Sabit Alaudin Užičanin

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Sabit Alaudin Užičanin
Rođenjeoko 1650.
Užice, Osmanlijsko Carstvo
Smrt5. septembar 1712.
Istanbul, Osmanlijsko Carstvo
Zanimanjepjesnik
Jezikturski
NacionalnostBošnjak

Sabit Alaudin Užičanin rođen je oko 1650. u Užicu, a umro u Istanbulu 5. septembra 1712. U izvorima ga češće nazivaju Bosnevi (Bošnjak) nego Užičanin. Bio je derviš i smatra se jednim od najistaknutijih predstavnika bošnjačke divanske poezije. Služio je kao muftija, kadija, mula i muderis u više gradova Rumelije, Anadolije i Krima, kao i u Sarajevu.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođen je oko 1650. u Užicu. Školovao se u rodnom gradu, a potom u Istanbulu. S obzirom da je kasnije obavljao službu kadije u rangu mule, vjerovatno je diplomirao na Fatihovom ili Sulejmanovom sahnu.

Kao muderis i muftija u Tekirdağu služio je od 1692. do dolaska u Sarajevo 1700. Za sarajevskog kadiju imenovao ga je šejhul-islam Sejid Fejzulah u muharemu 1112. (juni ili juli 1700). Vršeći službu sarajevskog kadije, istovremeno je bio i bosanski mula, jer je te dvije funkcije obavljala ista ličnost. Prema Safvet-begu Bašagiću i Mehmedu Handžiću, Sarajevo je napustio poslije četiri godine kada je premješten na poziciju mule u Konyi, dok je prema Omeru Faruku Akunu iz Bosne otišao u muharemu 1113. (juni ili juli 1701), nezadovoljan stanjem u Sarajevu poslije razaranja tokom Velikog bečkog rata od 1683. do 1699. U dokumentima iz vremena kad je bio sarajevski kadija potpisuje se kao Sabit Alauddin ili Alauddin Sabit, al-kadi bi medine-i Bosna Saray. Prema pet sačuvanih dokumenata, funkciju kadije u Sarajevu je obavljao najmanje od septembra 1700. do februara 1702.

Umro je u Istanbulu 5. septembra 1712. Život mu je protekao u nastojanju da postane dvorski pjesnik i da živi od svoje poezije, u čemu ga je onemogućio tadašnji istanbulski dvorski klan pjesnika. Sarajlija Rešid Bošnjak, pjesnik i kadija ili muderis, posvetio mu je u svom Divanu pjesmu od 70 stihova.

Djela[uredi | uredi izvor]

Napisao je preko 650 pjesama na turskom jeziku. Njegovu poeziju odlikuju originalnost i izostavljanje suvišnih arapskih i perzijskih riječi. Glavno djelo je Divan, iz kojeg se ističu poeme Miradžija (Put u nebo) i Ramazanija, a ostavio je i zasebne spjevove: Zafer-name (Pjesma o pobjedi), Edhem i Huma, Berber-name (Pjesma o berberu), Dere-name (poznata i kao Hikaye-i Hoca Fesad i Donlu-dere) i 'Amr-i Lays.

Najpoznatije djelo, uz Miradžiju i Ramazaniju, predstavlja Zafer-nama. Napisana je, po uzoru na bošnjačke epske pjesme, u slavu pobjeda krimskog hana Selima I Giraja nad rusko-poljskom vojskom na Krimu maja i juna 1689. Sastoji se od 426 stihova. Nakon što je završio poemu, poklonio ju je hanu Selimu pri susretu u Edirnu u februaru 1690.

Napisao je i djelo Hadis-i erba'in tercüme ve tefsiri (Četrdeset hadisa, prijevod i komentar), jedino djelo iz znanstvenog područja i jedino koje je, djelimično, napisano u prozi.

Miradžiju je Mehmed Handžić 1940. najprije objavio u radu Miradžija Sabita Užičanina u Glasniku Islamske vjerske zajednice, a potom i zasebno.

Literatura[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]