Palmotići

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Palmotić
Porodični grb
hrvatska plemićka porodica
Država Dubrovačka republika
Etničko porijeklo hrvatsko
Matična kuća Balislava (Boleslavić)
Osnivanje 13. vijek
Osnivač Palmo de Balislava
Sadašnji
rodonačelnik
izumrli 1709.

Palmotići (ital.: Palmotta), hrvatska plemićka porodica, jedna od najuglednijih starih patricijskih porodica iz Dubrovačke republike. Mnogi njeni članovi bili su na visokim državnim funkcijama, a bili su i pomorci, brodovlasnici, trgovci, diplomati, te poznati književnici.

Porodična historija[uredi | uredi izvor]

Ceremonijalni mač dubrovačkog kneza, poklon kralja Matije Korvina, kojeg je 1466. u Dubrovnik donio Dživo Palmotić

Svoje porijeklo Palmotići vuku najvjerovatnije sa područja srednjovjekovne Humske zemlje, odnosno Zahumlja. U sačuvanim dubrovačkim dokumentima se članovi porodice prvi put pominju u 13. vijeku. Oni potiču od Palma de Balislava, plemića koji se u dokumentima pominje u periodu 1282-1295. i čija je porodica u to vrijeme bila jedna od najuglednijih u Dubrovačkoj republici. Njegovi preci su se, prema dubrovačkim hroničarima, doselili godine 1157. i nazivali su se Balislava, odnosno Boleslavić. Njegovi sinovi Džore (Juraj), Vito i Andrija prvi su imali prezime de Palmota, odnosno Palmotić.

U dvjestogodišnjem periodu između 1440. i 1640. godine bilo je ukupno je 46 članova porodice u Velikom vijeću Republike, organu kojeg su sačinjavali svi punoljetni patriciji. U istom periodu Palmotići su 67 puta izabrani u Vijeće umoljenih, odnosno za senatore, a 34 ih je bilo članova Malog vijeća. Za dubrovačkog kneza, najvišeg državnog funkcionera, čiji je mandat trajao samo jedan mjesec, birani su 42 puta.

U 15. vijeku Palmotići su jedna od samo 33 preostale vlasteoske familije na području Dubrovačke republike. Proces izumiranja dubrovačkog plemstva nastavio se, pa su u 17. vijeku opstale samo 24 porodice, među kojima i Palmotići. Oni u tom periodu dostižu svoj vrhunac, ističući se posebno svojim književnim djelima.

Mnogi članovi porodice bili su diplomati i vršili razne funkcije na brojnim vladarskim dvorovima u tada poznatom svijetu. Jednom od njih, Dživu (Ivanu) Palmotiću, ambasadoru u Budimu, pripala je čast da ceremonijalni mač, poklon hrvatsko-ugarskog kralja Matije Korvina dubrovačkom knezu, lično dopremi 1466. godine iz Budima u Dubrovnik. Grb porodice Palmotić od tada sadrži prikaz mača.

Porodica je imala nekoliko grana, kojih se u 17. vijeku pominje šest, i koje su bile različito politički orijentisane. Najduže se održala grana koju je formirao Ivan Jakovljev Palmotić s nadimkom Dionorić (živio 1569-1647), čiji potomci su preuzeli i nosili taj nadimak u prezimenu.

Proces izumiranja dubrovačkih aristokratskih familija zahvatio je intenzivno u drugoj polovini 17. vijeka i Palmotiće. U velikom zemljotresu, koji je 1667. pogodio Dubrovnik, stradali su žena i djeca Jakete (Jakova) Palmotića Dionorića, posljednjeg muškog člana porodice, koji se tada kao poslanik nalazio u Carigradu. Do početka 18. vijeka živjela je od članova porodice samo Jelena Palmotić, čijom smrću 1709. godine se ugasila ta ugledna dubrovačka plemićka familija.

Najpoznatiji članovi porodice[uredi | uredi izvor]

Najpoznatiji članovi porodice u periodu od nekoliko vijekova bili su:

  • Dživo/Ivan (ital.: Giovanni), diplomat, živio u 16. vijeku
  • Džono/Junije (ital.: Giunio), (*7. novembra 1607 – †između 29. juna i 6. jula 1657.), hrvatski barokni pjesnik i dramatičar
  • Džore/Juraj (ital.: Giorgio), (1606-1675), Junijev brat, bio političar i dramatičar
  • Jaketa/Jakov Dionorić Palmotić (ital.: Giacomo), (*1623 – †22. februara 1680), diplomat i književnik

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]