Partizansko groblje u Mostaru

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

Koordinate: 43°20′34.3″N 17°47′52.9″E / 43.342861°N 17.798028°E / 43.342861; 17.798028

Partizansko groblje u Mostaru

Partizansko groblje u Mostaru izgradjeno je 1965. godine u čast svim Mostarcima poginulim u NOB-u. Ovo spomen-groblje je jedan od simbola grada na Neretvi i najljepših arhitektonskih projekata na području Balkana. [1]


Partizansko spomen groblje u Mostaru proglašeno je 2006. godine za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. [2]

Lokacija[uredi | uredi izvor]

Nalazi se u zapadnom dijelu Mostara, na sjevernim padinama lokaliteta označenog toponimom «Biskupova glavica», uz Ulicu Kralja Petra Krešimira IV, gdje je i glavni ulaz kompleksa. Kompleks spomen-groblja pošumljen je 60-ih godina, a na vrhu nalazi se i zaštitna zona gravitacijskog vodoopskrbnog rezervoara. Rasprostire se na 5.000 m2 i na šest nepravilnih terasa.

Uvidom u zemljišne knjige utvrđeno je da je zemljište kompleksa nacionalizirano i izuzeto od Biskupskog ordinarijata Mostar, te da na njemu nisu u potpunosti riješeni imovinsko pravni odnosi. [2]

Historija[uredi | uredi izvor]

Mostar je u periodu pred II svjetski rat imao 18000 stanovnika, a u NOB-u‚ aktivno je učestvovalo blizu 6000, odnosno svaki treći stanovnik i više od hiljadu žrtava fašizma. Mostar je dao i trinaest narodnih heroja. [2]

Spomenik podignut je u znak sjećanja na poginule mostarske partizane, antifašiste, pripadnike svih etničkih grupa grada Mostara i BiH, i u čast svih onih koji su se u II svjetskom ratu suprostavili fašizmu širom Evrope i svijeta.

Izgrađen je u periodu obnove i rekonstrukcije koja je nastupila nakon završetka Drugog svjetskog rata. [3] Projekat povjeren je Bogdanu Bogdanoviću, [4] poznatom jugoslovenskom arhitekti, [5]. Pripremni radovi počeli su u oktobru 1960. godine. Radove na bušenju i miniranju brda, te izgradnji spomenika, vodio je Ahmet Ribica, inžinjer građevine.

Spomenik je svečano otvorio 25. septembra 1965. godine Josip Broz Tito [6], povodom dvadesete godišnjice oslobođenja Mostara od fašizma i na dan formiranja Mostarskog bataljona. Izgradnju je finansirala Skupština općine uz brojne donacije mostarskih radnih organizacija. Dobrovoljnim radnim akcijama omladine pošumljena je šira zona spomenika.


Opis[uredi | uredi izvor]

Projektom izgradnje spomenika je bilo predviđeno 810 grobnih mjesta, ali je prikupljeno je samo 560 ostataka poginulih boraca, od čega je 8 narodnih heroja. Njihovi ostaci su položeni u betonske komore, dimenzija 60x40x50 cm, ispod grobnih obilježja, dok su kosti iz zajedničkih grobnica položene u spomen-kosturnicu u polukružnoj niši u kojoj se polažu vijenci. Za gradnju spomenika upotrijebljene su kamene ploče koje su skinute sa starih i devastiranih kamenih kuća ovog starog grada.

Na spomen groblju postavljeno je 630 nadgrobnih spomenika koje su 2004. godine, uz suglasnost autora, zamijenjene novim od kamena «tenelije», istog oblika i natpisa. [2]

Ploče imaju simbolično značenje, kao i cijeli spomenik. Oblici nadgrobnih ploča kojima su obilježeni pali borci podsjećaju na posječena stabla, simbol prekinute mladosti. [7]

U njegove staze ugrađeno je oko 87.000 kamenih oblutaka izvađenih iz Neretve, a njegove zelene površine krasilo je oko 1.200 različitog dekorativnog žbunja.

Zbog teške zapuštenosti [8], vandalizma [9], i devastiranosti, 2008. godine je počela obnova Partizanskog groblja. Finansiranje omogućeno je od strane vlade Norveške. [10] [1]


Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]