Petar I, car Rusije

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Petar Veliki)
Idi na: navigacija, traži
Petar I
Peter der-Grosse 1838 PR.jpg
Vladavina 7. maj 1682 - 8. februar 1725
Prethodnik Fjodor III
Nasljednik Katarina I
Krunidba 25. juni 1682
Supružnik Eudoksija Lopukina
Katarina Aleksejevna
Djeca Aleksej Petrovič
Ana Petrovna
Elizabeta, carica Rusije
Dinastija Romanov
Otac Aleksej I, car Rusije
Majka Natalija Kirilovna Nariškina
Rođenje 10. juni 1672
Moskva
Smrt 8. februar 1725

Petar I (10. juni 1672 - 8. februar 1725), poznat i kao Petar Veliki, je bio prvi car Rusije koji se proglasio imperatorom[1]. Kroz niz uspješnih ratova proširio je carstvo koje je postalo glavna evropska sila. On je predvodio kulturnu revoluciju koja je zamijenila tradicionalni srednjovjekovni društveni i politički sistem. Reforme Petra Velikog su ostavile trajan uticaj na Rusiju i mnoge institucije ruske vlade vode porijeklo od njegove vladavine.

Život[uredi | uredi izvor]

Rane godine[uredi | uredi izvor]

Bio je sin cara Alekseja I i Natalije Nariškine. Od malih nogu, Petrovo obrazovanje (koje je naručio car Aleksej I) je bilo u rukama nekoliko tutora, prije svega Nikite Zotova, Patricka Gordona i Paula Menesiusa. Car Aleksej I umire 29. januara 1676. godine ostavljajući suverenitet Petrovom starijem polubratu, slabom i bolesnom Feodoru III. Tokom ovog perioda, vladu je vodio Artamon Matveev, prijatelj cara Alekseja I, politička glava porodice Nariškin i blizak prijatelj Petra. Sve se promijenilo kada je car Feodor III umro 1682. godine. Pošto Feodor nije imao djece, nastao je spor između porodica Nariškin i Miloslavski oko toga ko bi trebao naslijediti ruski tron. Slijedeći na redu za prijestolje je bio drugi Petrov polubrat Ivan V ali je on bio hronični bolesnik. Zbog toga je Boyar Duma (Vijeće ruskih plemića) izabralo 10-godišnjeg Petra koji je postao car sa svojom majkom kao regentom. Sophia Alekseyevna, jedna od kćeri cara Alekseja I iz prvog braka, je predvodila pobunu od aprila do maja 1682. godine. U kasnijim sukobima, neki od Petrovih rođaka i prijatelja su ubijeni, uključujući Matveeva, a Petar je svjedočio nekim od ovih djela političkog nasilja.

Bilješke[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Iako je "imperator" zvanična titula ruskog vladara od 1721. godine, pri svakodnevnom spominjanju ruskih vladara koristi se titula cara.