Srbijanska okupacija Albanije

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Srbijanska okupacija Albanije 1912-1913.
Srbijanski oficiri na položaju iznad Lješa u Albaniji 1912. godine.

Srbijanska okupacija Albanije je trajala od novembra 1912. do augusta 1913. godine. Iz naselja Ljumi i Has u Albaniji srbijanska vojska se povukla tek 1920. godine.[1][2]

Prvi balkanski rat zatekao je Albance kao naciju bez vlastite nacionalne države. Krajem 1912. godine, nakon što je Visoka Porta priznala autonomiju Albanije, susjedne balkanske države Srbija, Crna Gora i Grčka su zajednički napale Osmanlijsko carstvo i u toku narednih nekoliko mjeseci osvojile i međusobno podijelile gotovo sve osmanlijske teritorije naseljene Albancima.[3] Kraljevina Srbija je zauzela najveći dio kopnene Albanije i veći dio albanske jadranske obale.

Tokom okupacije počinjeni su brojni zločini nad albanskim stanovništvom u cilju "potpunog preinačenja etničkog karaktera ovih oblasti".[3] Ukupan broj žrtava tokom 1912. i 1913. godine u svim albanskim područjima pod srbijanskom kontrolom, srbijanski socijalista Kosta Novaković procjenjuje na oko 120.000 Albanaca oba spola i svih dobi.[4] Srbijanska vlada je većinu izvještaja o ratnim zločinima dočekala službenim poricanjem.[5]

Pod jakim međunarodnim pritiskom, balkanski susjedi su sredinom 1913. godine bili prinuđeni da se povuku s teritorije međunarodno priznate države Albanije. Novonastala Kneževina Albanija je obuhvatila tek oko polovinu albanske etničke teritorije, dok se veliki broj Albanaca našao unutar susjednih država.[6] Nakon ovog rata, Kosovo je pripalo Srbiji.

Ovi događaji su umnogome doprinijeli narastanju srpsko-albanskog sukoba.[7]

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Dimitrije Tucović, Srbija i Arbanija. Jedan prilog kritici zavojevačke politike srpske buržoazije, Beograd 1914.
  • Dimitrije Đorđević, Izlazak Srbije na Jadransko more i konferencija ambasadora u Londonu 1912, Beograd 1956.
  • Prvi balkanski rat 1912-1913 (Operacije srpske vojske) I, Beograd 1959.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Otpor okupaciji i modernizaciji
  2. ^ Expulsions Of Albanians and Colonisation of Kosova II Archived 2006-10-31 na Wayback Machine (Historijski institut u Prištini)
  3. ^ a b Report of the International Commission to Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan War
  4. ^ "Kosta Novaković, Srbizacija i kolonizacija Kosova". Arhivirano s originala, 25. 12. 2013. Pristupljeno 7. 12. 2009.
  5. ^ "Leo Freundlich: Albania's Golgotha". Arhivirano s originala, 31. 5. 2012. Pristupljeno 7. 12. 2009.
  6. ^ "Robert Elsie, The Conference of London 1913". Arhivirano s originala, 11. 2. 2011. Pristupljeno 7. 12. 2009.
  7. ^ Dimitrije Tucović, Srbija i Arbanija. Jedan prilog kritici zavojevačke politike srpske buržoazije, Beograd 1914.