Sumpor-trioksid

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Sumpor trioksid
Sulfur-trioxide-2D.svg Sulfur-trioxide-3D-vdW.png
Općenito
Hemijski spoj Sumpor trioksid
Druga imena Sumpor (VI) oksid
Molekularna formula SO3
CAS registarski broj 7446-11-9
Kratki opis Bezbojni gas
Osobine1
Molarna masa 80.06 g mol−1
Agregatno stanje gasovito
Gustoća 1.92 g cm−3
Tačka topljenja 16.9 °C
Tačka ključanja 45 °C
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

Sumpor trioksid ili sumpor (VI) oksid je hemijski spoj čija je formula SO3. To je gas koji je kao polutant prisutan u zraku, a također je sadržan u kiselim kišama.

Dobijanje[uredi | uredi izvor]

Sumpor trioksid SO3 ne može se dobiti izgaranjem sumpora na vazduhu ili u atmosferi oksigena, jer znatna količina toplote koja se oslobađa pri izgaranju sumpora u sumpor dioksid sprječava stvaranje sumpor trioksida, koji se kao egzotermni spoj raspada kod viših temperatura u sumpor dioksid i oksigen. Spajanje sumpor-dioksida i oksigena uspijeva samo kod temperatura koje nisu previsoke (400—600°). Zbog vrlo male brzine reakcije u tom temperaturnom području moraju se u svrhu ubrzanja reakcije primijeniti katalizatori. Ovaj se postupak tehnički provodi na veliko u proizvodnji sumporne kiseline. U laboratoriju sumpor trioksid se dobija kao anhidrid sumporne kiseline oduzimanjem vode sumpornoj kiselini (zagrijavanjem koncentrovane sumporne kiseline s fosfor pentoksidom kao sredstvom za oduzimanje vode):

H2SO4 → SO3 + H2O

ili zagrijavanjem hidrogensulfata (npr. natrijum-hidrogensulfata NaHSO4) ili sulfata npr. željezo (III)-sulfat Fe2(SO4)3

Osobine[uredi | uredi izvor]

Struktura γ-SO3

Sumpor trioksid pojavljuje se u tri modifikacije, u jednoj poput leda i u dva azbestna oblika. Kada se ohlade pare sumpor trioksida, kondenziraju se u modifikaciju poput leda (γ-SO3), tj. u prozirnu masu, koja se tali kod 16,8°C, a ključa kod 44,8°C. Ona se u čvrstom stanju sastoji uglavnom od molekula (SO3)3, u tečnom stanju od molekula (SO3)3 i SO3, a u gasovitom stanju od molekula SO3. Ako se sumpor trioksid drži duže vremena ispod 25°C, pretvara se u modifikaciju poput azbesta (β i α SO3), odnosno u bijele isprepletene iglice svilenastog sjaja, s molekulama (SO3)n i (SO3)p (p > n > 3). Sumpor trioksid koji dolazi u trgovinu je smjesa αi β SO3. Sumpor trioksid spaja se sa vodom u sumpornu kiselinu uz jako razvijanje toplote.Na vlažnom zraku jako se puši jer je prilično volatilan, pa s vlagom iz zraka stvara sumpornu kiselinu, koja se odmah kondenzira u male kapljice. Sa oksidima metala reaguje energično uz stvaranje sulfata.