Raba (rijeka)

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Rijeka Raab
Rum hídv.jpg
Dužina 265[1] km
Izvor planina Osser (Štajerska)
Ušće kod Győra (Mađarska) u Dunav
Ulijeva se u Dunav
Pritoke Weizbach, Lafnitz, Pinka, Rabnitz, Güns

Raba (njem. Raab; mađ. Rába; slo. Raba; lat. Arrabo) jest rijeka u jugoistočnoj Austriji i zapadnoj Mađarskoj, desna pritoka Dunava, te treća rijeka po dužini i najveća pritoka Dunava u Mađarskoj. Dužina rijeke je oko 265 km.[1]

Hidrologija[uredi | uredi izvor]

Raba izvire u centralnoj Štajerskoj na obroncima planine Osser (Okrug Hohenau an der Raab) na nadmorskoj visini od 1548 metara, nekoliko kilometara istočno od grada Bruck an der Mur.[1]

Od tamo teče prema jugoistoku, preko Gradišća i nedaleko od Jennersdorfa gdje nakon 110 km toka ulazi u Mađarsku.

Tamo u gornjem dijelu svog toka formira austrijsko-mađarsku granicu, zatim svija prema istoku i uz velike meandre protiče kroz mađarske pokrajne Vas i Győr-Moson-Sopron, gdje sjeverno od grada Győr uliva u dunavski rukavac Mosoni.

Sliv Rabe ima površinu od 14.968 km², te nije plovna, ali je to ipak bio jedan od glavnih transportnih pravaca u rimsko doba. Danas uglavnom ima značaj kao izvor hidroenergije i pitke vode, kao i poljoprivredni i turistički značaj. Svakog ljeta privlači mnoge kupače i veslače, kajakare, i ostale turiste koji vole provoditi vrijeme na rijekama. U austrijskom dijelu od Gleisdorfa do Jennersdorfa duž korita rijeke ide željeznička pruga.[1]

Utvrđeno je da je Raba u ranom kenozoiku tekla u suprotnom pravcu, ali je usljed tektonskih pomjeraja, promijenila smjer.

Historija[uredi | uredi izvor]

Raba je još u rimsko doba imala ekonomski i trgovački značaj. Nekoliko vojnih utvrđenja (Sárvár, Rábahídvég, Körmend) sagrađeno je u srednjem vijeku radi čuvanja riječnih prelaza, a sama rijeka je pravila odbrambenu granicu prilikom nadiranja osvajačkih vojski, naročito Osmanlija.

U 19. vijeku se po prvi put reguliše tok Rabe i 1896. godine kod grada Ikervár se gradi prva hidrocentrala u Mađarskoj.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Velika grupacija Slovenaca koja živi u sjevernom dijelu Mađarske, a ima ih otprilike 5-6.000, ovu rijeku zovu Slovenska Raba. Osim etničkih Mađara, dio populacije doline Rabe (slov. Porabje, mađ. Vendvidék) čine i Rabski Slovenci, koji su najzapadnija grupa mađarskih Slovenaca. Većina ove etničke grupe živi u mjestu Szentgotthárd (slov. Monošter), i u okolnim manjim selima. Dolina Rabe se može posmatrati kao dio većeg regiona Prekomurja.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d "Raab (Raba)" (jezik: njemački). Austria-Forum. Pristupljeno 03. 02. 2016..  Provjerite vrijednost datuma kod: |accessdate= (pomoć)
  2. ^ "Slovenians in Hungary". Ministry of Foreign Affairs, Government of Slovenia. Pristupljeno 11 February 2011.