Rustem-paša Opuković

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Damat Rustem-paša Opuković (osmanlijski turski: رستم پاشا, turski: Rüstem-paşa). Rođen je u Butmiru kod Sarajeva oko 1500. godine, a umro u Istanbulu 10. jula 1561. Bio je osmanlijski državnik bošnjačkog porijekla. Zbog istog imena i vremena u kojem su živjeli historičari ga često mijenjaju sa Rustem-pašom Hrvatom, rođenim u Skradinu (postoji i mišljenje da je riječ o istoj osobi).


Biografija[uredi | uredi izvor]

Rustem-paša je pripadnik ugledne i u Osmanlijskom Carstvu izuzetno utjecajne bošnjačke porodice Opuković. Najstariji je sin Mustaj-bega Opukovića i brat kapudan paše Sinan-paše i mostarskog namjesnika Karađoz-bega. Imao je i jednu sestru po imenu Nefisa. Odlaskom u Istanbul stekao je zavidnu karijeru. 26. novembra 1539. godine oženio je sultaniju Mihrimah, kćerku sultana Sulejmana. I prije nego je prvi put imenovan velikim vezirom obavljao je visoke dužnosti. Bio je beglerbeg Dijarbekira, zatim Anadolije, a velikim vezirom prvi put je imenovan 1553., na ovoj funkciji je ostao do 1554. Ubrzo je ponovo imenovan velikim vezirom, naslijedivši na toj funkciji Kara Ahmed-pašu. Drugi mandat mu je trajao do smrti 1561.godine, a na toj funkciji ga je naslijedi još jedan Bošnjak Semiz Ali-paša Pračić. Oko Rustem-paše postoje mnogo nedoumice, jedan broj historičara ga opisuje kao pohlepnog i bolesno ambicioznog, a drugi potpuno suprotno, govoreći da je riječ o staloženom i bogobojaznom čovjeku. Jedan od najvećih razloga zbog kojih je ličnost Rustem-paše kontroverzna je činjenica da ga pristalice šehzade Mustafe (prije svih pjesnik Jahja Taslidžak) optužuju kao glavnog krivca za smrt tog Sulejmanovog sina. S druge strane brojni historičari optužuju princa Mustafu da je sam kriv za svoju smrt jer je spremao svrgavanje svoga oca te da je Rustem-pašina krivica u tim dešavanjima zanemariva.


Porodica i zaostavština[uredi | uredi izvor]

Sa sultanijom Mihrimah Rustem-paša je imao troje djece:

- Ayşe Hümaşah Hanımsultan

- Sultanzade Osman Bey

- Sultanzade Mehmed Bey

Iza sebe je ostavio brojne zadužbine od kojih su najpoznatije džamija na trgu Eminonu u Istanbulu i džamija u Tekirdagu. U Istanbulu je dao sagraditi i dvije medrese. I u svom zavičaju ostavio je brojne vakufe a svakako su najpoznatiji bezistan u Sarajevu poznat pod imenom Brusa bezistan te jedan most u Sarajevskom polju. Rustem-paša se smatra jednim od najbogatijih ljudi u historiji Osmanlijskog Carstva.

Umro je u Istanbulu i ukopan je u turbetu pored Šehzade džamije.

Izvori[uredi | uredi izvor]

1. Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları

2. Suraiyah Faroqhi, Subjects of the Sultan: Culture and Daily Life in the Ottoman Empire, 2005. I B Tauris