-2(3(5)6)4(7)8/h2H,1H3,(H,5,6)(H,7,8)
Osobine1
Molarna masa118,088 g/mol
Gustoća1,455 g/cm−3
Tačka topljenja134   C
Rastvorljivost?
Dipolni moment?
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

Metilmalonska kiselina (MMA) je hemijski spoj iz grupe dikarboksilnih kiselina. Sastoji se od osnovne strukture malonske kiseline i također nosi metil grupu. soli metilmalonske kiseline nazivaju se metilmalonati.

Metabolički put propionata s metilmalonskom kiselinom kao nusproduktom.

Metilmalonska kiselina je nusprodukt metaboličkog puta propionata.[1] Početni izvori za ovo su sljedeći, s odgovarajućim približnim doprinosima metabolizmu propionata u cijelom tijelu u zagradama:[2]

holesterolski bočni lanac[3]

Propionatski derivat, propionil-CoA, se pretvara u D-metilmalonil-CoA pomoću propionil-CoA karboksilaze, a zatim se pretvara u L-metilmalonil-CoA pomoću metilmalonil-CoA epimeraze.[5] Ulazak u ciklus limunske kiseline se odvija konverzijom L-metilmalonil-CoA u sukcinil-CoA putem L-metilmalonil-CoA mutaze, pri čemu je vitamin B12 u obliku adenozilkobalamina potreban kao koenzim.[1] Ovaj put razgradnje od propionil-CoA do sukcinil-CoA predstavlja jedan od najvažnijih anaplerotskih puteva ciklusa limunske kiseline.[6] Metilmalonska kiselina nastaje kao nusprodukt ovog metaboličkog puta kada se D-metilmalonil-CoA cijepa na metilmalonsku kiselinu i CoA pomoću D-metilmalonil-CoA hidrolaze.[1][4] Enzim član porodice acil-CoA sintetaze 3 (ACSF3) je zauzvrat odgovoran za konverziju metilmalonske kiseline i CoA u metilmalonil-CoA.[7]

Klinički značaj

[uredi | uredi izvor]

Nedostatak vitamina B12

[uredi | uredi izvor]

Povećani nivoi metilmalonske kiseline mogu ukazivati na nedostatak vitamina B12. Test je veoma osjetljiv (osobe sa nedostatkom vitamina B12 gotovo uvijek imaju povišene nivoe), ali nije veoma specifičan (one koje nemaju nedostatak vitamina B12 također mogu imati povišene nivoe).[8] Metilmalonska kiselina je povišena kod 90–98% pacijenata s nedostatkom vitamina B12. Ima nižu specifičnost jer 20–25% pacijenata starijih od 70 godina ima povišene nivoe metilmalonske kiseline, ali 25–33% njih nema nedostatak B12. Iz tog razloga, testiranje nivoa metilmalonske kiseline se rutinski ne preporučuje kod starijih osoba.[9]

Metaboličke bolesti

[uredi | uredi izvor]

Prekomjerna koncentracija je povezana sa metilmalonskom acidemijom.

Ako su povišeni nivoi metilmalonske kiseline praćeni povišenim nivoima malonske kiseline, to može ukazivati na metaboličku bolest kombinovana malonska i metilmalonska acidurija (CMAMMA). Izračunavanjem odnosa malonske i metilmalonske kiseline u krvnoj plazmi, CMAMMA se može razlikovati od klasične metilmalonske acidemije.[10]

Štaviše, nakupljanje metilmalonske kiseline u krvi sa starenjem povezano je sa progresijom tumora u 2020.[11]

Prekomjerni rast bakterija u tankom crijevu

[uredi | uredi izvor]

Prekomjerni rast bakterija u tankom crijevu također može dovesti do povišenih nivoa metilmalonske kiseline zbog konkurencije bakterija u procesu apsorpcije [[viramin B12|vitamina B12[12][13] Ovo važi za vitamin B12 iz hrane i oralne suplementacije, a može se zaobići injekcijama vitamina B12. [Također se pretpostavlja, na osnovu studija slučaja pacijenata sa sindromom kratkog crijeva, da prekomjerni rast crijevnih bakterija dovodi do povećane proizvodnje propionske kiseline, koja je prekursor metilmalonske.[14] Pokazalo se da su se u ovim slučajevima nivoi metilmalonske kiseline vratili u normalu nakon primjene metronidazola.[14][15]

Mjerenje

[uredi | uredi izvor]

Koncentracije metilmalonske kiseline u krvi mjere se gasnom hromatografijom – masenom spektrometrijom, gasnom hromatografskom masenom spektrometrijom ili tečnom hromatografijom-masenom spektrometrijom (LC-MS), a očekivane vrijednosti metilmalonske kiseline kod zdravih osoba su između 73 i 271 nmol/L.[16][17]

Također pogledajte

[uredi | uredi izvor]

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. 1 2 3 Tejero, Joanne; Lazure, Felicia; Gomes, Ana P. (mart 2024). "Methylmalonic acid in aging and disease". Trends in Endocrinology & Metabolism. 35 (3): 188–200. doi:10.1016/j.tem.2023.11.001. ISSN 1043-2760. PMC 10939937 Provjerite vrijednost parametra |pmc= (pomoć). PMID 38030482 Provjerite vrijednost parametra |pmid= (pomoć).
  2. 1 2 3 4 Chandler, R.J.; Venditti, C.P. (septembar 2005). "Genetic and genomic systems to study methylmalonic acidemia". Molecular Genetics and Metabolism (jezik: engleski). 86 (1–2): 34–43. doi:10.1016/j.ymgme.2005.07.020. PMC 2657357. PMID 16182581.
  3. 1 2 3 4 Baumgartner MR, Hörster F, Dionisi-Vici C, Haliloglu G, Karall D, Chapman KA, et al. (septembar 2014). "Proposed guidelines for the diagnosis and management of methylmalonic and propionic acidemia". Orphanet Journal of Rare Diseases. 9 (1). doi:10.1186/s13023-014-0130-8. PMC 4180313. PMID 25205257. Nepoznati parametar |article-number= zanemaren (pomoć)
  4. 1 2 Kovachy, Robin J.; Stabler, Sally P.; Allen, Robert H. (1988), "D-methylmalonyl-CoA hydrolase", Branched-Chain Amino Acids, Methods in Enzymology (jezik: engleski), 166, Elsevier, str. 393–400, doi:10.1016/s0076-6879(88)66051-4, ISBN 978-0-12-182067-1, PMID 3071714
  5. ↑ Diogo, Rui; Rua, Inês B; Ferreira, Sara; Nogueira, Célia; Pereira, Cristina; Rosmaninho-Salgado, Joana; Diogo, Luísa (31. 10. 2023). "Methylmalonyl Coenzyme A (CoA) Epimerase Deficiency, an Ultra-Rare Cause of Isolated Methylmalonic Aciduria With Predominant Neurological Features". Cureus (jezik: engleski). 15 (10). doi:10.7759/cureus.48017. ISSN 2168-8184. PMC 10687495 Provjerite vrijednost parametra |pmc= (pomoć). PMID 38034150 Provjerite vrijednost parametra |pmid= (pomoć).
  6. ↑ Collado, M. Sol; Armstrong, Allison J.; Olson, Matthew; Hoang, Stephen A.; Day, Nathan; Summar, Marshall; Chapman, Kimberly A.; Reardon, John; Figler, Robert A.; Wamhoff, Brian R. (juli 2020). "Biochemical and anaplerotic applications of in vitro models of propionic acidemia and methylmalonic acidemia using patient-derived primary hepatocytes". Molecular Genetics and Metabolism (jezik: engleski). 130 (3): 183–196. doi:10.1016/j.ymgme.2020.05.003. PMC 7337260. PMID 32451238.
  7. ↑ "ACSF3 gene". Medlineplus. Pristupljeno 15. 4. 2024.
  8. ↑ "Sensitivity and Specificity". Emory University School of Medicine. Arhivirano s originala, 1. 10. 2012.
  9. ↑ "B12 Deficiency and Dizziness". www.dizziness-and-balance.com.
  10. ↑ de Sain-van der Velden MG, van der Ham M, Jans JJ, Visser G, Prinsen HC, Verhoeven-Duif NM, et al. (2016). Morava E, Baumgartner M, Patterson M, Rahman S (ured.). "A New Approach for Fast Metabolic Diagnostics in CMAMMA". JIMD Reports. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. 30: 15–22. doi:10.1007/8904_2016_531. ISBN 978-3-662-53680-3. PMC 5110436. PMID 26915364.
  11. ↑ Gomes AP, Ilter D, Low V, Endress JE, Fernández-García J, Rosenzweig A, et al. (septembar 2020). "Age-induced accumulation of methylmalonic acid promotes tumour progression". Nature. 585 (7824): 283–287. doi:10.1038/s41586-020-2630-0. PMC 7785256. PMID 32814897.
  12. ↑ Dukowicz, Andrew C.; Lacy, Brian E.; Levine, Gary M. (februar 2007). "Small Intestinal Bacterial Overgrowth". Gastroenterology & Hepatology. 3 (2): 112–122. ISSN 1554-7914. PMC 3099351. PMID 21960820.
  13. ↑ Giannella RA, Broitman SA, Zamcheck N (februar 1972). "Competition between bacteria and intrinsic factor for vitamin B 12: implications for vitamin B 12 malabsorption in intestinal bacterial overgrowth". Gastroenterology. 62 (2): 255–260. doi:10.1016/s0016-5085(72)80177-x. PMID 4629318.
  14. 1 2 Sentongo TA, Azzam R, Charrow J (april 2009). "Vitamin B12 status, methylmalonic acidemia, and bacterial overgrowth in short bowel syndrome". Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. 48 (4): 495–497. doi:10.1097/MPG.0b013e31817f9e5b. PMID 19322060.
  15. ↑ Jimenez L, Stamm DA, Depaula B, Duggan CP (januar 2018). "Is Serum Methylmalonic Acid a Reliable Biomarker of Vitamin B12 Status in Children with Short Bowel Syndrome: A Case Series". The Journal of Pediatrics. 192: 259–261. doi:10.1016/j.jpeds.2017.09.024. PMC 6029886. PMID 29129351.
  16. ↑ Isber S (2007). The role of poor nutritional status and hyperhomocysteinemia in complicated pregnancy in Syria (PDF) (doctoralThesis). doi:10.22028/D291-20838.
  17. ↑ "Methylmalonic Acid, Serum or Plasma (Vitamin B12 Status)". ltd.aruplab.com.

Dopunska literatura

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Metilmalonska_kiselina&oldid=3776833"