Muzički instrument
Muzički instrumenti su naprave čija je svrha proizvođenje zvukova, bilo različitih frekvencija da bismo dobili melodiju ili istih frekvencija radi ritma.
Proučavanje muzičkih instrumenata, njihove historije, evolucije, konstrukcije i sistematike, predmet je nauke koja se naziva organologija. Njena oblast istraživanja je ogromna, obuhvata gotovo čitavu historiju čovječanstva i uključuje sve kulturne periode i civilizacije. Ova nauka proučava arheološke nalaze, zbirke etnografskih muzeja, historijske, religijske i književne izvore, slike, crteže i skulpture. Organologija je neophodna za razvoj specijaliziranih muzejskih i amaterskih zbirki muzičkih instrumenata.[1]
Vrste muzičkih instrumenata
[uredi | uredi izvor]- Autohtoni narodni instrumenti - instrumenti koji su specifični za pojedine dijelove neke zemlje.
- Duvački instrumenti - proizvode zvuk tako što se upuhuje zrak u njih, bilo čovjek iz pluća (flauta, gajde, truba, klarinet), bilo mehanički (orgulje, harmonika)
- Udaraljke - proizvode zvuk različitih (ksilofon) ili uvijek istih frekvencija (bubnjevi, činele)
- Gudački instrumenti - proizvode zvuk ili okidanjem žica (gitara, saz, tamburica, bas, harfa) ili gudanjem po žicama (violina, viola, violončelo, gusle) (moguće je okidati i žice violine, i to se ponekad i radi)
- Ljudski glas - ne samo strogo kao instrument, nego vrlo često proizvodi prekrasne zvukove.
- Elektronski instrumenti - danas mogu zamijeniti veliki broj muzičkih instrumenata, a krenuli su od tzv. ritam-mašine, danas su najpopularnije elektronske klavijature (obično se nazivaju sintisajzer, jer sintetiziraju zvuk).
- Instrumenti s klavijaturama - proizvode zvuk obično tako što prenose ljudsko stiskanje tipki u udarce batića po žicama. Klavir je najpoznatiji predstavnik, dok su stariji čembalo i klavičembalo.
Nastanak muzičkih instrumenata
[uredi | uredi izvor]Prvi instrumenti nastali su prije više od 40.000 godina, izrađeni od kostiju, kamena, drveta ili školjki. Jedan od najstarijih poznatih instrumenata je kosturna flauta, izrađena od ptičijih kosti.[2]
Klasifikacija instrumenata koji se koriste za stvaranje i izvođenje muzike datira još iz antičkih vremena. U staroj Grčkoj, bili su podijeljeni u dvije glavne grupe: duvačke i udaraljke. Svi gudački instrumenti pripadali su drugoj grupi, jer su se žice „udarale“ prstima ili trzalicom. Oko drugog stoljeća p. n. e., formirana je posebna grupa žičanih instrumenata, a ti instrumenti su ubrzo stekli vodeću ulogu. Ubrzo je postala popularna detaljnija klasifikacija na tri grupe — duvački, udaraljke i gudački.[1]
Otprilike u isto vrijeme u Kini, klasifikacija instrumenata temeljila se na principima religije i filozofije te zemlje. Instrumenti su bili podijeljeni u osam grupa, zavisno od kvaliteta zvuka i materijala od kojeg su napravljeni: metal, kamen, glina, koža, svila, drvo, tikva i bambus. U Indiji sistem je uključivao manje, ali šire kategorije, koje su uglavnom odgovarale modernoj evropskoj klasifikaciji: tata, sushira, avanaja i ghana — žičani, duvački, membranofoni i idiofoni.[1]
Mnogi muzički instrumenti koji su danas u upotrebi nastali su u doba baroka. Barokni oblici ovih instrumenata se po zvuku razlikuju od svojih nasljednika. U to doba ideal je bio da instrumenti podsjećaju na ljudski glas. Gudački instrumenti (poput barokne violine), ali i drveni puhački instrumenti su zvučali tiše i manje zvonko, ali sa mekšom bojom tona. U doba baroka je nestala velika raznovrsnost muzičkih instrumenata koja je postojala u renesansi. Blok flauta se koristi kao solo instrument i istiskuje poprečnu flautu. Trščani renesansni instrumenti su potpuno nestali. Od šalmaja se razvio tiši instrument, današnja oboa. Dulcijan i ranket, koji su još korišćeni u doba ranog baroka,zamijenio je fagot. Među limenim duvačkim instrumentima, pojavili su se trombon i rog. Rog je kasnije potisnula barokna truba i violina. Kod gudača, nestale su lire, rebeci i instrumenti „da gamba“, a zamijenila ih je porodica violinskih instrumenata. Harfa i lauta su zadržane, ali su unaprijeđene. U Italiji se od mandore razvila mandolina. Od udaraljki iz vremena renesanse zadržali su se jedino timpani. Cimbala su se pojavila u Saksoniji i Italiji (pod imenom Salterio) i dijelom proširila po Evropi. Za francusku baroknu muziku je karakteristična upotreba nekih starih instrumenata, poput orguljica ili gajdi. Za vrijeme baroka se standardizuju orkestri, zasnovani na gudačkim instrumentima pojačanim puhačima, čime se istiskuju proizvoljni muzički sastavi karakteristični za renesansu. Prvi značajni barokni orkestri osnovani su u Drezdenu i Varšavi. Instrumenti sa klavijaturama, poput čembala i orgulja, doživjeli su ekspanziju, jer su mehanička unaprijeđenja značajno uvećala njihov registar. [3]
Također pogledajte
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 "The World Atlas of Musical Instruments" (PDF). ullmannmedien.com. Pristupljeno 2. 10. 2025.
- ↑ "The Evolution of Musical Instruments: From Ancient Bones to Modern Beat" (jezik: engleski). 31. 3. 2025. Pristupljeno 2. 10. 2025.
- ↑ http://barokniinstrumenti.weebly.com/
Error using {{music}}: unable to parse music symbol ""