Operativni sistem sličan Unixu

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Evolucija Unix i Unix-sličnih sistema, počevši od 1969

Operativni sistem sličan Unixu (koji se ponekad naziva i Unixu sličan, UN*X ili *nix, na engleskom Unix-like) je onaj operativni sistem koji radi na sličan način kao i drugi Unix sistemi. Trenutno, ne postoji standard za definciju pojma.

Definicija[uredi | uredi izvor]

Open Group je vlasnik UNIX zaštitnog znaka i upravlja jedinstvenom UNIX specifikacijom, pri čemu se naziv "UNIX" koristi kao oznaka usaglašenosti. Ova grupa se protivi ovakvom načinu definicije drugih Unix sistema.

Drugi obično tretiraju "Unix" kao generički zaštitni znak. Unixu slični sistemi često imaju imena poput Unixa kao što su AIX, A/UX, HP-UX, IRIX, Linux, Minix, Ultrix, Xenix, Xinu i XNU. Drugi sistemi koriste potpuno različita imena kao što su Darwin/macOS, illumos/Solaris ili FreeBSD.

Historija[uredi | uredi izvor]

Pojednostavljena historija operativnih sistema sličnih Unixu.

Unixu slični sistemi počeli su se pojavljivati krajem sedamdesetih i početkom 1980-ih. Mnoge plaćene verzije, kao što su Idris (1978), UNOS (1982), Coherent (1983) i UniFlex (1985), imale su za cilj da pruže firmama funkcionalnost dostupnu akademskim korisnicima UNIX-a.

Razne besplatne, jeftine zamjene za UNIX pojavile su se 1980-ih i 1990-ih, uključujući 4.4BSD, Linux i Minix. Neki od njih su zauzvrat bili osnova za komercijalne Unix sisteme, kao što su BSD/OS i macOS. Nekoliko verzija (Mac) OS X/macOS-a koje rade na Mac računarima zasnovanim na Intel-u su certifikovane u okviru jedinstvene specifikacije UNIX-a.[1][2][3][4][5][6][7]

Kategorije[uredi | uredi izvor]

Izvorni UNIX[uredi | uredi izvor]

To su sistemi sa AT&T izvornim kodom. Većina (ali ne svi) komercijalnih UNIX sistema spadaju u ovu kategoriju. Kao i BSD sistemi, koji su potomci rada obavljenog na Univerzitetu Kalifornije krajem sedamdesetih i ranih 1980-ih. Neki od ovih sistema nemaju originalni AT&T kod, ali još uvijek mogu pratiti svoje porijeklo od izvornog koda napisanog u AT&T-u.

Brendirani UNIX[uredi | uredi izvor]

Ovi sistemi su uglavnom komercijalni su brendirani od strane Open Group kako bi se zadovoljile Single UNIX Specifikaciju i dozvoljeno je da nose naziv UNIX. Većina takvih sistema su komercijalni derivati baze System V koda u jednom ili drugom obliku.

Funkcionalni UNIX[uredi | uredi izvor]

Unix-sličan sistem se može nazvati bilo koji sistem koji se ponaša na način koji je dosljedan UNIX specifikaciji, uključujući i "program koji upravlja sesijama za prijavu i komandnu liniju"; [8] Konkretno, ovo se može odnositi na sisteme kao što su Linux ili Minix koji se ponašaju slično UNIX sistemu ali nemaju izvornu vezu sa baznim AT&T kodom.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Mac OS X Version 10.5 on Intel-based Macintosh computers". The Open Group. Pristupljeno December 4, 2014. 
  2. ^ "Mac OS X Version 10.6 on Intel-based Macintosh computers". The Open Group. Pristupljeno December 4, 2014. 
  3. ^ "Mac OS X Version 10.8 on Intel-based Macintosh computers". The Open Group. Pristupljeno December 4, 2014. 
  4. ^ "OS X Version 10.9 on Intel-based Macintosh computers". The Open Group. Pristupljeno December 4, 2014. 
  5. ^ "OS X version 10.10 Yosemite on Intel-based Mac computers". The Open Group. Pristupljeno October 23, 2015. 
  6. ^ "OS X version 10.11 El Capitan on Intel-based Mac computers". The Open Group. Pristupljeno October 23, 2015. 
  7. ^ "macOS version 10.12 Sierra on Intel-based Mac computers". The Open Group. Pristupljeno October 13, 2016. 
  8. ^ "Introduction to UNIX - Part 1: Basic Concepts". Arhivirano s originala, 5 April 2018. Pristupljeno April 4, 2014.  Nepoznat parametar |url-status= ignorisan (pomoć)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]