Serotonin

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Translation to english arrow.svg Ovaj članak nije preveden ili je djelimično preveden.
Ako smatrate da ste ga sposobni prevesti, kliknite na "Uredi" i prevedite ga vodeći računa o enciklopedijskom stilu pisanja i pravopisu bosanskog jezika.

Erste hilfe.svg Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi s temama o zdravlju (medicini).

Struktura serotonina

Serotonin ili 5-hidroksi-triptamin je jedan važan neurotransmiter. Serotonin je hormon zadovoljstva.

Sinteza[uredi | uredi izvor]

Postupak sinteze serotonina iz triptofana

Nastaje iz aminokiseline triptofan. Najprije dolazi do hidroksilacije triptofana uz pomoć enzima triptofan hidroksilaza. Za ovaj proces važan je tetrahidrobiopterin. Sljedeći korak je dekarboksilacija 5 hidroksi triptofana do serotonina.

Zastupljenost i uloga[uredi | uredi izvor]

Zastupljen je svuda u ljudskom tijelu, ali najviše u:

1. gastrointestinalnom sistemu u neuroendokrinim ćelijama-oslobađanjem serotonina iz ovih ćelija nastaje osjećaj mučnine i povraćanja-odbrambena reakcija.

2. centralnom nervnom sistemu u (latinski: nucleus raphe magnus) gdje ima uloge u regulisanju sna, REM faza sna. Učestvuje u regulisanju osjećaja sitosti i gladi, i modulisanju bola. Veoma važna uloga je i u izazivanju osjećaja zadovoljstva.

3. trombocitima gdje učestvuje u procesu koagulacije. Serotonin djeluje vazokonstrikotorno.

Metaboliti[uredi | uredi izvor]

Trodimenzionalni model serotonina

Razgrađuje se dejstvom enzima monoaminooksidaze MAO. Inaktivacijom nastaje produkt 5 hidroksi indol sirćetna kiselina koja se može mjeriti u mokraći. Povećana je kod bolesti-karcinoid, gdje dolazi do tumorske proliferacije neuroendokrinih ćelija gastrointestinalnog trakta. Karcinoid se odlikuje napadima povraćanja, osipa po koži, temperature, halucinacije i drugo.

Iz serotonina se može sintetisati melatonin-hormon epifize (epifiza), koji ima ulogu u inhibiji sekrecije gondotropina iz hipofize i tako odlaže pojavu puberteta.

Supstance koje sadrže serotonin[uredi | uredi izvor]

Serotonina ima u čokoladi, ali i u mnogim drugim namirnicama: mlijeko, sir, voće, vino. Također, neke droge npr. ekstazi-MDMA, LSD povećavaju količinu serotonina što izaziva euforiju i zavisnost.

Medikamenti koji povećavaju količinu serotonina (SSRI) se koriste u liječenju depresije .

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Darinka Koraćević, Gordana Bjelaković, Vidosava Đorđević-Biohemija, savremena administracija, medicinski fakultet u Nišu