Operacija Sana '95

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Sana '95
Rat u Bosni i Hercegovini
Datum 13. septembar - 13. oktobar 1995.
Lokacija Bosanska krajina, Bosna i Hercegovina
Ishod pobjeda Armije RBiH, oslobađanje gradova Bosanski Petrovac, Ključ i Sanski Most
Sukobljene strane
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Peti korpus Armije RBiH
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Sedmi korpus Armije RBiH
Flag of Republika Srpska.svg Vojska Republike Srpske
Flag of Serbia.svg Arkanove paravojne formacije
Komandanti
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Atif Dudaković
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Mehmed Alagić
Flag of Republika Srpska.svg Ratko Mladić
Flag of Serbia.svg Željko Ražnatović
Vojne jedinice
vojnika 25.000 vojnika 20-30.000

Operacija Sana '95 je bila posljednja vojna operacija poduzeta od strane Armije Republike Bosne i Hercegovine tokom rata u BiH. Odvijala se tokom septembra i oktobra 1995. godine u seriji kontranapada bosanske i hrvatske vojske nakon što je Hrvatska vojska uspješno okončala operaciju Oluja u Republici Hrvatskoj. Nakon uspješne inicijalne faze i izuzetno brzog oslobađanja Sanskog Mosta, operacija Sana je završena zbog potpisivanja Dayonskog mirovnog sporazuma i završetka rata.

Prije bitke[uredi | uredi izvor]

Bihaćki okrug je područje u sjeverozapadnoj Bosni i Hercegovini oko grada Bihaća i šire okoline, gdje su snage Armije BiH (Peti Korpus Armije BiH, snage pet pješadijskih brigada) bile okružene srpskim snagama od početka rata 1992. godine. Sredinom 1995. godine združene srpske snage iz Republike Srpske, potpomognute srpskim snagama iz Republike srpske krajine i secesionističkih snaga Autonomne pokrajine zapadna Bosna pod zapovjedništvom Fikreta Abdića, započeli su veliku ofanzivu na ovo područje ali bez uspjeha. I dalje je Bihaćki okrug bio u opasnosti od okupacije, a međunarodna zajednica se plašila ponavljanja genocida poput onog u Srebrenici. To je bio jedan od razloga da se Hrvatskoj vojsci dadne podrška u oslobađanju okupiranih područja koja su držali Srbi u Hrvatskoj, što je učinjeno tokom operacije Oluja, a u kojoj je aktivno učestvovao i Peti Korpus Armije RBiH. Nakon uspješno okončane akcije Oluja, Bihaćki okrug je deblokiran nakon 1201 dan opsade[1]. Na zapadu i sjeveru spojen je sa Hrvatskom, te su se mogli pripremiti za kontraofanzivu prema istoku i rijeci Sani.

Tok operacije[uredi | uredi izvor]

10. oktobar[uredi | uredi izvor]

Operacije je započela u 3:00 sata ujutro 10. oktobra 1995. godine. Snage Petog Korpusa i Sedmog Korpusa Armije RBiH (17. viteška krajiška brigada), potpomognute drugim jedinicama Armije RBiH (Crni Labudovi,[2] Kakanjska 329. brigada[3]) su uspješno prešle rijeku Sanu u 4:00 sata ujutro, a već navečer oko 5:00 stigli su do predgrađa Sanskog Mosta.

11. oktobar[uredi | uredi izvor]

Snage Armije RBiH drže u okruženju srpske snage u Sanskom Mostu, a na njihove položaje djelovali artiljerijskim oružjem. Srpske snage su pokušale izvršiti kontranapad, angažujući i helikoptere.

12. oktobar[uredi | uredi izvor]

Srpsko civilno stanovništvo masovno bježi, dok jedinice Armije RBiH oslobađaju pojedine dijelove grada. Potpunu kontrolu nad gradom Armija RBiH ostvaruje za 9-10 sati. Srpske snage su pružile manji otpor, nakon što su se utvrdili u zgradi gradske pošte[4]. Nakon slamanja otpora, Peti Korpus postavlja svoje istureno komandno mjesto u današnjem Hotelu Sanus u centru grada.

13. oktobar[uredi | uredi izvor]

Pošto su u toku bili pregovori u američkom gradu Dayton, Ohio, međunarodna zajednica traži od Armije RBiH da zaustavi svako napredovanje i sva ofanzivna djelovanja dok se ne postigne sporazum. Ofanziva je završena, a time i rat u Bosni i Hercegovini, isti dan kada je postignut sporazum u Daytonu. Kao rezultat mirovnog sporazuma iz Daytona, danas je Sanski Most dio Federacije.

Reference[uredi | uredi izvor]