Razmjenjivač toplote

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Razmjenjivač toplote ili izmjenjivač toplote predstavlja termodinamički sklop koji radi na principu razmjene toplote između fluida. Fluidi se kreću pod uticajem pumpe ili sličnog uređaja u cijevima koje obično imaju međusobnu saosnost (poklapanje osa simetrije). U principu, jedna se cijev nalazi u drugoj, odnosno jedan medij se kreće u prstenu između površina dvije cijevi, a kroz unutrašnju cijev protiče drugi medij. Obzirom na smjerove kretanja fluida, razmjenjivači toplote se dijele na istosmjerne i protivstrujne. Ovaj primjer važi za razmjenjivače "cijev u cijevi". Međutim, postoje takvi uređaji u praksi koji imaju posebne oblike. Zbog racionalnijeg iskorištenja prostora, cijevi razmjenjivača se prave u složenim geometrijskim oblicima (više redova sa manjim dužinama). Na taj način funkcija ostaje ista, a štedi se na prostoru.

Fluidi koji se koriste su najčešće ulje i voda. Fluidi se nekad mogu i dodirivati, mada se češće koristi pregrada između njih da se ne miješaju. Obje vrste razmjenjivača imaju svoje prednosti i mane, mada se češće koristi protustrujni zbog bržeg prelaska toplote između fluida, kao i zbog potrebe za manjim dužinama razmjenjivača.

Proračun razmjenjivača se vrši obično na osnovu razmijenjene toplote Q. Uslov je da predata toplota jednog medija bude jednaka primljenoj toploti drugog medija, i obratno.

Nauka koja izučava razmjenjivače toplote je termodinamika (oblast provođenja toplote i difuzija). Primjeri razmjenjivača toplote su: bojler, razne vrste grijalica, rashladni uređaji, uređaji za podmazivanje i sl.