Predsjednik Francuske

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Predsjednik Francuske
MarquePresident.svg
Marques des présidents de la République française
Emmanuel Macron (cropped).jpg
trenutno
Emmanuel Macron

od 14. maja 2017.
Izvršna grana vlasti Francuske
StatusŠef države
PrebivališteElizejska palača
SjedištePariz, Francuska
PredlagačMin. 500 izabranih zvaničnika
MandatPet godina, može se obnoviti jednom
Konstituirani instrumentUstav Francuske
Osnivanje
  • Druga Republika: 20. decembar 1848.
  • Peta Republika: 4. oktobar 1958.
Prvi nosilacLouis Napoleon Bonaparte
ZamjenikPremijer Rusije
Plata€179,000 godišnje[1]
Veb-sajtwww.elysee.fr

Predsjednik Francuske je šef države, vrhovni organ izvršne vlasti, s velikim ovlaštenjima koja su kroz historiju varirala ovisno o ustavu koji je bio na snazi.

Predsjednik Francuske je ujedno i ex officio koprinc Andore, nositelj najviših titula Légion d'honneur i Ordre national du Mérite te honorarni protokanon bazilike sv. Ivana Lateranskog u Rimu. Bira se na 5 godina i može biti izabran za još samo jedan mandat.

Institut predsjednika u Francusku je prvi put uveden 1848. godine, kada je Louis Bonaparte tokom četiri godine obnašao tu dužnost. Institucija je ponovo ukinuta 1852. godine kada se Bonaparte nakon državnog udara proglasio carem, a ponovo je vraćena 1871. godine i potvrđena u ustavu iz 1875. godine. Od Treće republike, institut predsjednika je konstanta (uz prekide tokom njemačke okupacije i Privremene vlade), mada su njegove ovlasti i moći varirale. Današnje ovlasti, koje su izrazito naglašene u odnosu na druge grane vlasti, regulirane su ustavom iz 1958. godine, a koji je donesen na inicijativu Charlesa de Gaullea.

Trenutni predsjednik je Emmanuel Macron, obnašavši dužnost predsjednika od 14. maja 2017. godine.[2]

Krivična odgovornost i opoziv[uredi | uredi izvor]

Članovi 67. i 68. organiziuju režim krivične odgovornosti predsjednika. Reformirani su ustavnim aktom iz 2007. godine kako bi se razjasnila situacija koja je prethodno rezultirala pravnim kontroverzama.[3]

Predsjednik Republike uživa imunitet tokom svog mandata: od njih se ne može tražiti svjedočenje pred bilo kojom jurisdikcijom, ne može se protiv njih goniti itd. Međutim, zastara je suspendovana za vrijeme njihovog mandata, a istrage i gonjenja mogu se ponovo pokrenuti najkasnije mjesec dana nakon napuštanja funkcije.

Predsjednik se ne smatra osobno odgovornim za svoje postupke u službenom svojstvu, osim ako su za njihove postupke optuženi pred Međunarodnim krivičnim sudom (Francuska je član MKS-a, a predsjednik je francuski državljanin kao i drugi koji slijedi pravila Suda) ili gdje im je premješten opoziv. Opoziv može izreći Republički viši sud, specijalni sud sazvan iz oba doma parlamenta na prijedlog bilo kojeg doma, ako predsjednik nije ispunio svoje dužnosti na način koji očito sprečava nastavak njihovog mandata.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Président de la République: 14 910 € bruts par mois, Le Journal Du Net
  2. ^ Preliminarni rezultati: Emmanuel Macron je novi predsjednik Francuskea na Klix.ba
  3. ^ Za sve ovo, pogledati Članke 67. i 68. La responsabilité pénale du président de la République, Revue française de droit constitutionnel, n° 49 –2002/1, P.U.F., ISBN 978-2-13-052789-3

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]