Rudo

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Koordinate: 43°37′N 19°22′E / 43.617°N 19.367°E / 43.617; 19.367
Rudo
(Općina i naselje)
Službeni naziv: Općina Rudo
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Republika Srpska
Općina Rudo
Nadmorska visina 390 m n.v. 
Koordinate 43°37′N 19°22′E / 43.617°N 19.367°E / 43.617; 19.367
Površina
 - Naselje 0.6 km2
 - Općina 347.63 km2
Stanovništvo
 - Naselje 1.949 (2013)
 - Općina 8.834 (2013)
Gustoća
 - Naselje 3.248.33 /km2 
 - Općina 25.41 /km2 
Gradonačelnik Milko Čolaković[1] (SNSD)
Vremenska zona Srednjoevropsko vrijeme
Poštanski broj 73 260
Pozivni broj (+387) 58
Matični broj 221562[2]
Matični broj općine 20524
Rudo u Bosni i Hercegovini
Web stranica: Općina Rudo

Rudo je naselje i središte istoimene općine na krajnjem istoku Bosne i Hercegovine, u blizini granice sa Srbijom.[3] Poznato je historijsko mjesto iz NOB-a, gdje je 22. decembra 1941. osnovana Prva proleterska brigada NOP-a.

Historija

Staro Rudo, osnovano je 1555. godine kao zadužbina Mustafa Paše Sokolovića, koji je inače bratić nadaleko čuvenijeg i poznatijeg Mehmed paše Sokolovića, koji također potiče iz ovog kraja - sela po imenu Sokolovići.

Pod turskom vladavinom Rudo je bilo punih 412 godina. Veliki događaj koji je značajan za nastanak novog Rudog je Veliki povodanj iz 1896. godine. U tom periodu od 1878 - 1918. godine Rudo je bilo pod austrougarskom upravom, i za njega se vezuju mnogi detalji koji se tiču razvoja opštine.

Novo Rudo gradi se kao prvi grad po urbanističkom planu u BiH. Uskotračna pruga ovim krajem prolazi 1906. godine a odmah naredne godine osniva se i jedna od prvih zadruga u BiH. 21 decembra 1942 u Rudom se osniva Prva proleterska narodnooslobodilačka udarna brigada. Proslava ovog dana je najznačajniji događaj iz perioda nakon drugog svjetskog rata.

Kultura

Nacionalni spomenici

Stanovništvo

Nacionalni sastav stanovništva - općina Rudo

Sastav stanovništva - općina Rudo
2013.[3] 1991.[6] 1981.[5] 1971.[4]
Osoba 1 8834 (100,0%) 11571 (100,0%) 13601 (100,0%) 15982 (100,0%)
Bošnjaci - 2 3130 (27,05%) 3 4382 (32,22%) 4 5532 (34,61%)
Srbi - 8150 (70,43%) 8699 (63,96%) 10155 (63,54%)
Makedonci - - 7 (0,051%) 14 (0,088%)
Crnogorci - - 121 (0,890%) 94 (0,588%)
Slovenci - - 3 (0,022%) -
Jugoslaveni - 106 (0,916%) 312 (2,294%) 80 (0,501%)
Albanci - - 5 (0,037%) 33 (0,206%)
Hrvati - 5 (0,043%) 24 (0,176%) 18 (0,113%)
Ostali - 180 (1,556%) 48 (0,353%) 56 (0,350%)
  1. 1 Preliminarni rezultati.
  2. 2 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.
  3. 3 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.
  4. 4 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.

Nacionalni sastav stanovništva - naselje Rudo

Sastav stanovništva - naselje Rudo
2013.[7] 1991.[6] 1981.[5] 1971.[4]
Osoba 1 1949 (100,0%) 2077 (100,0%) 1760 (100,0%) 1258 (100,0%)
Bošnjaci - 2 731 (35,19%) 3 554 (31,48%) 4 488 (38,79%)
Srbi - 1203 (57,92%) 987 (56,08%) 677 (53,82%)
Makedonci - - 5 (0,284%) 2 (0,159%)
Crnogorci - - 58 (3,295%) 58 (4,610%)
Jugoslaveni - 68 (3,274%) 136 (7,727%) 22 (1,749%)
Albanci - - 4 (0,227%) 2 (0,159%)
Hrvati - 2 (0,096%) 10 (0,568%) 6 (0,477%)
Ostali - 73 (3,515%) 6 (0,341%) 3 (0,238%)
  1. 1 Preliminarni rezultati.
  2. 2 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.
  3. 3 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.
  4. 4 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.

Rekli su o Rudom

Ćamil Sijarić piše:

Okrenuto dolini pod sobom, Limu u njoj i poljani gdje je bilo Staro Rudo, Novo Rudo je – ovdje na brijegu, na visini, na vidiku, bilo kao na kakvom čardaku sa kojeg gleda na sve strane...

...I vidio je daleko ovaj grad – i ne samo očima, nego i duhom. Naime, bio je jedan od prvih gradova na Limu i Drini koji je vidio pozorišne predstave, osnovao škole, otvorio biblioteke i čitaonice, i nad sve to – još prije 80 godina, stao da se nadnosi svojim duhom što i nije čudo, jer Ruđani su, bar u većini, jedan u pravom smislu građanski svijet i bogatstva koja se duha ljudskog tiče, nisu mu strane.

Spomenici i zanimljivosti

Spomenici

U općini Rudo postoji spomenik "Prve proleterske narodno-oslobodilačke brigade" koji se nalazi na Trgu slobode. Zatim spomenik "Palih boraca" u zadnjem ratu i spomen kuća istim. Osim toga nalazi se i Partizansko groblje na sjećanje palih boraca u Drugom svjetskom ratu.

Zanimljivosti

Rijeka Lim koja sve više i više privlači zaljubljenike prirode a u planu je izgradnja evropskog sela i Vodenog Ćire kao nove turističke atrakcije. Uz to kroz Rudo protiče najkraća rijeka Evrope[potreban citat] "Krupica".

Općini Rudo pripada eksklava Sastavci, koja je u potpunosti okružena teritorijem Republike Srbije. O teritoriju se vode pregovori.[8] Bosna i Hercegovina insistira na svom pravu da su Sastavci, koje se naselje naziva i Međurječje, spojeni s matičnim teritorijem[8] dok Srbija insistira na pravu spajanja jugozapadnih dijelova općine Priboj sa općinskim središtem.[8]. Postoji i kuća koja je podijeljna granicom[9].

Reference

Vanjski linkovi