Razlika između izmjena na stranici "Helij"

Idi na navigaciju Idi na pretragu
Dodana 2.362 bajta ,  prije 6 godina
nema sažetka izmjene
U [[litosfera|litosferi]] helij se također javlja, ali u veoma malim količinama. Praktično sav helij koji je postojao na Zemlji nije mogao da gradi jedinjenja sa drugim elementima pa je zbog male mase napustio atmosferu Zemlje.
 
== Izotopi i osobineOsobine ==
=== U kvantnoj mehanici ===
Iz perspektive [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]], helij je drugi najjednostavniji model [[atom]]a, nakon atoma [[vodonik]]a. Helij se sastoji od dva [[elektron]]a u atomskim orbitalama koji okružuju jezgro sastavljeno iz dva [[proton]]a i nekoliko neutrona, u zavisnosti od izotopa. U skladu sa Newtonovom mehanikom, nijedan sistem koji se sastoji iz više od dvije čestice ne može se riješiti tačnom analitičkim matematičkim pristupom (vidi [[problem tri tijela]]) pa tako ni helij nije izuzetak. Međutim, neophodne su numeričke matematičke metode, čak i za riješavanje sistema od jednog jezga i dva elektrona. Takve metode izračunske hemije se koriste za kreiranje kvantnomehaničkog prikaza veza elektrona helija, koji su tačni unutar manje od 2% od tačne vrijednosti, a za to je potrebno samo nekoliko koraka izračuna.<ref name="watkins" /> U takvim modelima otkriveno je da svaki elektron u heliju djelimično zaklanja jezgro drugom elektronu, tako da je efektivni nuklearni naboj ''Z'' koji djeluje na svaki elektron iznosi oko 1,69 jedinica, a ne 2 naboja klasičnog ''golog'' jezgra helija.
 
=== Kao gas ===
Javlja se u obliku 2 postojana [[izotop]]a - <sup>3</sup>He i <sup>4</sup>He kao i 6 nepostojanih: <sup>5</sup>He, <sup>6</sup>He, <sup>7</sup>He, <sup>8</sup>He, <sup>9</sup>He i <sup>10</sup>He. Nema nikakav biološki značaj.
[[Datoteka:HeTube.jpg|thumb|lijevo|200px|Pražnjenje u cijevi oblika atomskog simbola helija napunjenoj helijem]]
Helij je drugi najslabije reaktivni plemeniti gas, nakon [[neon]]a, a samim tim i drugi najslabije reaktivni element uopće.<ref name="lewars" /> On je inertni i monoatomski gas u svim standardnim uslovima. Pošto helij ima relativno malu [[molarna masa|molarnu (atomsku) masu]], njegova [[toplotna provodljivost]], specifična toplota i [[brzina zvuka]] u njemu u gasnoj fazi je veća nego u svim drugim gasovima osim vodonika. Iz sličnih razloga i zbog male veličine atoma helija, brzina difuzije helija kroz čvrsta tijela je tri puta veća nego kod običnog zraka i oko 65% od one kod vodonika.<ref name=enc/>
 
== Izotopi ==
Javlja se u obliku 2 postojana [[izotop]]a - <sup>3</sup>He i <sup>4</sup>He kao i 6 nepostojanih: <sup>5</sup>He, <sup>6</sup>He, <sup>7</sup>He, <sup>8</sup>He, <sup>9</sup>He i <sup>10</sup>He. Nema nikakav biološki značaj.
 
== Upotreba ==
* Kao najlakši siguran gas (nezapaljiv) koristio se za punjenje balona. Sada se sve rjeđe koristi zbog velikih troškova pri dobijanju, a umjesto njega se najčešće koristi zagrijan zrak.
* Zbog male rastvorljivosti u [[krv]]i koristi se kao sastojak mješavine za [[ronjenje]] na velikim dubinama.
* Nema nikakav biološki značaj.
 
== Dobijanje helija ==
<ref name="kapica">Kapitza, P. (1938). "Viscosity of Liquid Helium below the λ-Point". Nature 141 (3558): 74. {{doi|10.1038/141074a0}}</ref>
<ref name="osher">Osheroff, D. D.; Richardson, R. C.; Lee, D. M. (1972). ''Evidence for a New Phase of Solid He<sup>3</sup>''. Phys. Rev. Lett. 28 (14): 885–888 {{doi|10.1103/PhysRevLett.28.885}}</ref>
<ref name="watkins">{{Cite news|url=http://www.sjsu.edu/faculty/watkins/helium.htm|author=Watkins, Thayer|publisher=San Jose State University|title=The Old Quantum Physics of Niels Bohr and the Spectrum of Helium: A Modified Version of the Bohr Model}}</ref>
<ref name="lewars">{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=IoFzgBSSCwEC&pg=PA70|title=Modelling Marvels|author=Lewars, Errol G. |publisher=Springer|year=2008|isbn=1-4020-6972-3|pages=70–71}}</ref>
}}
 
73.705

izmjena

Navigacija