Sjeverna Marijanska ostrva

Sjeverna Marijanska ostrva Commonwealth of the Northern Mariana Islands; Sankattan Siha Na Islas Mariånas
Zastava
	Položaj Sjevernih Marijanskih ostrva na karti Lokacija Sjevernih Marijanskih Ostrva (zaokruženo crvenom bojom)
Glavni i najveći grad	Saipan; 15°11′N 145°44′E / 15.19°N 145.74°E
Službeni jezik	engleski, čamoro i karolinski
Etničke grupe	35.3% Filipinci; 23.9% Čamoroi; 6.8% Kinezi; 4.6% Karolinci; 4.2% Korejci; 6.4% drugi stanovnici pacifičkih ostrva; 3.78% drugi Azijati; 15.1% ostali;
Religija	81.3% Kršćanstvo; 10.6% budizam; 5.3% Narodna religija; 1.0% Ireligija; 0.7% Islam; 1.1% ostale;
Državno uređenje	Decentralizovana predsjednička ustavna zavisnost
• Predsjednik	Donald Trump
• Guverner	David M. Apatang
• Zamjenik guvernera	Dennis C. Mendiola
Zakonodavstvo	Skupština
• Gornji dom	Senat
• Donji dom	Predstavnički dom
Američka ostrvska teritorija
Površina
• Ukupno	464 km2
Stanovništvo
• Ukupno (2020)	47.329
• Gustoća	113/km2 (97)
• Procjena (2022)	46.078
BDP (PKM)	2016
• Ukupno	$1,24 milijarda
BDP (nominalni)	2022
• Ukupno	$1,096 milijarda
• po stanovniku	$25.516
HDI (2017)	0,875
Valuta	USD
Vremenska zona	UTC+10:00
Pozivni broj	+1 670

Sjeverna Marijanska ostrva (puno ime: the Commonwealth of the Northern Mariana Islands)^[a] neinkorporirana teritorija i commonwealth Sjedinjenih Američkih Država koji se sastoji od 14 sjevernih ostrva Marijanskog arhipelaga u sjeverozapadnom Tihom okeanu.^[8] Dio su grupe Marijanskih ostrva i američkih ostrvskih područja u Tihom okeanu,^[9] južno od Japana i sjeverno od Guama. Do početka 20. vijeka bili su poznati pod nadimkom Ladrone Islands, od španskog 'Islas de los Ladrones - što znači "Lupeška ostrva".

Najjužnije ostrvo, Guam, je zasebna teritorija SAD-a. Sjevernomarijanska ostrva su Ujedinjene nacije navele kao nesamoupravnu teritoriju do 1990.^[10]

Tokom kolonijalnog perioda, Sjeverna Marijanska ostrva su bila pod različitom kontrolom Španskog, Njemačkog i Japanskog Carstva. Nakon Drugog svjetskog rata, ostrva su bila dio povjereničkih teritorija Ujedinjenih nacija pod američkom upravom prije nego što su se formalno pridružila Sjedinjenim Američkim Državama kao teritorija 1986, a njihovo stanovništvo je dobilo državljanstvo Sjedinjenih Američkih Država.

Njihova površina je 475,26 km².^[11] U 2020, 47.329 ljudi je živjelo na Sjevernim Marijanskim ostrvima.^[4] Velika većina stanovništva živi na Saipanu, Tinianu i Roti. Ostala ostrva su rijetko naseljena; najznačajniji među njima je Pagan, koji je uglavnom nenaseljen od vulkanske erupcije 1981.^[12]

Administrativni centar je Capital Hill, selo na sjeverozapadu Saipana. Trenutni guverner je David M. Apatang, koji je 23. jula 2025. imenovan za zamjenika guvernera, nakon smrti Arnolda Palaciosa, koji je bio guverner od januara 2023.^[13] Zakonodavna vlast ima Senat od devet članova i Predstavnički dom od 20 članova.

Historija

Ferdinand Magellan 1521. otkriva grupu ostrva kao prvi Evropljanin i naziva je Islas de Ladrones ("Ostrva lopova"), jer su tadašnji stanovnici, prema njegovom mišljenju, ukrali stvari s njegovih brodova. Španija je 1667. anektirala ostrva i nazvala ih po svojoj kraljici Mariji Ani Austrijskoj.

Austronežani su naselili Sjeverna Marijanska ostrva oko 1500. p. n. e. Ti ljudi postali su autohtoni narod Chamorro i bili su pod utjecajem kasnijih migracija, uključujući Mikronežane u prvom vijeku naše ere i ostrvske Jugoistočne Azije oko 900. godine. Brutalna španska represija nad narodom Chamorro, zajedno s novim bolestima i povremenim ratovima, smanjila je autohtono stanovništvo za oko 90% u 1700-ima.^[14] Nakon Špansko-američkog rata, Španija daje južni dio Sjedinjenim Državama i prodaje 1899. sjeverni dio Njemačkoj.

Od 1975. Sjeverna Marijanska ostrva zavisna je prekomorska teritorija Sjedinjenih Država.

Stanovništvo

86% stanovništva uglavnom govori neslužbeni jezik, kao, npr., mikronezijski ili polinezijski.

Geografija

Područje se sastoji od 16 ostrva, koja se prostiru na više od 500 km, a najveća su Saipan, Tinian i Rota najveći.

Ekonomija

Turizam je primarni izvor prihoda.

Bilješke

↑ Definicija Commonwealtha prema politici američkog State Departmenta (kako je kodificirana u Priručniku za vanjske poslove tog odjela) glasi: "Termin 'Commonwealth' ne opisuje niti predviđa bilo kakav specifičan politički status ili odnos."^[7]

Reference

1 2 3 "Australia-Oceania :: Northern Mariana Islands (Territory of the US)". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 25. 9. 2023. Arhivirano s originala, 19. 1. 2026. Pristupljeno 8. 10. 2023.
↑ Area:total: 464 sq km land: 464 sq km water: 0 sq km note: consists of 14 islands including Saipan, Rota, and Tinian
↑ "Our District". Congressman Gregorio Kilili Camacho Sablan Representing the Northern Mariana Islands. Arhivirano s originala, 5. 11. 2020. The U.S. Census Bureau reports the total land area of all islands as 179 square miles.
1 2 2020 Census Population of the Commonwealth of the Northern Mariana Islands: Municipality and Village, U.S. Census Bureau.
↑ "Northern Mariana Islands". World Bank. Pristupljeno 30. 5. 2026.
↑ "Gross Domestic Product for the Commonwealth of the Northern Mariana Islands, 2021 & 2022" (PDF). U.S. Bureau of Economic Analysis. Pristupljeno 29. 5. 2026.
↑ "7 fam 1120 acquisition of u.s. nationality in u.s. territories and possessions". U.S. Department of State Foreign Affairs Manual Volume 7- Consular Affairs. U.S. Department of State. 3. 1. 2013. Arhivirano s originala (PDF), 22. 12. 2015. Pristupljeno 13. 12. 2015.
↑ Lin, Tom C.W., Americans, Almost and Forgotten, 107 California Law Review (2019)
↑ "Commonwealth of the Northern Mariana Islands | U.S. Department of the Interior". www.doi.gov (jezik: engleski). 5. 12. 2024. Pristupljeno 11. 2. 2025.
↑ "List of former Trust and Non-Self-Governing Territories". United Nations. 11. 4. 2023. Pristupljeno 11. 4. 2023.
↑ "Commonwealth of the Northern Mariana Islands". US Department of the Interior. Arhivirano s originala, 26. 9. 2011.
↑ "Pagan". Pristupljeno 8. 10. 2023.
↑ Erediano, Emmanuel T. (24. 7. 2025). "Gov. Palacios passes away; Apatang assumes office". Marianas Variety (jezik: engleski). Pristupljeno 23. 7. 2025.
↑ Northern Mariana Islands (jezik: engleski), Central Intelligence Agency, 5. 2. 2025, arhivirano s originala, 6. 10. 2024, pristupljeno 11. 2. 2025

Dodatna literatura

The World Factbook, 2000.
Land areas and population data from United States Census Bureau.
Northern Mariana Islands and constituent municipalities, United States Census Bureau

Commons logo

Commons ima datoteke na temu: Sjeverna Marijanska ostrva

[8] Definicija Commonwealtha prema politici američkog State Departmenta (kako je kodificirana u Priručniku za vanjske poslove tog odjela) glasi: "Termin 'Commonwealth' ne opisuje niti predviđa bilo kakav specifičan politički status ili odnos."^[7]

[CIA_Factbook-1] 1 2 3 "Australia-Oceania :: Northern Mariana Islands (Territory of the US)". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 25. 9. 2023. Arhivirano s originala, 19. 1. 2026. Pristupljeno 8. 10. 2023.

[CIA_Factbook-b-2] Area:total: 464 sq km land: 464 sq km water: 0 sq km note: consists of 14 islands including Saipan, Rota, and Tinian

[3] "Our District". Congressman Gregorio Kilili Camacho Sablan Representing the Northern Mariana Islands. Arhivirano s originala, 5. 11. 2020. The U.S. Census Bureau reports the total land area of all islands as 179 square miles.

[census2020-4] 1 2 2020 Census Population of the Commonwealth of the Northern Mariana Islands: Municipality and Village, U.S. Census Bureau.

[5] "Northern Mariana Islands". World Bank. Pristupljeno 30. 5. 2026.

[6] "Gross Domestic Product for the Commonwealth of the Northern Mariana Islands, 2021 & 2022" (PDF). U.S. Bureau of Economic Analysis. Pristupljeno 29. 5. 2026.

[7] "7 fam 1120 acquisition of u.s. nationality in u.s. territories and possessions". U.S. Department of State Foreign Affairs Manual Volume 7- Consular Affairs. U.S. Department of State. 3. 1. 2013. Arhivirano s originala (PDF), 22. 12. 2015. Pristupljeno 13. 12. 2015.

[Lin-9] Lin, Tom C.W., Americans, Almost and Forgotten, 107 California Law Review (2019)

[10] "Commonwealth of the Northern Mariana Islands | U.S. Department of the Interior". www.doi.gov (jezik: engleski). 5. 12. 2024. Pristupljeno 11. 2. 2025.

[11] "List of former Trust and Non-Self-Governing Territories". United Nations. 11. 4. 2023. Pristupljeno 11. 4. 2023.

[doi-12] "Commonwealth of the Northern Mariana Islands". US Department of the Interior. Arhivirano s originala, 26. 9. 2011.

[usgs.gov-13] "Pagan". Pristupljeno 8. 10. 2023.

[14] Erediano, Emmanuel T. (24. 7. 2025). "Gov. Palacios passes away; Apatang assumes office". Marianas Variety (jezik: engleski). Pristupljeno 23. 7. 2025.

[15] Northern Mariana Islands (jezik: engleski), Central Intelligence Agency, 5. 2. 2025, arhivirano s originala, 6. 10. 2024, pristupljeno 11. 2. 2025

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[a]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[7]

p r u Politička podjela Sjedinjenih Američkih Država
Savezne države	Alabama Aljaska Arizona Arkansas Colorado Connecticut Delaware Florida Georgia Havaji Idaho Illinois Indiana Iowa Južna Dakota Južna Karolina Kalifornija Kansas Kentucky Louisiana Maine Maryland Massachusetts Michigan Minnesota Mississippi Missouri Montana Nebraska Nevada New Hampshire New Jersey New York Novi Meksiko Ohio Oklahoma Oregon Pennsylvania Rhode Island Sjeverna Dakota Sjeverna Karolina Tennessee Teksas Utah Vermont Virginia Washington Wisconsin Wyoming Zapadna Virginia
Savezno područje	Washington, D.C.
Ostrvske teritorije	Američka Djevičanska ostrva Američka Samoa Guam Portoriko Sjeverna Marijanska ostrva
Mala vanjska ostrva	Baker Howland Jarvis Johnston Kingman Midway Navassa Palmyra Wake