Mohammad Ali Jamalzadeh

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Mohammed Ali Jamalzdeh
Example alt text
iranski moderni pisac i prevodilac
Rođenje

13. januar 1892.

Isfhan, Iran
Smrt

8. novembar 1997.

Ženeva, Švicarska

Mohammad Ali Jamalzadeh (Perzijski: محمد علی جمالزاده‎ , 13 januar 1892. u Isfahan, Iran - 8. novembar 1997. u Ženevi, Švicarska) je jedan od najuticajnijih pisaca Irana u 20. stoljeću, obično prepoznatljiv po svom jedinstvenom humorističnom stilu. Uzimajuči u obzir njegov široki uticaj na perzijsko-evropski stil pisanja priča ponekad se naziva i otac moderne perzijske priče.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođen je u Isfahanu u Iranu i datum njegovog rođenja nije tačno utvrđen. U obzir se uzimaju godine od 1892. do 1896, a najčešće je to 1895. Otac mu je bio progresivni državni činovnik koji je govorio protiv vlasti, što je inspirisalo mladog Muhammeda, ali njegovog oca odvela u zatvor gdje je i umro. Muhammed je u Iranu živio do svoje 13 godine, nakon čega ide u Lebanon gdje upisuje Antoura katoličku školu, a kasnije nastavlja svoje školovanje i u Francuskoj i Švicarskoj.

Početkom Prvog svjetskog rata pridružio se grupi nacionalista u Berlinu i 1915, na ime berlinske grupe, osnovao list Rastakhiz u Bagdadu. 1917. objavljuje knjigu Ganj-e Shaygan (Vrijedno blago) u kojoj opisuje iranske socijalne prilike i premošćuje raskol između književnosti i nauke. Iako nije imao skoro nikakav kontakt sa Iranom, naučio je perzijski i pisao je životima svojih iranskih savremenika u Dikensovom stilu punom slikovitih pridjeva.

Njegovo najznačajnije djelo je "Yeki Bud Yeki Nabud" (perzijski: یکی بود یکی نبود - Nekada davno), objavljeno 1921. u Berlinu. Prvi primjerci knjige su stigli u Iran godinu kasnije i knjiga je bila snažno odbijena, čak su i njeni primjerci spaljivani javno na gradskim trgovima. Šest pripovjedaka u ovoj knjizi govori o socijalno-političkoj situaciji u Iranu na početku 20. vijeka, tema koja do tada nije bila obrađivana i pomiješana sa zapadnjačkim otvorenim ismijavanjem islamskog fanatizma. Rekcije na knjigu učinile su da se Muhammed odrekne pisanja u sljedećih 20 godina i kada je ponovo počeo 1940-tih njegov stil se značajno izmjenio. Tautologija, korištenje mudrih opaski, mistična i filozofska nagađanja i otpor prema redu, su postale nove odrednice njegovog stila. Također se bavio i prevodima jer je poznavao francuski, arapski i njemački jezik pa je nekoliko djela preveo sa ovih jezika na perzijski.

Započeo je razne aktivnosti za povratak mladih i obrazovanih u svoju zemlju, međutim one su iz raznih razloga bile bezuspješne. Nakon Islamske revolucije 1979. vraća se u Iran. Tada nastaje promjena vidljiva i u njegovim djelima, počinje podržavati nove promjene nastale u revoluciji i hvali islamske vjerske službenike u intervijuima koje je tada davao.

Jamalzadeh umire 8. novembra 1997. u Ženevi.

Djela[uredi | uredi izvor]

  • Yeki Bud Yeki Nabud, Berlin, 1921.
  • Sahraye Mahshar, 1947.
  • Talkho Shirin, 1955.
  • Kuhna va Now, 1959.
  • Ghair az Khudo Hichkas Nabud, 1961.
  • Asmano Risman, 1965.
  • Qissahai Kutah Baraye Bachchehaye Rishdar, 1974.
  • Qissai Ma ba Akhar Rasid, 1979.
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz:

Upozorenje: Postavljeni ključ sortiranja "Jamalzadeh, Mohammad Ali" zamjenjuje raniji ključ "Ali Jamalzdeh, Mohammed".