Savitljivost jezika u žlijeb

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Savijeni jezik: fenotip „savijač

Opis[uredi | uredi izvor]

Savitljivost jezika u žlijeb u žlijeb, duž medijalne linije (tongue rolling) ili unazad (upfolding), tj. savijanje jezika unatrag, kao i njegovo uvrtanje (curling) tri su nezavisne dinamičko-morfološke osobine jezika, koje se ispoljavaju u po dva alternativna fenotipa: savijač i nesavijač.[1]

Unutrašnji mišići jezika omogućavaju nekim ljudima da formiraju svoje jezike u konkretne oblike. Popularno je uvjerenje da su varijacije u ovoj sposobnosti posljedica djelovanja genetičkih faktora. Prihvatajući tu pretpostavku, alel za determinaciju sposobnosti savijanja se smatraju dominantnim u odnosu na onaj za odsustvo te sposobnosti, tj. ovaj se ispoljava samo u homozigotnoj kombinaciji.

Genetika[uredi | uredi izvor]

Postoji malo sasvim pouzdanih dokaza koji podržavaju hipotezu da je savijanje jezika u žlijeb je nasljedno i dominantno. U 1940., Alfred Sturtevant je primijetio da ~ 70% ljudi evropskog porijekla mogu savijati jezik u žlijeb, a preostalih ~ 30% to nije moglo uraditi.[2]

Ilustracija načina savijenja i uvrtanja - tzv. gimnastike jezika

Tokom 1975. U jednoj studiji blizanaca je nađeno da identični blizanci češće nego dvojajni imaju isti fenotip ovog svojstva.[3] Iako se ova svojstva demonstriraju kao školski primjer monogenskog nasljeđivanja, već u uvodnim programima, na svim akademskim razinama. Sitničaviji istraživači, međutim, još uvijek dovode u pitanju (još uvijek) važeću hipotezu.[4]

Međutim, još je manje onih koji mogu argumentirsko ispoljavanje ovog zanimljive kvaltativne varijacije nisu uključeni i genetički faktoriano dokazati da u fenotipsko ispoljavanje ove zanimljive kvalitativne varijacije recentnog čovjeka. Zato je u obimnijim populacijskim istraživanjima uputno ovaj marker tretirati kao oligogensko svojstvo, bez obzira na odabrane procedure finalne obrade prikupljenih podataka.

Sposobnost petljastog uvrtanja jezika u određenu konfiguraciji s više zavoja. U mjeri u kojoj je to genetički određeno, vjerovatno je dominantna osobina, koja je nezavisna od ostalih fenotip skih sistema “gimnastike jezika“

Učestalost recesivnog fenotipa (nesavijač: r) i odgovarajućeg alela (qr)[uredi | uredi izvor]

Odabrane svjetske populacije[uredi | uredi izvor]

Populacija
%
r
Bosna i Hercegovina 9.069 42,99 0,66
Crna Gora 710 32,54 0,57
Hrvatska 114 36,34 0,60
Japan 19.186 24,72 0,50
Kina 1043 37,78 0,61
Mađarska 1.102 51,92 0,72
Slovačka 3.147 45,63 0,68
Srbija - Zapadna 2.217 52,37 0,72
USA 865 26,36 0,51
Vojvodina 6.132 42,60 0,65

[5]

Bosna i Hercegovina[uredi | uredi izvor]

Populacija
%
r
Bijela 731 40,49 0,64
Gojevići 377 34,12 0,58
Hutovo 358 49,78 0,74
Memići 478 43,10 0,66
Miljevina 827 53,81 0,73
Modran 451 48,24 0,69
Odžak 459 52,07 0,72
Orahova 453 48,44 0,70
Prekaja 366 49,45 0,70
Rakitno 370 60,54 0,78
Stari Majdan 321 40,41 0,64
Strgačina 297 40,07 0,63
Šiprage 731 30,37 0,55
Velika Kladuša 612 51,31 0,72
Vozuća 446 37,67 0,61
Ukupno 7.337 48.82 0,70

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.
  2. ^ Observable Human Characteristics.http://learn.genetics.utah.edu/content/inheritance/observable/
  3. ^ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/dispomim.cgi?id=189300 Omim - Tongue curling, folding, or rolling
  4. ^ Population Genetics Lab AP Biology Lab, Edwards-Knox Central School, Russel, NY[mrtav link]
  5. ^ Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]