Idi na sadržaj

Patuljasta eliptična galaksija

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Patuljasta eliptična galaksija PGC 29388

Patuljasta eliptična galaksija (dE) jest eliptična galaksija koja je manja od obične eliptične galaksije. Prilično su česte u grupama i jatima galaksija i obično su pratioci drugih galaksija.

Primjeri

[uredi | uredi izvor]

Patuljaste eliptične galaksije ne treba miješati s rijetkom klasom "kompaktnih eliptičnih" galaksija, čiji je prototip M32, satelit galaksije Andromeda. Godine 1944. Walter Baade potvrdio je patuljaste eliptične galaksije NGC 147 i NGC 185 kao članove Lokalne grupe razdvajajući ih u pojedinačne zvijezde, zahvaljujući njihovoj relativno maloj udaljenosti. Pedesetih godina 20. stoljeća, dE su također otkrivene u obližnjim jatima Fornax i Virgo.[1]

Odnos prema drugim tipovima eliptičnih galaksija Patuljaste eliptične galaksije imaju plave apsolutne magnitude u rasponu −18 < MV < −14: slabije od običnih eliptičnih galaksija.

Profili površinskog sjaja običnih eliptičnih galaksija ranije su aproksimirani korištenjem de Vaucouleurovog modela, dok su dE aproksimirani eksponencijalno opadajućim profilom površinskog sjaja. Međutim, oba tipa se dobro uklapaju u opštiju funkciju, poznatu kao Sersicov model, i postoji kontinuitet Sersicovog indeksa (koji kvantificira oblik profila površinskog sjaja) kao funkcije luminoznosti galaksije.[2] Ovo se tumači kao da patuljaste eliptične i obične eliptične galaksije pripadaju jednom nizu.

Još slabiji tip eliptičnih galaksija, nazvan patuljaste sferoidne galaksije, može biti zaista zasebna klasa.

Porijeklo

[uredi | uredi izvor]

Patuljaste eliptične galaksije mogu biti primordijalni objekti. Unutar trenutno preferiranog kosmološkog Lambda-CDM modela, mali objekti (koji se sastoje od tamne materije i gasa) su prvi koji su se formirali. Zbog međusobnog gravitacionog privlačenja, neki od njih će se spojiti i formirati masivnije objekte. Dalja spajanja dovode do još masivnijih objekata. Proces koalescencije mogao bi dovesti do današnjih galaksija i nazvan je "hijerarhijsko spajanje". Ako je ova hipoteza tačna, patuljaste galaksije mogu biti gradivni blokovi današnjih velikih spiralnih galaksija, za koje se smatra da se spajaju i formiraju divovske eliptične galaksije.

Alternativni prijedlog[3] je da bi dE-ovi mogli biti ostaci spiralnih galaksija male mase koje su dobile okrugliji oblik djelovanjem ponovljenih gravitacijskih interakcija s običnim galaksijama unutar jata. Ovaj proces promjene morfologije galaksije interakcijama i uklanjanja većeg dijela njenog zvjezdanog diska nazvan je "uznemiravanje galaksije". Dokazi za ovu potonju hipotezu navedeni su zbog zvjezdanih diskova i slabih spiralnih krakova koji se vide u nekim dE-ovima. Prema ovoj alternativnoj hipotezi, anemični spiralni krakovi i disk su modificirana verzija originalnog zvjezdanog diska sada transformirane spiralne galaksije.

Istovremeno, scenarij uznemiravanja galaksije ne može biti potpuna slika.[4] Visoko izolovana patuljasta eliptična galaksija CG 611 posjeduje iste fizičke atribute kao dE galaksije u jatima - poput koherentne rotacije i slabih spiralnih krakova - atribute za koje se ranije pretpostavljalo da pružaju dokaz da su dE galaksije nekada bile spiralne galaksije prije procesa transformacije koji zahtijeva uranjanje u jato galaksija. CG 611 ima gasni disk koji se rotira suprotno od svog zvjezdanog diska,[5] što jasno otkriva da disk ove dE galaksije raste putem akrecijskih događaja. Ako bi CG 611 pala u jato galaksija, uklanjanje pritiska udara oreolom jata vrućeg rendgenskog gasa uklonilo bi gasni disk CG 611 i ostavilo dE galaksiju siromašnu gasom koja odmah podsjeća na ostale dE u jatu. To jest, ne bi bilo potrebno uklanjanje zvijezda niti preoblikovanje galaksije unutar gustog okruženja jata galaksija, što potkopava ideju da su dE galaksije nekada bile spiralne galaksije.

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ G. Reaves (1956), Dwarf galaxies in the Virgo cluster
  2. ↑ Graham, A. & Guzman, R. (juni 2003). "HST photometry of dwarf elliptical galaxies in Coma, and an explanation for the alleged structural dichotomy between dwarf and bright elliptical galaxies". The Astronomical Journal. 125 (6): 2936–2958. arXiv:astro-ph/0303391. Bibcode:2003AJ....125.2936G. doi:10.1086/374992. S2CID 13284968.
  3. ↑ Moore, B.; et al. (1996). "Galaxy harassment and the evolution of clusters of galaxies". Nature. 379 (6566): 613–616. arXiv:astro-ph/9510034. Bibcode:1996Natur.379..613M. doi:10.1038/379613a0. S2CID 4303659.
  4. ↑ Janz, J.; et al. (2017). "Implications for the origin of early-type dwarf galaxies – the discovery of rotation in isolated, low-mass early-type galaxies". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 468 (3): 2850–2864. arXiv:1703.04975. Bibcode:2017MNRAS.468.2850J. doi:10.1093/mnras/stx634.
  5. ↑ Graham, A.W.; et al. (2017). "Implications for the origin of early-type dwarf galaxies: A detailed look at the isolated, rotating, early-type dwarf galaxy LEDA 2108986 (CG 611), ramifications for the fundamental plane's S2
    K     kinematic scaling, and the spin-ellipticity diagram"    . Astrophysical Journal. 840 (2): 68. arXiv:1705.03587. Bibcode:2017ApJ...840...68G. doi:10.3847/1538-4357/aa6e56. S2CID 54018338.
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Patuljasta_eliptična_galaksija&oldid=3735151"