Nevidljiva ruka

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Nevidljiva ruka je ekonomski koncept koji opisuje nenamjerne veće društvene koristi i javno dobro koje donose pojedinci koji djeluju u vlastitim interesima.[1][2] Koncept je prvi uveo Adam Smith u Teoriji moralnih osjećaja, napisanoj 1759. godine. Prema Smithu, božansko proviđenje, koje je u suštini Božija ruka, čini da se ovo dogodi.[3]

Do trenutka kada je napisao Bogatstvo naroda 1776. godine, Smith je godinama proučavao ekonomske modele francuskih fiziokrata, a u ovom djelu nevidljiva ruka je direktnije povezana s proizvodnjom, sa upotrebom kapitala za podršku domaćem industrija. Jedina upotreba "nevidljive ruke" koja se nalazi u Bogatstvo naroda je u knjizi IV, Poglavlje II, "O ograničenjima uvoza iz stranih zemalja takve robe koja se može proizvesti kod kuće." Tačna fraza je korištena samo tri puta u Smithovim spisima .

Smith je smislio dva značenja fraze od Richarda Cantillona koji je razvio obje ekonomske primjene u svom modelu izolovanog imanja.[4]

Ideja trgovine i tržišne razmjene koja automatski kanališe lični interes ka društveno poželjnim ciljevima je centralno opravdanje za laissez-faire ekonomsku filozofiju, koja leži iza neoklasične ekonomije.[5] U tom smislu, centralno neslaganje između ekonomskih ideologija može se posmatrati kao neslaganje oko toga koliko je moćna "nevidljiva ruka". U alternativnim modelima, sile koje su se pojavile tokom Smithovog života, kao što su velika industrija, finansije i oglašavanje, smanjuju njegovu efikasnost.[6]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Class, Master (November 8, 2020). "What Is the Invisible Hand in Economics?". www.masterclass.com. MasterClass. Pristupljeno February 17, 2021. Eighteenth-century economist Adam Smith developed the concept of the Invisible Hand, which became one of the cornerstone concepts of a free market economic system.
  2. ^ Sen, Amartya. Introduction. The Theory of Moral Sentiments. By Adam Smith. 6th ed. 1790. New York: Penguin, 2009. vii–xxix.
  3. ^ Smith, Adam (1759). Theory of Moral Sentiments.
  4. ^ Thornton, Mark. "Cantillon and the Invisible Hand". Quarterly Journal of Austrian Economics, Vol. 12, No. 2 (2009) pp. 27–46.
  5. ^ Slater, D. & Tonkiss, F. (2001). Market Society: Markets and Modern Social Theory. Cambridge: Polity Press, pp. 54–5
  6. ^ Olsen, James Stewart. Encyclopedia of the Industrial Revolution. Greenwood Publishing Group, 2002. pp. 153–154