Stara Evropa

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Evropa od oko 4.500. do 4.000. p. n. e.

Stara Evropa je naziv koji je prva počela upotrebljavati Marija Gimbutas kako bi opisala ono što je smatrala relativno homogenom i široko rasprostranjenom neolitskom kulturom u Evropi od 6.500. do 3.500. p. n. e. Izraz se odnosi na teritoriju od Egeja i Jadrana sa ostrvima na jugu, do Češke, Slovačke i južne Poljske na sjeveru i Moldavije i Ukrajine na istoku. U njenom glavnom djelu, The Goddesses and Gods of Old Europe: 6500–3500 B.C. (1982), ona je za sve te neolitske kulture koristila zajednički naziv "Stara Evropa". To je kultura matrijarhata, zemljoradnje i sjedilačkog načina života, jednakosti i mira, što je u suprotnosti sa kulturom koju su donijeli Indoevropljani i koja je bila patrijarhalna, stočarska, mobilna i ratnički orijentisana.[1]

Tokom sedmog, šestog i petog milenija p. n. e. poljoprivrednici jugoistočne Evrope stvorili su kulturni obrazac uporediv sa istim takvim u Mesopotamiji, Anadoliji i Egiptu.[2] Istovremeno stanovništvo ovog područja razvilo je daleko kompleksniju socijalnu organizaciju od njihovih zapadnih i sjevernih susjeda, izgradilo naselja koja su često bila mali gradovi,[3][4] stvaralo religiju i vladajuće institucije.

Na oko 3.000 arheoločkih nalazišta pronađeno je oko 30.000 figurina, mnoštvo keramičkog posuđa, ukrašavanje vaza sa simbolima i raznim motivima, hramovi i svetilišta, pogrebna oprema, kao potvrda stepena razvijenosti tadašnje civilizacije.

Kulturu Stare Evrope moguće je podijeliti u pet manjih cjelina:

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Marija Gimbutas - The Goddesses and Gods of Old Europe". University of California Press - Berkeley, Los Anfeles. Pristupljeno 9. 2. 2017.
  2. ^ "Nenad N.Tasić - O značenju kvadrata i kruga u neolitskoj ornamentici" (PDF). ANUBIH – Godišnjak, Knjiga XXXVII, Sarajevo, 2008. Pristupljeno 9. 2. 2019.
  3. ^ Johannes Müller - High precision Tripolye settlement plans, demographic estimations and settlement organization
  4. ^ "Johannes Müller - Trypillia Mega-Sites and European Prehistory: 4100–3400 BCE". Taylor & Francis 22 January 2016. Pristupljeno 9. 2. 2019.
  5. ^ "J. Balen, Rajna Šošić Klindžić, Tomislav Hršak - Starčevačka kultura". Arheološki muzej u Zagrebu, 2014. Pristupljeno 9. 2. 2019.
  6. ^ "Alojz Benac, Sarajevo 1964 –STUDIJE O KAMENOM I BAKARNOM DOBU SJEVEROZAPADNOG BALKANA". Pristupljeno 9. 2. 2016.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]