Namjesnici Bosanskog pašaluka

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Namjesnici Bosanskog pašaluka su bili poznati kao bosanski beglerbezi, bosanske paše, bosanske valije ili bosanske vezire. Bosanske paše su porijeklom bili pretežno domaći Bošnjaci, ali i Turci, Albanci, Grki i drugi, a vladali su Bosanskom pašaluku i Bosanskom sandžaku, kasnije Sarajevskom sandžaku, od osnivanja Bosanskog pašaluka 1580. do 20. augusta 1878. godine, kada je Austro-Ugarska okupirala Bosanski pašaluk – gotovo 298 godina.[1][2]

Bosanski beglerbegovi od 1580. do 1683.[uredi | uredi izvor]

Ratovi u Hrvatskoj, Mađarskoj i na istočnom Balkanu (1580–1606)[uredi | uredi izvor]

U ovom periodu su bosanske paše u glavnom ratovali na ratištima u Hrvatskoj i Mađarskoj u sklopu stogodišnjeg rata koji je počeo u 15. stoljeću i završen bitkom kod Siska 22. juna 1593. godine i Trinaestogodišnjeg rata koji je poslije te bitke započeo, a završio sa Žitvanskom mirom 1606. godine. U ovom veoma ne mirnom razdoblju su vladali dva veoma poznata beglerbega osnivatelj Banje Luke Gazi Ferhad-paša Sokolović i osvajač Bihaća Gazi Hasan-paša Predojević.

Spisak bosanskih beglerbegova
beglerbeg Namjesnikovanje Smjenjivanje
Gazi Ferhad-paša Sokolović 1580 1588
Šehsuvar-paša 1588 1588
Halil-paša 1588 1590
Sufi Mehmed-paša 1590 1591
Gazi Hasan-paša Predojević 1591 22. juni 1593
Mustafa-paša Ajaspašić 22. juni 1593 1594
Mihalidži Ahmed-paša 1594 1594
Husein-paša Boljanić 1594 1595
Arpad Ismail-paša 1595 1595
Ajardi Mehmed-paša 1595 1596
Hafiz Ahmed-paša 1596 1596
Hodaverdi-paša 1596 1597
Idris-paša 1597 1597
Gazi Hasan-paša Tiro 1597 1598
Ahmed-paša Dugalić 1598 1599
Derviš-paša Bajazidagić 1599 1600
Sofi Sinan-paša 1600 1601
Tatar Mehmed-paša 1601 1602
Derviš-paša Bajazidagić 1602 1602
Dželali Hasan-paša 1602 1604
Ahmed-paša Dugalić 1604 1605
Hadim Husrev-paša 1605 1606
Gurdži Mehmed-paša 1606 1608

Period bez većih ratova (1606–1645)[uredi | uredi izvor]

Spisak bosanskih beglerbegova
beglerbeg Namjesnikovanje Smjenjivanje
Sofi Sinan-paša 1608 1608
Kuršumdži Mustafa-paša 1608 1609
Ibrahim-han Sokolović 1609 1610
Kuršumdži Mustafa-paša 1610 1612
Karakaš Mehmed-paša 1612 1613
Iskender-paša 1613 1615
Abdulbaki-paša 1615 1616
Iskender-paša 1616 1618
Kuršumdži Mustafa-paša 1618 1619
Ibrahim-han Sokolović 1619 1620
Baltadži Mehmed-paša 1620 1621
Bajram-paša 1621 1622
Sarhoš Ibrahim-paša 1622 1622
Bajram-paša 1622 1623
Murteza-paša 1622 1626
Gazi Mustafa-paša 1626 1627
Arnaut Ali-paša 1627 1627
Bećir-paša 1627 1628
Abaza Mehmed-paša 1628 1629
Hersek Murat-paša 1629 1630
Mehmed-paša Papasoglu 1630 1632
Hattat Hasan-paša 1632 1632
Arnaut Mustafa-paša 1632 1633
Hattat Hasan-paša 1633 1634
Sulejman-paša Mostarac 1634 1635
Salih-paša Mostarac 1635 1638
Mehmed-paša Vučo 1638 1639
Šahin Hasan-paša 1639 1640
Kuršumdži Mehmed-paša 1640 1641
Deli Husein-paša 1641 1644
Vojnik Ahmed-paša 1644 1644
Varvar Ali-paša 1644 1645

Ratovi u Mađarskoj, Hrvatskoj i na Kriti (1645–1669)[uredi | uredi izvor]

Spisak bosanskih beglerbegova
beglerbeg Namjesnikovanje Smjenjivanje
Šahindži Omer-paša 1645 1646
Gabeleli Ibrahim-paša 1646 1647
Tekeli Mustafa-paša 1647 1648
Derviš Mehmed-paša 1648 1648
Hasan-paša Memibegović 1648 1650
Mehmed-paša Defterdarević 1650 1650
Fadil Ahmed-paša Maglajlija 1650 1651
Jadigar Mustafa-paša 1651 1651
Fadil Ahmed-paša Maglajlija 1651 1652
Sijavuš-paša 1652 1652
Fadil Ahmed-paša Maglajlija 1652 1654
Delak Mustafa-paša 1654 28. februar 1656
Ermeni Sulejman-paša 28. februar 1656 22. novembar 1656
Fadil Ahmed-paša Maglajlija 22. novembar 1656 12. decembar 1656
Sejdi Ahmed-paša 12. decembar 1656 24. mart 1659
Melek Ahmed-paša 24. mart 1659 24. februar 1660
Serdar Gazi Ali-paša 24. februar 1660 1663
Ismail-paša 1663 1. august 1664
Arnaut Mustafa-paša 1. august 1664 1665
Muharem-paša 1665 9. novembar 1665
Suhrab Mehmed-paša 9. novembar 1665 1666
Kose Ali-paša 1666 1668
Ibrahim-paša Tešnjak 1668 1669

Mir s Austrijancima (1669–1683)[uredi | uredi izvor]

Spisak bosanskih beglerbegova
beglerbeg Namjesnikovanje Smjenjivanje
Mufettiš Mehmed-paša 1669 1670
Mahmud-paša Maglajlija 1670 1671
Husein-paša Džanpoladzade 1671 1672
Arnaut Kodža Ibrahim-paša 1672 1672
Kemankeš Sulejman-paša 1672 1673
Kara Mehmed-paša 1673 1675
Hadži Bećir-paša 1675 1677
Defterdar Ahmed-paša 1677 1678
Arnaut Kodža Ibrahim-paša 1678 26. oktobar 1678
Arnaut Kodža Halil-paša 26. oktobar 1678 1679
Defterdar Ahmed-paša 1679 1681
Abdurahman-paša 1681 1682

Bosanski beglerbegovi od 1683. do 1804.[uredi | uredi izvor]

Veliki turski rat (1683–1699)[uredi | uredi izvor]

Spisak bosanskih beglerbegova
beglerbeg Namjesnikovanje Smjenjivanje
Hizr-paša 1682 11. oktobar 1683
Ahmed-paša Osmanpašaoglu 11. oktobar 1683 1684
Hersek Osman-paša 1684 1684
Funduk Mustafa-paša 1685 1685
Sijavuš-paša 1685 1686
Mehmed-paša Atlagić 1686 1688
Topal Gazi Husein-paša 1688 1688
Jegen Osman-paša 1688 1688
Topal Gazi Husein-paša 1688 1689
Bujuk Džafer-paša 1689 1692
Bošnjak gazi Mehmed-paša 1692 1697
Sari Ahmed-paša 1697 1698
Daltaban Gazi Mustafa-paša 1698 1698
Kose Halil-paša 1698 1702

Ratovi 18. stoljeća (1699–1804)[uredi | uredi izvor]

Spisak bosanskih beglerbegova
beglerbeg Namjesnikovanje Smjenjivanje
Sejfullah-paša 1702 12. oktobar 1703
Dogramadži Mehmed-paša 12. oktobar 1703 6. mart 1704
Elči Ibrahim-paša 6. mart 1704 21. august 1705
Sirke Osman-paša 21. august 1705 20. juni 1708
Mustafa-paša Ferhadpašić 20. juni 1708 1709
Sefer-paša Maglajlija 1709.
Karajilan Ali-paša 1709 1711
Sari Ahmed-paša 1711 1712
Arnaut Ali-paša 1712 1713
Mehmed Numan-paša Ćuprilić 1713 1715
Sari Mustafa-paša 1715 13. januar 1716
Uzun Hadži Jusuf-paša 13. januar 1716 19. juli 1716
Kabakulak Ibrahim-paša 19. juli 1716 28. august 1716
Kara Mustafa-paša 28. august 1716 10. juni 1717
Mehmed Numan-paša Ćuprilić 10. juni 1717 18. august 1718
Defterdar Emin Osman-paša 18. august 1718 10. mart 1720
Topal Osman-paša 10. mart 1720 1720
Abdullah-paša Muhsinzade 1720 1727
Topal Osman-paša 1727 1728
Gazi Ahmed-paša Rustempašić 1728 1730
Topal Osman-paša 1730 1728
Sirke Osman-paša 1730.
Hadži Ibrahim-paša 1730 11. oktobar 1733
Abdullah-paša Muhsinzade 11. oktobar 1733 1735
Ali-paša Hekimoglu 1735 1740
Abdullah-paša Muhsinzade 1740 1741
Ajvaz Gazi Mehmed-paša 1741 1742
Jegen Mehmed-paša 1742 1744
Ali-paša Hekimoglu 1744 6. oktobar 1745
Bostandži Sulejman-paša 6. oktobar 1745 28. april 1746
Ali-paša Hekimoglu 28. april 1746 1. april 1748
Abdullah-paša Muhsinzade 1. april 1748 25. april 1748
Kodža Hadži Bećir-paša 25. april 1748 7. juli 1750
Seid Abdullah-paša 17. juli 1750 1751
Šerif Halil-paša 1751 18. april 1752
Hadži Seid Ahmed-paša Ćuprilić 18. april 1752 10. decembar 1752
Mehmed-paša Kukavica 10. decembar 1752 6. decembar 1756
Sopasalan Ćamil Ahmed-paša 6. decembar 1756 28. august 1757
Mehmed-paša Kukavica 28. august 1757 13. august 1760
Mehmed-paša Muhsinzade 13. august 1760 8. april 1764
Maldovan Ali-paša 8. april 1764 24. mart 1765
Kapudan Mehmed-paša 24. mart 1765 11. april 1766
Hadži Seid Ahmed-paša Ćuprilić 11. april 1766 5. mart 1767
Silahdar Mehmed-paša 5. mart 1767 9. decembar 1770
Mehmed-paša Muhsinzade 9. decembar 1770 7. septembar 1772
Osman-paša Topaloglu 7. septembar 1772 11. oktobar 1773
Dagistanli Ali-paša 11. oktobar 1773 25. januar 1775
Silahdar Mehmed-paša 25. januar 1775 20. maj 1777
Dagistanli Ali-paša 20. maj 1777 24. juli 1778
Silahdar Mehmed-paša 24. juli 1778 21. oktobar 1779
Nišandži Mustafa-paša 21. oktobar 1779 15. novembar 1780
Silahdar Abdulah-paša 15. novembar 1780 3. novembar 1785
Ajdosli Kara Mehmed-paša 4. mart 1785 13. maj 1785
Ismail-paša 13. maj 1785 28. juli 1785
Morali Ahmed-paša 28. juli 1785 2. mart 1786
Selim Sirri-paša 2. mart 1786 21. decembar 1787
Agribozli Bećir-paša 21. decembar 1787 29. april 1789
Arslan Mehmed-paša 29. april 1789 15. oktobar 1789
Mehmed-paša Miralem 15. oktobar 1789. 18. decembar 1789
Hadži Salih-paša 18. decembar 1789 5. januar 1791
Jusuf-paša 5. januar 1791 9. mart 1791
Hadži Salih-paša 9. mart 1791 30. decembar 1792

Unutrašnje borbe (1804–1878)[uredi | uredi izvor]

Spisak bosanskih beglerbegova
beglerbeg Namjesnikovanje Smjenjivanje
Husamudin-paša 30. decembar 1792 28. maj 1797
Perišan Mustafa-paša 28. maj 1797 14. februar 1799
Gurdži Hadži Osman-paša 14. februar 1799 22. april 1799
Vanli Mehmed-paša 22. april 1799 3. august 1799
Zihneli Hadži Hasan-paša 3. august 1799 15. septembar 1799
Vanli Mehmed-paša 15. septembar 1799 9. april 1801
Hakki Hadži Mehmed-paša 9. april 1801 2. septembar 1801
Vanli Mehmed-paša 2. septembar 1801 12. septembar 1801
Bećir-paša 12. septembar 1801 8. januar 1802
Gurdži Hadži Osman-paša 8. januar 1802 6. februar 1802
Bećir-paša 6. februar 1802 6. januar 1805
Mustafa-paša Smailpašić 6. januar 1805 25. mart 1806
Husrev Mehmed-paša 25. mart 1806 20. januar 1808
Ibrahim Hilmi-paša 20. januar 1808 4. mart 1813
Ali-paša Darendeli 4. mart 1813 30. mart 1815
Huršid Ahmed-paša 30. mart 1815 27. oktobar 1815
Sulejman-paša Skopljak 27. oktobar 1815 23. januar 1818
Morali Bećir-paša 23. januar 1818 29. januar 1818
Derviš Mustafa-paša 29. januar 1818 27. juli 1819
Mehmed Ruždi-paša 27. juli 1819 8. decembar 1819
Ali Dželaluddin-paša 8. decembar 1819 28. novembar 1822
Šerif Selim Siri-paša 28. novembar 1822 12. maj 1826
Belenli Hadži Mustafa-paša 12. maj 1826 22. decembar 1826
Abdurahim-paša 22. decembar 1826 18. august 1828
Morali Ali Namik-paša 18. august 1828 27. juni 1831
Vedžihi Ibrahim-paša 27. juni 1831 14. oktobar 1831
Husein-kapetan Gradaščević 14. oktobar 1831 4. juni 1832
Mahmud Hamid-paša 4. juni 1832 24. juni 1833
Davud-paša 24. juni 1833 13. juli 1835
Mehmed Vedžihi-paša 13. juli 1835 28. septembar 1840
Mehmed Husrev-paša 28. septembar 1840 6. novembar 1840
Morali Ćamil Mehmed-paša 6. novembar 1840 11. novembar 1844
Osman Nuri-paša 11. novembar 1844 1. novembar 1845
Hadži Ćamil-paša 1. novembar 1845 4. juli 1847
Mehmed Tahir-paša 4. juli 1847 22. maj 1850
Čerkez Hafiz Mehmed-paša 22. maj 1850 16. novembar 1850
Hajrudin-paša 16. novembar 1850 8. mart 1852
Velijudin-paša 8. mart 1852 14. septembar 1852
Mehmed Huršid-paša 14. septembar 1852 26. oktobar 1856
Rešid Mehmed-paša 26. oktobar 1856 1. juli 1858
Kani Mehmed-paša 1. juli 1858 18. septembar 1858
Arnaut Mehmed Akif-paša 18. septembar 1858 18. novembar 1858
Kani Mehmed-paša 18. novembar 1858 10. juni 1859
Osman Mahzar-paša Skopljak 10. juni 1859 23. januar 1861
Topal Šerif Osman-paša 23. januar 1861 21. januar 1869
Omer Fevzi-paša 21. januar 1869 17. februar 1869
Topal Šerif Osman-paša 17. februar 1869 25. maj 1869
Safvet-paša 25. maj 1869 27. april 1871
Arnaut Mehmed Akif-paša 27. april 1871 10. septembar 1871
Mehmed Asim-paša 10. septembar 1871 23. august 1872
Mehmed Rašid-paša 23. august 1872 7. novembar 1872
Mustafa Asim-paša 7. novembar 1872 27. novembar 1873
Arnaut Mehmed Akif-paša 27. novembar 1873 6. april 1874
Derviš Ibrahim-paša 6. april 1874 4. septembar 1875
Ahmed Hamdi-paša 4. septembar 1875 30. oktobar 1875
Čerkez Reuf-paša 30. oktobar 1875 6. januar 1876
Jenišehirli Ibrahim-paša 6. januar 1876 7. juli 1877
Mehmed Nazif-paša 7. juli 1877 18. maj 1877
Ahmed Mahzar-paša 18. maj 1877 12. juli 1878
Hafiz Ahmed-paša 12. juli 1878 20. august 1878

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Biščević Vedad: Bosanski namjesnici Osmanskog doba (1463-1878) Connectum, 2006.
  2. ^ Hazim Šabanović: Bosanski pašaluk. Postanak i upravna podjela Svjetlost, 1982.