Nekropole stećaka u Kreševu

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Nekropole stećaka u Kreševu, se nalaze na nekoliko lokaliteta u općini Kreševo, Bosna i Hercegovina.

Nekropola stećaka Brdo (Križ) u Deževicama[uredi | uredi izvor]

Deževice su smještene između planina Inač i Gradac. Od Kreševa udaljene su 7 km vazdušne linije u pravcu zapada. Nekropola je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. [1]

Nacionalni spomenik čini nekropola sa 52 stećka. Pripadaju vrsti položenih i uspravnih kamenih monolita, javljaju se u tri forme; sanduk, sljemenjak i stub. Na ovoj nekropoli postignut je visoki nivo estetske vrijednosti forme: pojedini stećci imaju relativno velike dimenzije. Osnovni umjetnički kvalitet stećaka predstavljaju ukrasi izvedeni u visokom reljefu i udubljivanju. Od ukupno 52 spomenika 31 je sanduk, 18 sljemenjaka, 1 stub i 2 spomenika, čiji oblik nije moguće definsati jer su utounli. Ukrašeno je 6 primjeraka, 4 sanduka i 2 sljemenjaka. Motivi zastupljeni na spomenicima su; krst, rozeta, polumjesec, jabuka i srp.

Nekropola stećaka Crkvenjak i Klupe u Komarima,[uredi | uredi izvor]

Na putnom pravcu iz Kiseljaka prema Kreševu, 3 km pred ulaz u Kreševo, na sjevernom obodu kreševskog polja, nalaze se nekropole sa stećcima na lokalitetima Crkvenjak i Klupe u Komarima. Na lokalitet se s navedenog pravca dolazi uskom asfaltiranom cestom (150 – 200 m). Proglašene su za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. [2]

Nacionalni spomenik čine dvije nekropole sa ukupno 53 stećka. Nekropola stećaka Crkvenjak zauzima prostor od 67 x 30 m i sastoji se od ukupno 28 stećaka, od čega su 3 ploče, 21 sanduk, a kod 4 spomenika se ne može ustanoviti oblik, jer su skoro u potpunosti zatrpani. Nekropola sa stećcima Klupe se sastoji od 25 stećaka koji su uglavnom u obliku sanduka. Većina je u vrlo lošem stanju tako da se ne može utvrditi da li su bili ploče ili sanduci. Stećci su poredani u redove od sjevera ka jugu, a orijentirani su u pravcu zapad–istok. Slabo su obrađeni i bez ukrasa.

Nekropola stećaka Kose u Crnićima[uredi | uredi izvor]

U podnožju planine Inač (1413m nv) sa sjeverozapadne strane, na 874 m nv smješteni su Crnići. Od općine Kreševo selo je udaljeno 6 km vazdušne linije u pravcu sjeverozapada. U spomenutom naselju na lokalitetu Kose nalazi se nekropola sa stećcima, koja je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. [3]

Nacionalni spomenik čini nekropola sa 26 stećaka. Stećci pripadaju vrsti položenih kamenih monolita, oblikovanih u tri forme; ploča, sanduk i sljemenjak. Na ovoj nekropoli postignut je visoki nivo estetske vrijednosti forme: pojedini stećci imaju relativno velike dimenzije. Na lokalitetu se nalazi 26 stećaka: 2 ploče, 19 sanduka i 5 sljemenjaka. Osim što se na gornjoj površini stećka broj 14 nalazi reljefno ispupčenje u obliku pravougaonika, neka druga vrsta ukrasa ili natpisa na nadgrobnicima nije evidentirana. 

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Vesna Mušeta-Aščerić, Srednjovjekovna naselja na mjestu današnjeg Sarajeva u Prilozi istoriji Sarajeva, Radovi sa naučnog simpozijuma »Pola milenija Sarajeva« održanog od 19. do 21. ožujka 1993. godine. Sarajevo: Institut za istoriju i Orijentalni institut, 1997.
  • Šefik Bešlagić, Sarajevo: “Veselin Masleša“, 1982. STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST
  • Šefik Bešlagić, Sarajevo: Veselin Masleša, 1971. STEĆCI, KATALOŠKO-TOPOGRAFSKI PREGLED
  • Dubravko Lovrenović, Stećci – bosansko i humsko mramorje srednjeg vijeka, Sarajevo, str. 5-167.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Nekropola stećaka u Deževicama". kons.gov.ba. Pristupljeno 13. 12. 2016.
  2. ^ "Nekropola stećaka u Donjim Ivančićima". kons.gov.ba. Pristupljeno 13. 12. 2016.
  3. ^ "Nekropola stećaka Kose u Crnićima". kons.gov.ba. Pristupljeno 13. 12. 2016.