Prača (Pale-Prača)

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Za druga značenja, pogledajte Prača (čvor).
Koordinate: 43°45′49″N 18°45′54″E / 43.7637°N 18.7651°E / 43.7637; 18.7651
Prača
naselje
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Federacija Bosne i Hercegovine
Kanton Flag of Bosnian Podrinje.svg Bosansko-podrinjski
Općina Pale-Prača
Koordinate 43°45′49″N 18°45′54″E / 43.7637°N 18.7651°E / 43.7637; 18.7651
Stanovništvo
 - Naselje 1.024 (1991)
Vremenska zona Srednjoevropsko vrijeme
Pozivni broj (+387) 38
Matični broj 170704[1]
Matični broj općine 11576
Prača u Bosni i Hercegovini

Prača je naseljeno mjesto u općini Pale-Prača, Bosna i Hercegovina.[2] Naselje Prača je smješteno na obalama rijeke Prače a ujedno je i centar općine Pale-Prača, jedne od tri općine Bosansko-podrinjskog kantona. Leži između planina Jahorina, Romanija, Crni rajski vrh, Klek, te Borovac. Prača je od Goražda udaljena 40-tak, a od Sarajeva 35 kilometara, te je povezana sa ostatkom Bosne i Hercegovine modernim putevima. Nalazi se na nadmorskoj visini od 639 do 1344 metara.

Prača u srednjem vijeku[uredi | uredi izvor]

Prača, (Praça), srednjovjekovno naselje i trg na rijeci Prači, lijevoj pritoci Drine u koju se ulijeva kod Ustiprače u istočnoj Bosni. Današnji gradić Prača smješten je na sredini puta između Sarajeva i Goražda.

Župa Vrhprača koja se spominje u povelji ugarskog kralja Bele IV od 12.7. 1244. ('comitatus Vrch pracha') ukazuje da je u nekom ranijem periodu egzistirala i župa pod imenom Prača. Prvi spomen Prače u dubrovačkim izvorima je iz 1361. Tada je Nikola Miletković iz Prače postao dubrovačkim građaninom. Prača pripada privredno najrazvijenijim naseljima u Bosni druge polovine 14. i prvih decenija 15. st. U jednoj odluci dubrovačke vlade od 12.8. 1380. među najvažnija mjesta Srbije i Bosne u kojima se zadržavaju Dubrovčani, pored Drijeva, Srebrenice i Novog Brda, navedena je i Prača. Privredni život je pod utjecajem Dubrovčana ali istaknuta je uloga domaćih trgovaca. Oni su aktivni u izvozu olova iz obližnjeg rudnika Olovo. Ističu se Mikoje Radanović zvani Tezalo, otac čuvenog Braila Tezalovića, Bogdan Muržić i Brajko Hvaonić. Od tridesetih godina, sa smanjenim interesom za olovnu rudu slabi i privreda Prače.

Naselje Prača pripadalo je župi Borač. U rukama je vlastelinske porodice Pavlovići. Pored njega je tvrđava Novi (Pavlovac (Novi u Prači)) koja je sagrađena u 15. vijeku radi zaštite staroga trga. U osmansko doba pored naselja egzistira nahija Prača (Čataldža). U austrougarsko doba kroz Praču je prolazila pruga Sarajevo- Višegrad.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Sastav stanovništva – naselje Prača
2013.[3]1991.[4]1981.[5]1971.[6]1961.[7]
Osoba341 (100,0%)1 024 (100,0%)1 118 (100,0%)1 110 (100,0%)881 (100,0%)
Srbi517 (50,49%)599 (53,58%)572 (51,53%)459 (52,10%)
Bošnjaci1 502 (49,02%)1 490 (43,83%)1 521 (46,94%)1 358 (40,64%)
Ostali3 (0,293%)1 (0,089%)2 (0,180%)2 (0,227%)
Hrvati1 (0,098%)10 (1,135%)
Jugoslaveni1 (0,098%)24 (2,147%)1 (0,090%)31 (3,519%)
Crnogorci4 (0,358%)4 (0,360%)16 (1,816%)
Albanci7 (0,631%)5 (0,568%)
Mađari3 (0,270%)
  1. 1 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Desanka Kovačević, Prača, Enciklopedija Jugoslavije 6, Zagreb 1965, 579-580.
  • Десанка Ковачевић-Којић, Градска насеља средњовјековне босанске државе, Сарајево 1978, 22-23, 37, 39, 62-63, 99, 172, 175, 177.
  • Милан Васић, Земља Павловића у свјетлу турских извора, 'Земља Павловића. Средњи вијек и период Турске владавине', Бања Лука-Српско Сарајево 2003, 305-326.
  • Svjetlost Evrope u BiH, Sarajevo 2004, 30;
  • Hasib Muhović, Prača i okolina od najstarijih vremena do danas, Sarajevo 2008.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Sistematski spisak općina i naselja". fzs.ba. Pristupljeno 9. 10. 2015. 
  2. ^ "Općina Pale-Prača". nasbih.com. Pristupljeno 9. 10. 2015. 
  3. ^ "Naselje Prača". nasbih.com. Pristupljeno 9. 10. 2015. 
  4. ^ "Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991. (str. 11)". fzs.ba. Pristupljeno 16. 3. 2016. 
  5. ^ "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981.". stat.gov.rs. Pristupljeno 9. 10. 2015. 
  6. ^ "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971.". stat.gov.rs. Pristupljeno 9. 10. 2015. 
  7. ^ "Nacionalni sastav stanovništva FNR Jugoslavije 1961.". stat.gov.rs. Pristupljeno 16. 3. 2016. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]